ابهام درباره آينده طرح وحدت ملي
نسخهاي كه هاشميرفسنجاني به كمك ريشسفيدان مجمع تشخيص مصلحت نظام در حال پيچيدن آن هستند براي دو طرف ماجرايي است كه تاكنون حداقل يك طرف با نيامدنهايش پيغامهاي صريحي را به آنها مخابره كرده است چرا كه جلسههاي مجمع تشخيص مصلحت نظام امري تشريفاتي نيست كه نرفتنهاي مكرر رئيسجمهور به آن امري عادي تلقي شود
تهرانامروز: محمود احمدينژاد باز هم در تهران بود اما دوباره «صلاح» نديد به مجمع تشخيص مصلحت نظام برود و در صندلي كنار هاشميرفسنجاني، آيتالله شاهرودي و برادران لاريجاني بنشيند. تا بدين ترتيب «قهر» رئيس دولت دهم با مجمع تشخيص مصلحت نظام به دليل حضور «برخيها» ادامهدار شود. حال آنكه از قضا همين «چهرهها» اين روزها در تلاش هستند تا به هر نحو ممكن ميز وحدتي بچينند و دو طرف دعواهاي اخير را براي «آشتيكنان» دعوت كنند. نسخهاي كه هاشميرفسنجاني به كمك ريشسفيدان مجمع تشخيص مصلحت نظام در حال پيچيدن آن هستند براي دو
طرف ماجرايي است كه تا كنون حداقل يك طرف با نيامدنهايش پيغامهاي صريحي را به آنها مخابره كرده است چرا كه جلسههاي مجمع تشخيص مصلحت نظام امري تشريفاتي نيست كه نرفتنهاي مكرر رئيسجمهور به آن امري عادي تلقي شود و در چنين شرايطي كه گويا هنوز چهرههاي شاخص مجمع نتوانسته سوء تفاهمها با يكي از اعضا را بر طرف كند در تلاش هستند حول پيشنهاد هاشميرفسنجاني «طرح وحدت» را تدوين كنند؛ ايدهاي كه در بيرون مجمع تشخيص مصحلت نظام هم برخي ريشسفيدهاي اصولگرا مانند مهدويكني گرچه در يك ماه پيش با جديت دنبال آن بودند اما به
تدريج رگههايي از به «كما» رفتن آن در حال رويت است. گرچه از مهدويكني و جامعه روحانيت مبارز گرفته تا چهرههايي در قم كه يك ماه پيش بر وحدت سريع پافشاري ميكردند دلايل «نااميد» شدن را صراحتا اعلام نكردند اما همگان پالسهايي قوي را از پاستور دريافت كردند كه يك طرف ماجرا «اصلا» نيازي به آشتي نميبيند و با اين اوصاف هر سناريويي براي پايان قهر، نوعي آب در هاون كوبيدن است. اما گويا مجمع تشخيص مصلحت نظاميها برخلاف طيف اول مايل هستند رفتارهاي يك طرف هم در اين ماجرا را ناديده بگيرند و در مقابل تاكيد كنند كه وحدت «شدني» است؛ كاري كه محمدرضا باهنر يكي از همان
مجمع تشخيصيهايي كه گفته است در نوشتن طرح وحدت دستي دارد هم به آن مصراست و ديروز بار ديگر خطاب به كساني كه طرح وحدت و آشتي را شكست خورده ميدانند، پاسخ داده: «براي جزئيات طرح هاشمي عجله نكنيد. انشاءلله طرح هاشمي، طرح خوبي خواهد شد و به نتيجه ميرسد.» همان طور كه علي مطهري هم كه همچنان مصر است «مهدويكني» ميتواند آبي روي آتش اختلافات باشد هم اقدام به موضع گيري كرده و در برابر افرادي كه شكست ايده او را هم مطرح ميكنند، حرف جديدي زده و گفته اصلا وحدت و آشتي پيش نيازش اين هست كه موسوي و احمدينژاد هر دو همزمان معذرت خواهي كنند لذا به ياران احمدينژاد پيغام
