با یارانه 80 هزار تومانی هم فقیریم

محمود فراهانی

کد خبر : 99499

چنانچه گفته های رئیس دولت مبنی بر توزیع 120 هزار تومان یارانه بین اقشار مختلف جامعه را معیار قرار دهیم و اینکه 7 دهک جامعه 80 درصد یارانه ها را دریافت می کنند، بنابراین خالص یارانه غیر مستقیم هر یک از افراد دهک های مذکور رقمی حدود 80 هزار تومان در ماه است. اما با این حال با جامعه فقیر روبرو هستیم. در یک حساب سرانگشتی از 120 هزار میلیارد تومان یارانه، 20 درصد معادل 24 هزار میلیارد تومان در بین سه دهک پردرآمد جامعه و 80 درصد معادل 96 هزار میلیارد تومان در هفت دهک دیگر جامعه به صورت غیر نقدی و غیر مستقیم توزیع می شود. این میزان یارانه به معنای ان است که هر یک از افراد هفت دهک مذکور به طور ناخالص سالانه یک میلیون و 920 هزار تومان معادل ماهانه 160 هزار تومان یارانه پنهان و مستقیم دریافت می کنند. اگر حدود 50 درصد از این میزان به صنعت و کشاورزی اختصاص می یابد بنا براین به طور خالص هر ایرانی در دهک های هفت گانه مورد اشاره ماهانه 80 هزار تومان یارانه دریافت می کند. اگر چه نحوه دریافت این یارانه غیر مستقیم و از طریق قیمت پایین آب، برق، گاز،نان، و حامل های انرژی چون بنزین و گازوئیل است اما در واقع این یارانه ها باعث افزایش قدرت خرید خانواده های دهک های مختلف جامعه شده است. توزیع غیر مستقیم این میزان یارانه از دو زاویه قابل تحلیل است. اول آنکه با وجود این میزان یارانه فاصله درآمد و هزینه بسیاری از اقشار جامعه بالاست و به معنی گستردگی فقر در جامعه ماست. حال اگر این 80 هزار تومان غیر نقدی حذف شود حتی اگر به میزان 80 هزار تومان به صورت نقدی جایگزین شود بازهم در واقع وضعیت جامعه تغییری نخواهد کرد بنابراین با توزیع سالانه 80 هزار تومان هم دولت به موفقیتی دست نخواهد یافت. از منظر دیگر پاسخ به این سوال از اهمیت اساسی برخوردار است که اگر یارانه به تولید کننده اختصاص داده شود بهتر است یا به مصرف کننده؟ تجربه نشان داده که پیامدهای منفی تخصیص یارانه به تولید کننده بهتر است. درعین حال این پارامتر مثبت مهم هم وجود دارد که اگر سطح درآمد اقشار مختلف جامعه افزایش یابد باعث تهیج تقاضا شده در نتیجه باعث سرعت بخشی به چرخه تولید و عرضه می شود اما این افزایش درآمد زمانی به صورت واقعی اثرگذار است که بخش انحصار در تولید وجود نداشته باشد به تعبیر دیگر وقتی دولت قرار است دولت به فروشنده محصولات به قیمت آزاد بدل شود (چرا که متعهد به پرداخت ماهانه مثلا 50 تا 70 هزار تومان به اقشار هدف است) در نتیجه نمی توان انتظار داشت که چرخه واقعی اقتصادی رخ دهد چرا که عملا مکانیزم بازار تحت انحصار دولت باقی می ماند و تنها به جار عرضه ارزان کالاها «شبه آزاد» فروشی در دستور کار قرار می گیرد. شبه ازاد فروشی به این علت رخ می دهد که دولت به دلیل انحصار در بازار تعیین کننده واقعی قیمت ها خواهد بود و بازار رقابتی قیمت ها را تعیین نمی کند.

لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: