چاره انديشی در مديريت واحد شهری
گفتگو با سیدجعفر تشكری هاشمی
زهرا فضلي: نام بعضي از خيابان هاي شهرمان با نام پل هاي قديمي، که سال هاست زير پاي خودروها سربلند ايستاده اند عجين شده است، پل هايي که بخشي از هويت تهران را شکل مي دهند. در شهر تهران مجموعا 6 پل فلزي قديمي وجود دارد که پيش از انقلاب در پرتردد ترين خيابان هاي شهر ساخته شدند تا ترافيک نه چندان سنگين آن روزها را کاهش دهند. حالا پس ازگذشت سالها هنوز اين پل در خيابان هاي شهر جا خوش کرده اند اما روزبه روز بايد تردد تعداد بيشتري خودرو را تاب آورند.پل گيشا، پل کريم خان، پل چوبي و پل هاي حافظ -طالقاني، حافظ -انقلاب و حافظ -جمهوري شش پل فلزي شهر تهران هستند که با وجود قديمي بودنشان هنوز نقش مهمي را در تسهيل ترافيک اين خيابان ها ايفا مي کنند و براي شهروندان و شهر از اهميت خاصي برخوردارند. بعد از سال ها، چندي پيش زمزمه احداث يک پل فلزي جديد در تهران پيچيد، پلي که طولاني ترين پل فلزي شهر محسوب مي شود و در خيابان انقلاب واقع شده تا تردد خودروها را در اين خيابان مهم و اصلي شهر تسهيل کند.ابتدا اين پل فلزي براي تقاطع غير همسطح انقلاب -روشندلان به عرض 3.8 مترو طول 370 مترو و تنها براي عبور اتوبوس هاي تندرو طراحي شده بود اما با توجه به طرح تعريض خيابان انقلاب، مقرر شد که اين پل با افزايش عرض به 16 متر همزمان براي عبور اتوبوسهاي تندرو و ساير وسايط نقليه احداث شود. در بررسي مجدد مقرر شد که اين پل به سمت غرب امتداد يابد و از تقاطع هاي خيابان شريعتي و خيابان بهار به صورت غيرهمسطح عبور کند. همچنين تاکيد شد که ايستگاه اتوبوس BRT واقع در خيابان شريعتي در بالاي پل احداث شود. بر اساس مطالعات صورت گرفته سرانجام عمليات اجرايي اين پل با متراژ 900 متر مربع و عرض متغيير 16 تا 26 متر با حداقل ارتفاع حدود 5.5 متر از کف آغاز شد و امروزمي توانيم شاهد افتتاح طولاني ترين پل فلزي شهرمان باشيم. پل روشندلان 6 باند دارد که 2 باند وسط آن ويژه سامانه اتوبوس تندرو خط يک و 4 باند شمال و جنوب آن ويژه وسايل نقليه است. چه تسهيلاتي براي عابريني که از ايستگاه BRT روي پل روشندلان پياده يا سوار مي شونددر نظر گرفته ايد؟ طول پل بيش از يک کيلومتر است به همين خاطر تمهيدات لازم براي نصب ايستگاه روي پل ايجاد شده است. عرصه پل در اطراف ايستگاه تعريض شده. اين پل ارتفاعي بيش از پل هاي عابر پياده دارد پلکان مخصوصي براي اين پل خريداري شده و در حال حاضر در حال حمل به ايران است.پله ثابتي را پيش بيني کرده ايم که در حال نصب است و در آينده نزديک با پله برقي به سطح خيابان انقلاب، شريعتي و روشندلان خواهد رسيد.اين نخستين بار است که بر روي يک پل سواره رو ايستگاه اتوبوس ايجاد مي شود تا مسافران براي دسترسي به خيابان هاي شريعتي و روشندلان به سختي نيافتند. براي تردد آسان و ايمن مسافران، ايمن سازي لازم در مسير و ايستگاه تقاطع شريعتي صورت خواهد گرفت و مسافران مي توانند با پله برقي به داخل ايستگاه وارد و يا از آن خارج شوند. پس از بهره برداري از طولاني ترين پل فلزي پايتخت، اصلاحات هندسي در زير پل صورت مي گيرد تا از اين طريق دسترسي ها مناسب سازي شوند و خودروها بدون تداخل و مشکل بتوانند ادامه مسير دهند. يکي از مشکلات ترافيکي تهران،عدم وجود پله هاي برقي است (چهارراه وليعصر،دروازه دولت،امام حسين و.. که از اين مکان ها هستند)چه تمهيداتي را براي رفع اين مشکل در دست اقدام داريد؟ در اين مکان ها تبادل سفر زيادي انجام مي شود و حجم عبور عابر زيادي را شاهديم.در اين نقاط( در ميدان امام حسين اول خيابان انقلاب) پايه هاي پل نصب شده و به دليل معارضه اي که در زير زمين داريم امکان نصب پل برقي در وسط خيابان براي ورود به ايستگاه اتوبوس فراهم نيست.