اصولگرايی به مثابهگفتمان
محمدرضا جمالي
از ابتداي پيروزي انقلاب اسلامي تاكنون 4 گفتمان بر فضاي سياسي، اجتماعي كشور حاكم شده است كه بهترتيب عبارتند از: گفتمانهاي انقلاب اسلامي، سازندگي، اصلاحات و درنهايت گفتمان اصولگرايي. اين گفتمان بهدليل كاركردهاي خود ريشه در گفتمان انقلاب اسلامي دارد و به گفتمان اول انقلاب برميگردد. مهمترين ويژگي اين گفتمان، اعراض از سياست جزئي و خردهفعاليتهاي حزبي و برجسته شدن انديشه فراگير كارآمدي ارزشمدارا نه در تئوري و عمل فضاي كشور است.تسري ماهيت عمومي گفتمان به كاركردهاي خرد چون سياسيكاري احزاب و منافع گروهها و اشخاص ،ميتواند در مسير عمومي گفتمان خلل ايجاد كند. گفتمان چهارم انقلاب اسلامي بهدليل برگشت به آموزههاي انقلاب و تعالي و پيشرفت بيش از هر چيزي از مصادرههاي سياسي آسيب ميبيند. همانطور كه بايد كوشيد تا فضا و روح ارزشهاي انقلاب بر جريان عمومي كشور حاكم و جاري باشد، بايد از هرگونه تنگنظري و منيتطلبي جلوگيري كرد؛ چراكه مهمترين وجه گفتمان انقلاب، وفاق همه جريانات حول انديشههاي حضرت امام(ره) بود. دربررسي شرايط امروزه عدهاي ميكوشند تا با پارادايمهايي وجه افراطي و تفريطي را تقويت كنند تا گفتمان اصولگرايي را تحت تأثير قرار دهند. اين پارادايمها يك سر در خارج از مرزها داشته و سر ديگر در كمصبريها و بيتدبيريها ريشه دارد كه مهمترين وجه آن در القاي ناكارآمدي خلاصه ميشود. در اين خصوص چند نكته را نبايد از نظر دور داشت؛ ابتدا اينكه برخيها ميكوشند با گفتمانسازيهاي كاذب، گفتمان اصلي را كه همان اصولگرايي است، تحتالشعاع قرار دهند و در مرحله بعد گفتمان چهارم را بدون ريشه و بدون مبنا تصور كنند. در افق بعدي ماهيت تئوريك گفتمان اصولگرايي را كه ريشه در حوزه تمدني اسلامي و ايراني دارد تا حد چند شعار سياسي پايين بياورند و در نهايت با تنزل ماهيت گفتماني به پارادايم تسلططلبي حزبي و سياسي، گفتمان اصولگرايي را آسيبپذير كنند. براي حفظ تفكر اصولگرايي كه وفاق و جذب حداكثري و دفع حداقلي را بهعنوان نقشه راه ، در پيگيري انديشه تعالي و پيشرفت در دستور كارخودقرار داده است، بايد چنين عمل كرد: 1 - از تكثر گفتماني پرهيز كرد و ذيل گفتمان چهارم انقلاب اسلامي كثرت را بهرسميت شناخت؛ كثرت در شيوهها و سلايق نه در وجه انديشه عمل اجتماعي. 2 - گفتمان اصولگرايي را بايد بهگونهاي پذيرفت كه حاصل نتايج عمل دلسوزان و خيرخواهان ملك و ملت در 30ساله انقلابناديده گرفته نشود. 3 - نتيجه عمل گفتمان چهارم بايد كارآمدي باشد؛مشي سياسي بدون نتيجه كارآمد و استوار ثمري نداردچراكه انتظار عمومي پافشاري روي شعارها و آرمانهاي انقلاب و ايجاد حس پيشرفت و تعالي در زندگي عادي و روزمره مردم است. 4 - از تقليل گفتمان به پارادايم و تقويت سياستورزي حزبي و القاي آن بهعنوان يك گفتمان مسلط و غالب بايد جلوگيري كرد كه اين مهم برعهده اصحاب فكر و انديشه است. 5 - انقلاب اسلامي، امام(ره) و مقام معظم رهبري 3 مؤلفهاي هستند كه معتقدان به آنها را بايد در چارچوب اصولگرايي دانست و هرگونه تنگنظري و تحجر و گروهگرايي بهمثابه نفي گفتمان اصولگرايي است؛ بنابراين بسط دايره معتقدان به مؤلفههاي فوق، به تقويت گفتمان اصولگرايي كمك شاياني خواهد كرد. منبع: همشهری