گریز دانشگاهها از دوره های شبانه
روسای دانشگاههای امیرکبیر، صنعتی شریف، صنعتی اصفهان، شیراز، شهید بهشتی، خلیج فارس، اصفهان، همدان و علم و صنعت در گفتگو با مهر از رویگردانی دانشگاهها نسبت به جذب دانشجوی شبانه خبر دادند.
مهر: گروه حوزه و دانشگاه گفتگو با روسای دانشگاهها، رئیس کمیسیون آموزش مجلس و مسئول حوزه معاونت آموزش وزارت علوم به بررسی دوره شبانه و چالشهای موجود در این دوره پرداخت که حاصل این بررسی در گزارشی منتشر شده است. طرح ایجاد دوره های شبانه موضوع تبصره 48 قانون برنامه اول توسعه از سال 1369 تاکنون به اجرا درآمده است. ارتقای سطح دانش عمومی جامعه و پاسخگویی به تقاضای روزافزون اجتماعی به آموزش عالی، کمک به تامین نیروی انسانی متخصص مورد نیاز کشور، ایجاد امکانات راهیابی بخش عمده ای از استعدادهای جوان کشور به آموزش عالی با توجه به محدودیت ظرفیت دوره های روزانه، پیشگیری از خروج بی رویه استعدادها به خارج از کشور و ایجاد نوعی درآمدزایی برای دانشگاهها بخشی از اهداف ایجاد دوره های شبانه در آموزش عالی کشور بود. علی رغم تمامی ظرفیت هایی که برای ایجاد نوبت دوم آموزش عالی در دانشگاه ها پیش بینی شده بود امروز شاهد دلسردی روسای دانشگاهها از این سیستم آموزشی هستیم به طوری که روسای 9 دانشگاه برتر کشور در گفتگو با مهر از دغدغه های مختلف خود در خصوص دانشجوی شبانه و نوبت دوم آموزشی گفتند. روسای دانشگاههای امیرکبیر، صنعتی شریف، صنعتی اصفهان، شیراز، شهید بهشتی، خلیج فارس، اصفهان، همدان و علم و صنعت در گفتگو با مهر از رویگردانی دانشگاهها نسبت به جذب دانشجوی شبانه خبر دادند. نقطه نظر مشترک تمامی این مسئولان درگیر در امر آموزش عالی، ناکارآمدی دانشجوی شبانه با وضعیت فعلی و متضرر شدن دانشگاهها از نظر اقتصادی بود. با این همه بیشتر آنها با حذف چنین سیستمی موافق نبودند و همچنان سیستم آموزشی نوبت دوم را در صورت ایجاد پاره ای اصلاحات اساسی روش مناسبی برای درآمدزایی و همچنین استفاده از ظرفیت دانشگاهها می دانند. از طرفی حذف دانشجوی شبانه به نوعی مستلزم تحمیل بار سنگین ظرفیت نوبت دوم به دوش دوره روزانه است که با توجه به افزایش نه چندان کارشناسانه ظرفیت دانشگاهها طی سالهای اخیر حتی تصور چنین امری نیز دور از ذهن خواهد بود. به نظر می رسد که بیشترین گلایه دانشگاههای کشور از وزارت علوم در این زمینه مربوط به عدم افزایش شهریه های دانشجویان شبانه طی چهار سال گذشته است که با توجه به افزایش نرخ تورم و هزینه های جاری مراکز آموزش عالی چندان دور از انصاف هم نیست. گروه حوزه و دانشگاه خبرگزاری مهر در ادامه پیگیری خود در بحث دانشجوی شبانه به سراغ مسئولان آموزش عالی و قانونگذاری کشور رفت. دوره شبانه اسیر شعار کاهش شهریه علی عباسپور تهرانی فرد رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس نیز با تاکید بر اینکه دوره شبانه از اهداف خود خارج شده است دلیل اصلی این امر را شعار دولت نهم برای کاهش شهریه های این دوره اعلام کرد و گفت: دانشگاهها در حال حاضر تمایلی به این دوره ها نشان نمی دهند. علی عباسپور تهرانی فرد در گفتگو با مهر افزود: برخی دانشگاهها امکانات خوبی دارند که مورد استفاده قرار نمی گیرد از سوی دیگر درست است که ظرفیت دانشگاههای ما به بیش از یک میلیون نفر رسیده اما تنها 10 درصد این ظرفیت اختصاص به دانشگاههای دولتی دارد و این نشان می دهد که علیرغم بودجه بیش از سه هزار میلیاردی که به آموزش عالی دولتی اختصاص می دهیم تنها 100 هزار دانشجو از یک میلیون دانشجو در دوره های دولتی پذیرفته می شوند. وی اظهار داشت: از این رو چند سال گذشته در ارتباط با این موضوع با روسای دانشگاهها مورد بحث و بررسی قرار