مگر خرق عادتی شده است
محمدحسینی
چهارشنبهی هفتهی گذشته و در جریان دیدار رهبر انقلاب با نخبگان جوان کشور، شاهد اظهارنظر جوانی بودیم که به درخواست رهبر انقلاب، از درون جمعیت به پشت تریبون آمد و نظرات انتقادی خود را نسبت به بعضی مسائل جاری کشور بیان کرد. فارغ از هرگونه بازتابهای مختلف، این مسأله دارای نکات تأملبرانگیزی است که به اختصار به آن اشاره میکنم: اول؛ دیدارهایی که مدعوین، به طرح پیشنهادات و انتظارات و انتقادات خود در حضور رهبر انقلاب میپردازند، باید برآیندی باشد از عقائد و نظرات کل مدعوین و یا حداقل بخش عمدهای از آنها. البته این نکته بارها از سوی رهبر انقلاب تذکر داده شد و رهبری در مورد این واقعیت، اظهار آگاهی کردهاند. باید اذعان کرد علاوه بر مسائلی نظیر ضیق وقت و رعایت مسائل امنیتی و حفاظتی، نمیتوان از برخی بدسلیقگیها چشمپوشی کرد. برنامهریزان این دیدارها، باید توجه داشته باشند که -در زمان حساس کنونی كه گرد و غبار فتنه فضا را در برگرفته است- دیدارهایی که خبری میشوند و در اختيار اصحاب رسانه قرار ميگيرند، بتوانند تصویر واقعی از آنچه که در ارتباط بین رهبری و مردم وجود دارد را نشان دهند. دوم؛ باید به این نکته توجه کرد که در نظام اسلامی ما، رابطهی امام و امت نه تنها یک تکلیف و حق شرعی متقابل، بلکه یک ضرورت و نیاز است. مردم ما اما برای برقراری این رابطه و رساندن نظرات، سؤالات و حتی گلایههای خود به رهبری نظام، نیاز به قیّم و نمایندگان اجباری ندارند. این مسأله از آنجا قابل تأمل است که برخی جریانات فکری و سیاسی در کشور در تلاشند تا خواستههای نامشروع و غیرقانونی خود را به نام خواستههای مردم، به خورد جامعه و رسانهها دهند؛ یعنی به نام مردم و به کام آنها. سوم؛ به نظر میرسد اتفاقی که در دیدار نخبگان افتاد برای عدهای -که از اخبار کماطلاعند- تازگی داشت. اين ديدار ميتواند باید الگویی برای نخبگان و به خصوص نخبگان سیاسی ما باشد. آنها نیز باید بیاموزند که اگر حرفی و یا احیاناً سؤال و شبههای دارند، آن را در یک فضای شفاف و منطقی مطرح کنند نه اینکه با شانتاژ تبلیغاتی و سوءاستفاده از احساسات مردم، راه دیگری را پیش گیرند. چهارم؛ پرواضح است که نقد سالم دارای روش و منطق عقلانی است. ما نمیتوانیم به بهانهی نقد آزادانه، هر مطلبی را در جامعه منتشر کنیم بیآنکه اثرات سوء آن را در نظر نگیرم. ما باید در نقدهایمان، مثلث آزادی، منطق و اخلاق را رعایت کنیم. در حوادث چند ماه اخیر شاهد آن بودیم که چگونه به نام سؤال و انتقاد، رهبر انقلاب، نهادهای قانونی نظام و... مورد هتاکی و توهین واقع شد. باید توجه داشت که نقد سالم و منصفانه، نباید با دروغسازی، شایعهپراکنی، هوچیگری و... اشتباه گرفته شود. نکتهی دیگر در این زمینه این است که ما بهعنوان منتقد، زمانی میتوانیم از موضوعی انتقاد کنیم که از حداقلهایی نظیر آشنایی با اطراف موضوع، داشتن اطلاعات کافی و صحیح و... برخوردار باشیم. پنجم؛ نکتهی دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، ذوقزدگی و سوءاستفادهی برخی رسانههای داخلی و خارجی از این اتفاق است که چنان آن را منعکس کردهاند که گویی خرق عادتی در جمهوری اسلامی رخ داده است. همانطور که رهبر انقلاب نیز در دیدار با نخبگان جوان بیان کردند، نسبت به ایشان انتقاد میشود و ایشان نیز آنها را دریافت و بررسی میکنند. ضمن اینکه در حوادث پس از انتخابات و در دیدارهای مختلفی نظیر هنرمندان و اساتید دانشگاه نیز انتقادهایی از برخی مسائل شده بود. ششم؛ البته بنده از میزان مطالعه و مقدار آشنایی آن نخبهی جوان با روزنامهها در دههی اخیر اطلاعی ندارم، اما آنچه که خود شاهد آن بودهام، انتقادات فراوانی بود که در رسانهها و نیز چاپ کتب مختلف به جایگاه قانونی و شرعی ولایتفقیه، شخص رهبری معظم و عملکرد ایشان در دههی گذشته شده است. اشارهی نگارنده به دههی گذشته از آن جهت است که خیلی به حافظهی تاریخی درازمدتی نیاز ندارد و مطالعه و بررسی پیرامون جریان روزنامهنگاری و كتابهاي چاپشده در جامعه ما پس از دوم خرداد، این مسأله را روشن خواهد کرد.