داده آنهايي كه فكر ميكنند وحدت تا زماني كه «سران فتنه» محاكمه نشوند بيفايده است، بايد حواسشان باشد اين طرف ماجرا هم دستي در اين آتش داشته و نبايد از كنار اين موضوع با چشمان بسته رد شد. با تمام اين دفاعها، به هر حال سوالهاي جدي بر سر ايده وحدت و آشتي در ذهن ناظران سياسي وجود دارد كه طراحان تاكنون پاسخ صريحي به آن ندادهاند:گروهي از اصلاحطلبان عنوان ميكنند كه بايد رقيبي وجود داشته باشد و به رسميتش شناخت و بعد هم سوداي حذف آنها را در سر نداشت تا بتوان به دنبال وحدت رفت به همين دليل هم در يك ماه گذشته بارها چهرههاي ميانه رو اصلاحطلب به ميانهروهاي
اصولگرايادآوري كردند در حالي اصرار داريد بيرق وحدت را علم كنيد كه حواستان نيست زير سايه اين بيرق رقيب اصلاحطلبي وجود ندارد و اگر «چپ» به هر دليلي از سپهر سياست ايران حذف شود ديگر«راست» هويتي ندارد. دليل اين نوع نگرششان هم اتفاقات رخ داده در سه ماه گذشته است و معتقد هستند تندروهاي اين طيف چنين الگويي را قبول ندارند و دوست دارند دستهبنديهاي سياسي كشور تغيير كند. شاهد مثال به سخنان برخي از اصولگراها اشاره ميكنند كه در اين مدت به صراحت گفتند رقيب اصلاحطلب به پايان خود رسيده است و اصولگرايان ميتوانند به تنهايي در سپهر سياسي كشور ادامه كار دهند به
همين دليل هم اين طيف «وحدت» ريشسفيدان اصولگرا را نيامده محكوم به شكست ميدانند تا اگر هاشميرفسنجاني از وحدت ميگويد و موتلفه و جامعه روحانيتيها به تب و تاب نوشتن پيش نويسهاي وحدت ميافتند، يك طرف ماجرا هشدار دهد چند قدم آن طرف تر گروههايي «ستيز» را بهجاي «رقابت» سرلوحه قرار دادند و هدف شان نه پيشي گرفتن كه حذف ديگري است، در چنين شرايطي چگونه مجالي براي مردان ميانه رو براي رخ دادن وحدت فراهم ميشود؟ و به همين دليل معتقد هستند آرزوي وحدت تا كنون در حد كلي گويي بوده و راه به جايي نبرده چرا كه اول از همه ريشسفيدها مطمئن شوند رو به رويشان رقيبي
توان نشستن دارد بعد هم به رقيب اصلاحطلب اجازه بدهند سر ميز مذاكره بنشينند و مذاكره و مصالحه و بعد رسيدن به وحدت را در دستور كارشان بگذارند. هر اتحادي عليه ماست در اين سوي ماجرا پاستور نشينها هم با عينك خود به اين ماجرا نگاه ميكنند و الگوي ذهني شان اين است كه هر اتحادي شكل بگيرد نتيجهاش عليه آنهاست. سوالشان از طراحان صلح بسيار ساده است نشستن در يك ضلع اين ميز ريشسفيدي چند امتياز به تابلوي آنها اضافه ميكند و چند امتياز به تابلوي رقيب اصلاحطلب؟ خودشان جواب ميدهند ما هر امتيازي ميخواهيد شما بدهيد را همين الان هم داريم. البته ريشسفيدهاي
صلحطلب حرف از بازگشت آرامش ميزنند و معتقد هستند كه اين آرامش براي هر دو طرف نفع است اما پاستور معتقداست همين الان هم آرامش هست و هر كس برهم زننده آرامش باشد به راحتي برخوردهاي جدي با آنها صورت ميگيرد. آنها يك بار ديگر هم نشان دادند علاقه زيادي به اين ماجراها ندارند، همان زمان كه علي لاريجاني تصميم داشت بين سياسيون اصلاحطلب و اصولگراي كشور، صلح و دوستي ايجاد كند، مراسم 30 سال قانونگذاري برگزار كرد و محمود احمدينژاد و دوستانش نيامدند، آن هم در روزهايي كه اختلافهاي انتخابات مجلس هشتم به پايان رسيده بود و رئيس پارلمان با انديشه هايش روياي «آشتي ملي»