گرفت و روسای دانشگاهها کمبود خوابگاه و امکانات آزمایشگاهی را مانعی برای افزایش ظرفیت در دروه های روزانه عنوان می کردند لذا مقرر شد دانشگاهها با پذیرش در اوقاتی که فعال نیستند اقدام به پذیرش دانشجوی شبانه با هزینه پرداختی از سوی دانشجو کنند. رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گفت: اما در ابتدای دولت نهم با شعار غیرعلمی مواجه شدیم که شهریه دوره های شبانه و غیردولتی باید کاهش یابد. این بحث کاهش در حالی مطرح شد که هیچ جبرانی برای آن در نظر گرفته نشد. وی اظهار داشت: دولت نهم به جای اینکه به این سمت برود که شهریه واقعی را از دانشجو بگیرد و در صورتی که دانشجو نتواند شهریه پرداخت کند وام شهریه در اختیار وی قرار دهد، شعار کاهش شهریه را مطرح کرد به طوریکه این موضوع در دانشگاههای غیردولتی پیامد افت کیفیت را در بر داشت. عباسپور افزود: در چند سالی که این شعار مطرح شد، علیرغم تورم ها شهریه ها اضافه نشد و فشار زیادی به دانشگاهها تحمیل شد. وی اظهار داشت: از سوی دیگر در دانشگاههای دولتی نیز عنوان می کردند که اگر قرار باشد این شهریه را وزارت علوم تعیین کند و با کاهش شهریه در دوره های شبانه مواجه باشیم، باید از بودجه دوره های روزانه برای شبانه هزینه کنیم در صورتی که می خواستیم با ایجاد دوره های شبانه، مقداری از کسری بودجه دانشگاهها را جبران کنیم. رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس افزود: این در حالی بود که روسای دانشگاهها عنوان می کردند شهریه دوره های شبانه پاسخگوی هزینه های شبانه نیز نیست. وی افزود: متأسفانه علیرغم اینکه ما این بحث را به دولت انعکاس دادیم نتیجه ای دریافت نکردیم و باعث شد دوره های شبانه در برخی دانشگاهها حذف و با کاهش ظرفیت مواجه شوند. عباسپور اظهار داشت: این در حالی است که اگر با راه اندازی دوره های شبانه، هزینه اضافی به دانشگاهها تحمیل نشود و شهریه های شبانه به صورت واقعی در نظر گرفته شود، دانشگاههای دولتی به برگزاری این دوره ها تمایل نشان می دهند و می توانند در این زمینه فعال شوند. حذف دوره شبانه در دستورکار نیست رجبعلی برزویی مدیر کل دفتر گسترش آموزش عالی نیز در نهایت درباره سیاست وزارت علوم در مورد دوره های شبانه (نوبت دوم) با در نظر گرفتن گلایه مسئولین دانشگاهها مبنی بر به صرفه نبودن این دوره ها گفت: سیاست وزارت علوم این است که دانشگاههای دولتی معتبر در مقطع کارشناسی ظرفیت خود را افزایش ندهند. در واقع مأموریت این دانشگاهها افزایش ظرفیت در دوره های کارشناسی نیست بلکه دانشگاههای دولتی معتبر بیشتر باید به سمت افزایش ظرفیت در دوره های تحصیلات تکمیلی حرکت کنند. وی با بیان اینکه حذف مطلق پذیرش در دوره های کارشناسی شبانه مطرح نیست، گفت: سیاست این است که در برخی رشته های اولویت دار پذیرش دانشجو و افزایش ظرفیت در دوره شبانه باقی بماند. البته دانشگاهها برای پذیرش دانشجو در دوره شبانه مختار هستند و می توانند بخشی از ظرفیت خود را از طریق شبانه تأمین کنند. بازنگری در شهریه های دوره شبانه مدیر کل دفتر گسترش آموزش عالی با اشاره به مشکل پائین بودن شهریه دوره های شبانه که برخی دانشگاهها آن را مطرح کرده اند گفت: در برخی موارد شهریه دوره های شبانه با هزینه های دانشگاهها برای برگزاری این دوره ها متناسب نیست از این رو در تلاش هستیم طی پروژه ای، شاخصهای میزان شهریه در دوره های شبانه مشخص شود و در میزان شهریه بازنگری هایی صورت گیرد. برزویی افزود: البته سیاست وزارت علوم افزایش شهریه بدون آنالیز شهریه نیست از این رو ما نیز به دنبال متعادل و منطقی کردن شهریه های شبانه در کارشناسی و کارشناسی ارشد هستیم و این صرفا به معنی افزایش شهریه نیست.