از همکاران خواسته ايم با پلکان ثابت اين پل نصب و راه اندازي شود.در ايستگاه دروازه دولت دستور کار نصب عابر پياده انجام شده اما براي نصب عرض زيادي را احتياج دارد، پياده روها و مغازه ها اجازه نميدهند که پلکان برقي نصب کنيم و عملا نيز اين امکان وجود ندارد که چندين مغازه را خريداري و تخريب کنيم در نتيجه در بعضي از نقاط چنانچه عرض پياده روها و تقاطع ها اجازه ندهدبا پلکان ثابت راه اندازي مي شود. به علت محدوديت هايي که در مسائل شهر سازي وجود دارد در بعضي از نقاط شهر، معابري تاريخي هستند وما مجاز به استفاده از پل عابر پياده رو نيستيم.تسهيل عبورو مرور نياز شهري است اما گاهي اوقات منظر شهري عامل محدود کننده براي ما عمل مي کند. -راه حل چيست؟ بحث زير گذر مطرح هست که با چند محدوديت جدي مواجه هستيم.معارضه اي که در زير زمين وجود دارد البته خيلي از آنها شناخته شده نيست.متاسفانه نقشه ها و اطلاعات وجود ندارد(قنات،مترو،آب و گاز،کابل ها،شبکه فيبر و...) عملا کار را دچار اختلال جدي ميکند. اين زير گذرها حتما نياز به نور دائم دارند با قطعي برق مشکلات ايجاد مي شوند در بعضي از نقاط شهر زير گذر مورد استقبال قرار نگرفته است اينها محدوديتهايي است که دائما ما را در انتخاب دچار مشکل کرده است.در عين حال سازمان زيباسازي که متولي تدارک ديدل المانهايي است که هم منظر شهري آسيب نبيند و هم به نوعي به زيبايي شهر لطمه اي وارد نشود،در اين قسمت همکار اصلي ما هستند که تلاش مي کنيم مشکلات اين نقاط را با ارائه طرح هاي مناسب حل کنيم. -بالاخره فوريت برداشت از صندوق حساب ارزي مجلس به تصويب رسيد؟ اين رديف در بودجه سال 87 لحاظ شده بود که از صندوق ذخيره ارزي براي توسعه مترو استفاده کنند.متاسفانه در سال 87 شرايط استفاده از صندوق ذخيره ارزي فراهم نشد،عليرغم پيگيري هايي مقامات مختلف در مجلس و شوراي اسلامي شهر جواب نداد و شرايط براي استفاده صندوق ذخيره ارزي فراهم نشد.تصميمي که در اين دوره نمايندگان مجلس گرفتند هم راستا با همان تصميم بود.اصولا صندوق ذخيره ارزي که درآمدهاي انباشته شده ناشي از فروش نفت ما است بايستي شکل مناسبي در جهت توسعه اقتصادي و زير ساختهاي کشور مورد استفاده قرار بگيرد در غير اين صورت بلوکه شدن اين اعتبارات در يک بانک خارجي حتي دريافت سودهاي بسيار ناچيز شايد مشکل کشور را حل نکند و اينکه ما درآمدهايمان را صرفا بايک نگاه مصرف گرايانه ببريم به سمت کالاهاي مصرفي بدون عقبه ي عمراني و زير ساختي شايد کار مطلوبي نباشد.توسعه مترو قطعا هيچ هزينه اي براي کشور محسوب نمي شود هر آنچه ما امروز هزينه کنيم در کوتاه ترين زمان ممکن از محل صرفه جويي بنزين وقت شهروندان،کاهش آلودگي هاي زيست محيطي در چهارچوب توسعه حمل و نقل عمومي پايدار،نه تنها تمام هزينه هاي خودش را به فوريت جبران مي کند بلکه يک سرمايه گذاري پر منفعت براي کشور است.اگر هزينه هاي تردد يک شهروند با خودروي شخصي (بنزين،تصادفات،آلودگي و...)محاسبه کنيم همه يک سرمايه گذاري ارزشمند مي شود و اگر اين هزينه ها را با مترو مقايسه کنيم شايد بيش از 95 درصد کاهش هزينه داريم اين خودش يک دستاورد بسيار ارزشمند است مطمئنا نمايندگان مردم با آگاه ي به همين مسئله به اين يک فوريت راي داده اند و انشا الله با تصويب طرح و تاکيد بر تامين منابع،مسلما صرفه جويي هايي در مقياس بزرگ در مصرف انرژي اتفاق بيوفتد. -تغيير ساعت کاري به کجا رسيد؟ در شوراي عالي ترافيک تصميم گيري لازم صورت پذيرفت و به زودي اطلاع رساني و ابلاغ مي شود که در چهار چوب سفرهاي شهري منجربه بهبود نسبي بشود اما اين به مفهوم رفع سنگيني ترافيک نيست،شدت را کاهش مي دهد ولي حجم سفر هاي اضافه شده تاثير منفي خودش را دارد. يک رويکرد ما بايد موضوع مديريت واحد شهري باشد اجازه اينکه تصميمات به جاي اينکه به صورت سلسله مراتبي ودر حد ملي گرفته بشود اين اجازه داده شود که شهر ها به صورت اقتضايي تصميم بگيرند و مشکلات خودشان را حل و فصل کنند.