گروگان سابق؛مسئول ميز ايران
آيا عضويت وي در شورايي كه هوشنگ اميراحمدي رئيس آن است و نيز نگاه مثبت وي به برقراري روابط ايران و آمريكا ميتواند كليد قفل 30 ساله بحران در روابط دو كشور باشد؟ آيا پيشبينيهاي ليمبرت اين بار غلط از كار در نميآيد؟ جان ليمبرت 30 سال پيش در تهران در جریان تسخیر لانه جاسوسی به گروگان گرفته شد.
تهرانامروز: «راستش را بخواهيد من هرچه درباره ايران و آمريكا پيشبيني كردهام غلط از آب درآمد.» اين سخن جان ليمبرت ديپلماتي است كه در 13 آبان 1358 همراه 61 نفر ديگر از ديپلماتها و كاركنان سفارت آمريكا توسط دانشجويان خط امام براي 444 روز به گروگان گرفته شد. ليمبرت روز هفتم نوامبر يعني روز شنبه به عنوان مسئول ويژه ميز ايران وزارت خارجه آمريكا انتخاب شد تا جاي خالي دنيس راس، ديپلمات كهنهكار نزديك به لابي يهود كه در ماه ژوئن وزارت خارجه آمريكا را به سمت شوراي امنيت ملي كاخ سفيد ترك كرد، پر كند. ليمبرت كه براي اولين بار و در قالب آژانس ايالات متحده براي توسعه بينالمللي موسوم به USAID به ايران سفر كرده بود اينك و با گذشت بيش از 30 سال از بحران گروگانگيري در سفارت ايالات متحده در تهران و تنها دو روز پس از سيامين سالگرد اين حادثه از سوي وزارت خارجه ايالات متحده به عنوان مسئول ويژه ايران در اداره كل خاورميانه اين وزارتخانه مشغول به كار شد. براساس گزارش سايت معتبر Politico و به نقل از يك مقام مسئول در وزارت خارجه ايالات متحده، ليمبرت ارشدترين مقام ايالات متحده خواهد بود كه بهطور اختصاصي به مسائل ايران ميپردازد. ليمبرت كه به واسطه تحصيلاتش در مطالعات خاورميانه به زبانهاي فارسي و عربي مسلط است در سال 2006 و پس از خدمت در خارطوم سودان از مناصب دولتي با عنوان مشاور وزير بازنشسته شد. ليمبرت اما پس از بحران گروگانگيري در ايران و بهخاطر تحمل زندان انفرادي، عاليترين نشانهاي ديپلماتيك را از دولت وقت آمريكا گرفت. وي تجارب فعاليت ديپلماتيك در كشورهاي الجزاير، جيبوتي، عربستان سعودي و امارات متحده عربي را نيز دارد. وي در سال 2000 تا 2003 سفير ايالات متحده در موريتاني بود. ليمبرت اما در طول سالهاي پس از گروگانگيري در ايران سوابق متعدد فعاليت در وزارت خارجه آمريكا و نيز تدريس در دانشگاههاي آمريكايي را دارد. ليمبرت همچنين درخصوص مسائل ايران نيز دو كتاب يكي با عنوان «مذاكره با تهران» و «شيراز در عصر حافظ» نوشته است. اين كتاب دوم اما برآمده از مدت كوتاه حضور او در شيراز در دهه 1960 به عنوان استاد دانشگاه است. در حالي كه قرار است جان ليمبرت به جفري فلتمن مشاور هيلاري كلينتون در امور خاور نزديك و نيز به ويليام برنز معاون سياسي وزير خارجه آمريكا مشاوره دهد، ارگانهاي نزديك به نومحافظهكاران به خاطر عضويت ليمبرت در شوراي ملي ايرانيان و آمريكاييان موسوم به NIAC وي را گزينه مناسب اين سمت نميدانند. در اين خصوص نشريه American Thinker او را يك ميانجي بيطرف در روابط ايران و آمريكا نميداند. اين نشريه نزديك به دست راستيها با اشاره به سوابق NIAC اين شورا را به وابستگي به جمهوري اسلامي ايران و اتخاذ مواضعي منفعلانه و نرم عليه ايران معرفي كرده و از اين رو انتخاب ليمبرت را گزينه درستي نميداند. ليمبرت در فروردين 1387 در گفتوگويي مبسوط با روزنامه اعتماد به دغدغههاي خود در خصوص ايران پرداخت و تاكيد كرد كه دولت كارتر با قبول كردن شاه زير پاي ديپلماتهاي آمريكايي را در تهران خالي كرد و كارهاي ما را براي ماموريتي كه داشتيم تا رابطهاي سالم برقرار كنيم خنثي كرد و در واقع از پشت به ما خنجر زدند. ليمبرت در مصاحبه مذكور به ديدارهايش با داريوش فروهر، آيتالله منتظري و گلزاده غفوري قبل از بحران گروگانگيري اشاره ميكند و حتي ميگويد: «با بهشتي قبل از انقلاب تماس داشتيم.» ليمبرت از قول دانشجوياني كه سفارت آمريكا را اشغال كردند، ميگويد: «بعدها خودشان گفتند حتي پيشبيني نكرده بودند كه اقدام آنها تبديل به يك بحران بينالمللي شود.» وي در پايان مصاحبه با تاكيد بر مذاكره مستقيم ميان ايران و آمريكا گفت: «آمريكا بايد با همين جمهوري اسلامي وارد مذاكره شود بدون اينكه به تغيير آن فكر كند.» بدين سان جان ليمبرت با سالها تجربه كار ديپلماتيك در وزارت خارجه ايالات متحده و پس از حدود سه سال دوري از فضاي كار ديپلماتيك به وزارت خارجه بازگشته تا مسئول ميز ايران شود. ليمبرت در بخشي از كتاب «مذاكره با ايران» با اشاره به بحرانهاي تاريخي ميان دو كشور مينويسد: «هنگامي كه شما در اتاقي با رقباي ايراني خود مينشينيد بايد به ياد آوريد كه چيزهاي ديگري همچون ارواح تاريخ نيز در آن اتاق حضور دارند كه نگاه رقباي شما را شكل ميدهد. ليمبرت همچنين پس از خروج از ايران كه به واسطه موفقيت در مذاكرات الجزيره در سال 1981 رخ داد از وارن كريستوفر وزير خارجه وقت ايالاتمتحده دليل موفقيت مذاكرات را پرسيد. كريستوفر در پاسخ گفت: صبر. او در گفتوگو با روزنامه اعتماد بر اشتباه بودن پيشبينيهايش درخصوص ايران تاكيد كرده و حال نوبت آن است كه ليمبرت 30 سال پس از بحران گروگانگيري وارد كارزاري شود كه روابط ايران و آمريكا در آن به حساسترين مراحل خود رسيده است. آيا عضويت وي در شورايي كه هوشنگ اميراحمدي رئيس آن است و نيز نگاه مثبت وي به برقراري روابط ايران و آمريكا ميتواند كليد قفل 30 ساله بحران در روابط دو كشور باشد؟ آيا پيشبينيهاي ليمبرت اين بار غلط از كار در نميآيد؟