تل‌آویو دنبال نقطه کور ناتو ؛ آغاز جنگ جدید در منطقه؟

فردا : تنش پنهان میان ترکیه و رژیم صهیونیستی ممکن است وارد مرحله تازه‌ای شود؛ مرحله‌ای که در آن، سوریه می‌تواند به محل برخورد مستقیم منافع و حتی نیروهای نظامی دو طرف تبدیل شود.

بر اساس گزارشی که «کلش ریپورت» به نقل از منابع اسرائیلی منتشر کرده، برنامه‌ریزان راهبردی رژیم صهیونیستی در حال بررسی این فرض هستند که هدف قرار دادن نیروهای نظامی ترکیه در خارج از خاک این کشور، الزاماً به فعال شدن ماده ۵ پیمان ناتو منجر نخواهد شد.

ماده ۵، مهم‌ترین سازوکار دفاع جمعی ناتو است و حمله مسلحانه به یکی از اعضا را در چارچوب مشخص‌شده در پیمان، موضوعی برای واکنش جمعی اعضا می‌داند. اما محاسبه مورد اشاره منابع اسرائیلی این است که حمله احتمالی به نیروهای ترکیه مستقر در سوریه، لزوماً به معنای حمله به خاک ترکیه تلقی نخواهد شد.

اگر این روایت درست باشد، مسئله مهم‌تر از یک اختلاف معمول میان آنکارا و تل‌آویو است؛ اسرائیل ظاهراً در حال سنجیدن آستانه‌ای است که بتواند در آن به منافع نظامی ترکیه ضربه بزند، بدون آنکه هزینه برخورد با کل پیمان ناتو را متحمل شود.

پشت این محاسبات، رقابت دو طرف بر سر سوریه قرار دارد. دفتر نخست‌وزیر اسرائیل مدعی شده که استقرار نیروهای ترکیه در پایگاه هوایی «ابوالظهور» می‌تواند توافق‌های امنیتی سوریه با اسرائیل را نقض کند؛ ادعایی که نشان می‌دهد تل‌آویو حضور نظامی فزاینده آنکارا در سوریه را تنها یک مسئله مربوط به دمشق نمی‌بیند.

در چنین شرایطی، سوریه ممکن است به نقطه تماس دو قدرت منطقه‌ای تبدیل شود: ترکیه‌ای که به‌دنبال تثبیت نفوذ نظامی و سیاسی خود است و اسرائیلی که گسترش حضور نظامی ترکیه در نزدیکی حوزه عملیاتی خود را یک متغیر امنیتی تازه می‌بیند.

با این حال، یک نکته مهم در روایت منتشرشده وجود دارد: اینکه حمله به نیروهای ترکیه در سوریه «به‌طور خودکار» ماده ۵ را فعال نمی‌کند، به معنای بی‌هزینه بودن چنین اقدامی نیست. واکنش ناتو و به‌ویژه خود آنکارا به ماهیت حمله، شرایط وقوع آن و تصمیم سیاسی اعضای پیمان بستگی خواهد داشت.

بنابراین فعلاً نمی‌توان از «تصمیم اسرائیل برای حمله به ترکیه» سخن گفت؛ آنچه در گزارش منابع اسرائیلی مطرح شده، بررسی یک سناریوی راهبردی و محاسبه واکنش احتمالی ناتو است.

 اما همین محاسبه نیز پیام مهمی دارد: تل‌آویو ظاهراً نه‌فقط احتمال برخورد با نیروهای ترکیه را روی میز گذاشته، بلکه در حال بررسی این پرسش است که چنین برخوردی را تا کجا می‌توان پیش برد، بدون آنکه پای ناتو مستقیماً به میدان باز شود.