مطالبات احمدینژاد، عمکلرد احمدینژاد
دکتر علی نوذرپور
حضور شهردارتهران در هیئت دولت را می توان از اولین مطالبات احمدی نژاد از دولت وقت دانست که در زمان ریایت جمهوری خود ایشان به دست فر اموشی سپرده شده است . عدم حضور شهردار وقت تهران در کابینه دولت آقای خاتمی جنجالهای زیادی را از طرف شهرداری وقت و شورای شهر دور دوم تهران در آن دوره ایجاد کرد و این در حالی بود که دولت ، قبل از شهردار شدن آقای احمدی نژاد در خصوص افراد حاضر در جلسات هیئت دولت مصوبه ای را انجام داده بود. با این همه شهردار تهران قول داده بود که در صورت انتخاب شدن به عنوان رییس جمهور، از شهردار پایتخت جهت حضور در جلسات هیئت دولت دعوت به عمل آورد که این مسئله پس از گذشت پنج سال هنوز محقق نشده است. سازمان شهرداریها؛ احمدی نژاد در زمان شهرداری تهران به همراه شورای شهر معتقد بودند سازمان شهرداریها و دهیاریهای وزارت کشور یک سازمان اضافی و غیر قانونی است که باید منحل شود و تا جایی پیش رفتند که شورای نگهبان نیز تحت تاثیر این جریان مخالفتهایی را با قرار گیری نام این سازمان در بودجه سالیانه کشور انجام داد. شهردار وقت تهران در همین راستا شکل گیری اتحادیه شهرداران کلان شهرها را دنبال کرد و این در شرایطی است که پس از استقرار ایشان درریاست جمهوری، سازمان شهرداریها نه تنها تقویت شد بلکه با تشکیل اتحادیه شهرداران مقابله گردید وشخص رییس جمهور نیز تنها در حرف و صحبت از مدیریت شهری حمایت کرد. مدیریت واحد شهری و اختیارات شوراها؛ با تلاشهای دولت وقت، واگذاری اختیارات دولت به شهرداریها و تشکیل مدیریت واحد شهری در برنامه سوم مد نظر قرار گرفت که این امر در برنامه چهارم نیز عینا تکرار شد ، با این همه علیرغم تعیین 23 وظیفه توسط وزارت کشور و شورای عالی استانها و پیشنهاد آنها به دولت تاکنون هیچ اختیاری به شهرداریها واگذار نشده است. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که مهدی چمران به عنوان رییس شورای عالی استانها همسویی و همفکری لازم را از لحاظ سیاسی با شخص آقای احمدی نژاد دارا است ولی دولت برخلاف مطالبات آقای احمدی نژاد در زمان شهرداری عمل کرده و با اصلاحیهای که در قانون شوراهای سال 85 انجام داد عملا در جهت کاهش اختیارات شوراها و مدیریت شهری قدم برداشته است. دولت آقای احمدی نژاد همواره در جهت افزایش اختیارات دولت و نظارت بر شوراها و شهرداریها عمل کرده است که می توان تشکیل شرکت مادر تخصصی قطارهای شهری کشور را نمونه آشکاری برای این مدعا دانست چراکه با تشکیل این شرکت ، عملا اموری از قبیل خرید ، واردات و احداث خطوط ریلی شهری که در حیطه اختیارات مدیریت شهری بوده به یک شرکت دولتی زیرمجموعه سازمان شهرداری های وزارت کشور واگذار شده است . ایجاد محدودیت برای شوراها و کنترل مدیریت شهری توسط دولت تا جایی پیش رفته که در حال حاضر انتخاب شهرداران در بسیاری از شهرها تنها به صورت ظاهری توسط شوراها انجام میشود و شهرداران عملا تحت نظر استانداریها و وزارت کشور معرفی میشوند تا با نگاه سیاسی دولت هماهنگ باشند. اعتبارات و کمک های مالی دولت دبه مدیریت شهری؛ براساس قانون ، دولت از دو طریق بودجه سنواتی و عوارض ملی در اختیار وزارت کشور مانند مالیات