اين تصميمي است که بايستي در حد ملي گرفته شود و انتظار اين است که مجلس شوراي اسلامي به مسائل زيربنايي از جمله بحث مديريت واحد شهري چاره انديشي کنند،اما از طرفي ديگر ما نميتوانيم دست روي دست بگذاريم تا مسائل بغرنج باقي بماندبه همين سبب بحث تغيير ساعت کار ادارات و بسياري از موضوعات ديگري که مي تواند در حل مسائل شهري موثر باشد شهرداري تهران با همراهي شوراي اسلامي شهر تهران و همکاري خوبي که در اين مدت اخير بين وزارت کشور و مجموعه هاي حوزه حمل و نقل اتفاق افتاده سعي کرده ايم اين همکاري ها را استمرار ببخشيم و به نوعي علي رغم فقدان مديريت شهري ولي در يک کار هماهنگ بتوانيم بخشي از مشکلاتمان را حل و فصل کنيم. کاهش زمان سفر در خط يک BRT مهندس سيد جعفر تشکري هاشمي -احداث پل سواره روي روشندلان ضمن کاهش ترافيک محدوده، سبب رواني ترافيک و کاهش زمان تاخير در خط يک BRT مي شود. با بهره برداري از طولاني ترين پل فلزي پايتخت، زمان سفر در خط يک اتوبوسراني تندور حدود 10 دقيقه کاهش مي يابد. به طور متوسط هر يک از اتوبوس هاي خط يک BRT در تقاطع هاي پيچ شميران و روشندلان پشت هر چراغ قرمز حدود 3 دقيقه معطل مي شدند که گاه در ساعات اوج ترافيک اين زمان بسيار بيشتر بود اما با احداث پل روگذر روشندلان زمان توقف ها و تاخيرها در اين خط کاهش خواهد يافت. اجراي پل روگذر روشندلان با 1 کيلومتر طول، در راستاي ارتقاي کيفيت و بازده خطوط تندرو اتوبوسراني وخدمات رساني بهتر به شهروندان صورت گرفته است که ضمن افزايش سرعت اتوبوس هاي تندرو و کاهش زمان سفر سبب کاهش ترافيک محدوده و تردد آسان خوردوهاي شخصي مي شود.علاوه بر مسير ويژه تردد اتوبوس هاي تندرو بر روي پل، 2 خط عبوري نيز براي تردد خودروهاي شخصي در نظر گرفته شده است اظهار کرد: خودروهاي شخصي نيز مي توانند در مسير رفت و برگشت از اين پل براي تردد استفاده کنند و ديگر پشت چراغ هاي قرمز معطل نشوند. بر روي اين پل در تقاطع خيابان شريعتي يک ايستگاه براي توقف اتوبوس ها احداث مي شود که مسافران از طريق پله برقي مي توانند به راحتي به اين ايستگاه دسترسي يابند.در واقع اين نخستين بار است که بر روي يک پل سواره رو ايستگاه اتوبوس ايجاد مي شود تا مسافران براي دسترسي به خيابان هاي شريعتي و روشندلان به سختي نيافتند. براي تردد آسان و ايمن مسافران، ايمن سازي لازم در مسير و ايستگاه تقاطع شريعتي صورت خواهد گرفت و مسافران مي توانند با پله برقي به داخل ايستگاه وارد و يا از آن خارج شوند. پس از بهره برداري از طولاني ترين پل فلزي پايتخت، اصلاحات هندسي در زير پل صورت مي گيرد تا از اين طريق دسترسي ها مناسب سازي شوند و خودروها بدون تداخل و مشکل بتوانند ادامه مسير دهند.پس از بهره برداري از پل، تغيير جهت حرکت در خيابان خاقاني که خياباني کم تردد است صورت مي گيرد و اين خيابان از شمال به جنوب يک طرفه خواهد شد تا تردد ها در اين بخش از خيابان انقلاب تداخل پيدا نکنند و خودروها به راحتي ادامه مسير دهند.هفتمين پل فلزي تهران امروز به بهره برداري مي رسد و براي شهروندان تهراني چه آنهايي که ترافيک را به جان مي خرند با خوردوي شخصي پا به خيابان مي گذارند و چه کساني که با اتوبوس هاي تندرو غرب تا شرق تهران را طي مي کنند احداث اين پل روگذر اهميت زيادي دارد. طولاني ترين پل فلزي شهر مي تواند کمي از اتلاف وقت شهروندان بکاهد و آنها را حداقل از دست چند چراغ قرمز و شمارش دردناک ثانيه ها آسوده کند. منبع: ابتکار