را در سر داشت و ميخواست همه و همه را براي «اولينبار» زير يك سقف جمع كند، پاستور نشينها پيغام فرستادند «ما نميآييم» تا از عزتالله سحابي و چهرههاي نهضت آزادي تا روحالله حسينيان و راستيترين چهرهها بيايند و پاستور تنها به دليل اينكه «نفعي» از اين هم نشيني نديد، نيامد. و حال كمتر از شش ماه غايبان ديروز در برابر دوستاني كه امروز روياي ريشسفيدي در سر ميپرورانند پيغام ميدهند «آشتي نميكنيم» و البته دليل هم دارند؛ به صراحت در رسانههاي خود عنوان ميكنند برنده بازي چه نيازي به صلح و آشتي با بازندهها دارد؟آنها ميگويند خطا از طرف مقابل بوده و
اين خطا موضوعي نيست كه با مذاكره حل شودتخلفي صورت گرفته و رسيدگي به آن در دادگاه ميباشد نه در مذاكره و رايزني. آنها يك بحث ديگر را هم مطرح ميكنند مبني بر اينكه اساسا طرح وحدت بهدنبال عوض كردن شاكي و متشاكي است و از اينرو اساسا محلي از اعراب ندارد. اگر آذر 87 احمدينژاديها حتي حاضر نشدند براي صرف يك چاي و شيريني در كنار رقباي چپ قرار بگيرند، امروز كه جايگاه خود را فراتر از اين ميبينند كه از ظن خودشان با «بازنده»ها براي مذاكره دور يك ميز بنشينند. تا از اين منظر هم طرح «وحدت ملي» آب در هاون كوبيدن باشد به ويژه اگر طراحش هاشميرفسنجاني باشد كه از نگاه
آنها، خودش يك ضلع از طيف مقابل است كه نبايد به او هم امتياز داد. دستور كار اجرايي را مشخص كنيد؟ البته افراد در ميدان تنها محدود به اين گروه نيستند چرا كه از ميان ميانه روهاي هر دو طرف هم كم نيستند چهرههاي سياسي كه عنوان ميكنند «آشتيكنان» راهحل ريشهاي براي رفع مشكلات نيست و اين راه حل موقت هيچ يك از گرههايي كه در اين سه ماه كور شده را واقعا باز نميكند. در نهايت معتقد هستند كه ريشسفيدي تازه اگر از كليگويي خارج شود و به مرحله اجرا برسد در نهايت يك مرحلهگذار از بحران است و بس و نميتوان اميدوار بود اختلافها را ريشهاي حل كند. سوالهاي اين طيف هم
از نگاه خودشان ساده است؛ ميپرسند مشكل كنوني در جامعه سياسي كشور چه هست؟ آيا مشكل همچنان ابهام در روند انتخابات است و قرار است بر سر آن مصالحه صورت بگيرد يا مشكل اتفاقات پس از آن مانند دستگيري چهرههاي اصلاحطلب سياسي است و مصالحه قرار است حول آن بچرخد؟ اين طيف ميگويند طراحان صلح تاكنون كلي گويي كردهاند و چون از چارچوبهاي صلح و وحدت حرفي نزدند حكايت فيلي در تاريكي است كه خيلي طبيعي است كه هر دو طرف بهراسند و حاضر نشوند به آن نزديك شوندو هر يك از ظن خود به نقدش ميپردازند يا از ضرورت آن سخن ميگويند. اتفاقا بحث اين گروه نظر به نظرات دو گروه فوق است كه
وقتي حجم اختلافي وجود دارد اساسا چگونه ميتوان به تحقق وحدت اميدوار بود. تحقق وحدت بر بستر يك دستور كار مشترك ميان طرفين حاصل ميشود و اكنون شواهد كمي براي وجود اين دستور كار مشترك ميان طرفين وجود دارد.