بر ارزش افزوده، اعتبارات و کمکهای مالی ، در اختیار شهرداریها قرار میدهد تا در امور حمل ونقل و ترافیک، خدمات شهری و مسائلی از این دست هزینه شود که متاسفانه دولت نهم و دهم در هردو مورد این موضوع را به خصوص در مورد شهرداری تهران با جنجال و درگیریهای زیادی همراه کرده است. در پارهای از موارد هم دولت پرداخت اعتبارات به شهرداریها را منوط به پیروی از نظرات خود کرده است که نمونه بارز آن اصرار دولت به ساخت منوریل در تهران است که در نهایت این مسئله توسط شورای عالی ترافیک کشور در تصویب طرح جامع حملونقل و ترافیک شهر تهران لحاظ گردید و شخص رییس جمهور نیز احداث خطوط منوریل را زمان تصویب طرح جامع شهر تهران در این طرح گنجاند. در حال حاضر بیشترین فشار کوتاهی دولت در بخش اعتبارات مترو است بطوریکه هم در بخش توسعه و احداث خطوط جدید مترو و هم اعتبارات مربوط به امور جاری و بهره برداری مترو همواره دولت به طور کامل تعهدات خود را عملی نکرده است. فشار سنگین دولت بر مترو در حالی صورت گرفته که در حال حاضر ماندد سالهای گذشته، با گذشت 8 ماه از سال هنوز رقم قابل توجهی از بودجه مترو توسط دولت پرداخت نشده است ، هرچند مجلس هم در بودجه سالانه و هم در زمینه قوانین پیشبینیهای خوبی را در زمینه حمایت از ساخت مترو و توسعه حمل و نقل عمومی انجام داده است. با این همه علیرغم برگزاری جلسات متعدد بین شهرداری، دولت و مجلس، تنها وعدههایی از سمت دولت اعلام میشود و مشکلات مترو و اتوبوسرانی همچنان پابرجا است. بافتهای فرسوده ؛ با استقرار دولت نهم معاون وزیرکشور سه موضوع نوسازی بافتهای فرسوده، حمل و نقل و ترافیک و عمران دهیاریها و روستاها را از اولویت های فعالیت دولت در امور شهری اعلام کرد ولی در هر سه مورد کماکان با مشکلات بسیار جدی روبرو هستیم و حرکت اساسی صورت نگرفته است. براساس برنامه سوم توسعه ظرف ده سال باید 45 هزار بافت فرسوده کشور نوسازی میشد که تا کنون تنها 4درصد این اراضی نوسازی شده است و این در حالیست که استفاده از اعتبارات فاینانس و فروش اوراق مشارکت توسط شهردرای تهران نیز در طول این سالها با عدم همکاری وزارت کشور روبرو بوده است. نگاه سیاسی به امور شهری؛ در طول دوران مدیریت آقای احمدینژاد در شهرداری تهران موردی از جنجال و رفتار سیاسی توسط وزارت کشور به خصوص در بحث اعتبارات عمرانی و مترو تهران نمیتوان یافت و این در حالیست که در طول سالهای اخیر اعتبارات دولتی همواره محل گروکشی با مدیریت شهری پایتخت بوده است. در نهایت ، با نگاهی اجمالی می توان دو موضوع را به عنوان عوامل اصلی بروز این مشکلات برشمرد؛ متاسفانه دولت ، نگاهی سیاسی به امور دارد و از این رو مدیریت شهری را تنها ابزاری برای پیشبرد برنامههای دولت میداند ، دولتی که خودش را دولت اصولگرا میداند تاکنون برخلاف اصول اداره کشور ، عمل کرده و دیدگاههای سیاسی خود را همواره در امور دخالت میدهد. علاوه بر دخالت دیدگاههای سیاسی دولت در امور شهری ، ضعف مدیریت، تخصص و کمبود تجربه در بین مسئولان دولتی مرتبط با امور شهری کاملا آشکار است. و این مسئله همواره در تصمیم گیری ها ، برنامه ها و فعالیت ها موجب بروز اختلافات ، اتلاف سرمایه ها و ایجاد نابسامانی در این زمینه شده است.