ادتا چیست و انواع آن (2 سدیم و 4 سدیم) کدامند؟
ادتا (اتیلن دی آمین تترا استیک اسید) یک آمینو پلی کربوکسیلیک اسید است. این مایع بدون رنگ و محلول در آب، برای اولین بار در اواسط دهه 1930 سنتز شد. از آن پس ادتا (EDTA) برای اهداف دارویی و غیردارویی مورد استفاده قرار می گیرد. این ماده شیمیایی با یون های فلزی (مانند کلسیم، منیزیم، سرب و آهن) پیوند می دهد و با تشکیل کمپلکس پایدار برای جلوگیری از لخته شدن خون و کنترل و درمان سمیت فلزات، مورد استفاده قرار می گیرد.
عملکرد ادتا
در ساختار پیچیده ی این ماده اتم های اکسیژن وجود دارند. این اتم ها می توانند از طریق دادن الکترون، با یون های فلزی مختلفی پیوند برقرار کنند. با تشکیل کمپلکس محلول ادتا-فلز، از تجمع فلزات جلوگیری می کند. ایجاد این کمپلکس توسط داروها منجر به خروج فلزات سنگین از بدن می شود.
انواع ادتا
ادتا در انواع دی سدیم و تترا سدیم وجود دارد. نوع 2 سدیم، دو کاتیون سدیم در ساختار خود دارد و 4 سدیم، 4 سدیم در ساختار خود جای می دهد. مولکول ادتا 4 اتم اکسیژن با بار منفی در ساختار خود دارد. در دی سدیم ادتا، 2 اتم اکسیژن با 2 سدیم پیوند می دهند و دو کاتیون سدیم در ترکیب باقی می ماند. محدوده pH این ترکیب بین 4 تا 6 بوده و به بیش از 7 نمی رسد و جرم مولکولی آن 336.2 g/mol است.

از طرف دیگر، در ادتا 4 سدیم هر چهار اکسیژن دارای بار منفی، با 4 سدیم پیوند برقرار می کنند. محدوده pH تترا سدیم ادتا 10 تا 11 است و جرم مولی آن 380.1 g/mol است. برای خرید ادتا 4 سدیم می توانید به اینجا مراجعه کنید.
ادتا 2 سدیم و ادتا 4 سدیم هر دو به عنوان ماده ی نگهدارنده در محصولات مورد استفاده قرار می گیرند و هر دو باعث جدا شدن یون های فلزی می شوند.
کاربرد ادتا
ادتا در صنایع مختلفی از جمله صنایع شیمیایی، دارویی، غذایی و آرایشی بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرد. از دیگر کاربردهای اتیلن دی آمین تترا استیک اسید می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تصفیه فاضلاب
- حذف فلزات سنگین از آب
- صنعت عکاسی
- صنعت نساجی
- مواد شوینده
- صابون های مایع
- شامپو ها
- درمان مسمویت ها و آسیب های مغزی
- درمان تالاسمی
- نگهدارنده مواد غذایی
ادتا 2 سدیم یک نگهدارنده، جداکننده و تثبیت کننده است و در داروهای ضد انعقادی، لوازم آرایشی، صنایع غذایی، تصفیه آب و رنگرزی کاربرد دارد. اما بیشتر در محصولات مراقبت از پوست و آرایشی از آن استفاده می شود. همچنین در درمان های پزشکی هم مفید است؛ معمولا در درمان سمیت فلزی، به فلزات سمی در جریان خون وصل و قبل از اینکه به بافت آسیب وارد کنند آنها را به کلیه می برد.
ادتا 4 سدیم نیز کاربردهایی از جمله کمک به فرمولاسیون یک محصول در حذف زنگ زدگی، خوردگی و رسوب دارد. همچنین در لوازم آرایشی و محصولات مراقبت از پوست و مو استفاده می شود. غلظت 6% آن، به عنوان ماده فعال اصلی در برخی از فلاش های سیستم خنک کننده موتور استفاده می شود.
منبع: شیمی استور
https://shimistore.com/product/edta/
بازار خرید ادتا
در این بخش به ارزیابی بازار منطقه ای ادتا می پردازیم. کشورهای مختلف در مناطقی نظیر آسیا (چین، ژاپن، هند، کره جنوبی و استرالیا و...)، اروپا (بریتانیا، آلمان، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا و...) آمریکای شمالی (ایالات متحده، کانادا و مکزیک)، خاورمیانه، برزیل، عربستان سعودی و آفریقا در تولید اتیلن دی آمین تترا استیک اسید نقش دارند.
طی همه گیری کووید 19، بسیاری از کشورها برای جلوگیری از انتشار ویروس قوانینی برای قرنطینه وضع کردند. این شرایط منجر به کاهش تقاضای خرید ادتا شد.

اکنون به نظر می رسد به دلیل افزایش تقاضا برای تصفیه فاضلاب و اعمال محدودیت های سخت گیرانه جهت مصرف آب تمیز، بازار اتیلن دی آمین تترا استیک اسید رشد پیدا کند. اما دو مانع سر راه آن قرار دارد:
مانع اول دسترسی به جایگزین های تجزیه پذیر ادتا مانند سدیم گلوکونات و ارگانوفسفات است و مانع دوم این است که ادتا در درصد کمی از افراد مصمومیت حاد ایجاد می کند و این عامل ممکن است باعث ایجاد و افزایش مشکلاتی شود.
بررسی بازار بر اساس منطقه جغرافیایی
اتیلن دی آمین تترا استیک اسید مانع تغییر رنگ می شود. بنابراین یکی از کاربردهای این ماده در صنعت کاغذ است. از آنجایی که کارخانه های تولید کننده ی کاغذ بسیاری در آسیا وجود دارد، به نظر می رسد کشورهای تولید کننده ادتا در این قاره بخش چشمگیری از بازار را در دست بگیرند. از طرفی در سال 2020 آسیا در صدر لیست تولید کنندگان اصلی بازار اتیلن دی آمین تترا استیک اسید بوده است. پیش بینی می شود که در سال های آینده نیز، کشورهای چین و هند جزو تولیدکنندگان اصلی ادتا باشند.
به نظر می رسد آمریکای شمالی و اروپا از نظر مصرف ادتا همچنان مورد توجه باقی بمانند. در آمریکای شمالی بیشتر مصرف ادتا به ایالات متحده نسبت داده می شود. به همین دلیل پیش بینی می شود که تا سال 2028 مصرف ادتا در آمریکای شمالی رشد پیدا کند.
در مقایسه با آسیا، آمریکای شمالی و اروپا، احتمالا بازار مناطقی مانند خاورمیانه، افریقا و آمریکای لاتین پیشرفت کمتری داشته باشند.
جزئیاتی وجود دارند که بر بازار رقابتی اتیلن دی آمین تترا استیک اسید تاثیر می گذارند. این جزئیات عبارتند از: وضعیت کارخانه، شرایط مالی کارخانه، درامد زایی، پتانسیل بازار، اندازه بازار، سرمایه گذاری بر تحقیق و توسعه، معرفی امکانات، نقاط قوت و نقاط ضعف شرکت، رونمایی از محصول جدید و... .
در کل اینگونه پیش بینی می شود که از سال 2021 تا 2028 بازار اتیلن دی آمین تترا استیک اسید 7.90% رشد پیدا کند.
شرکت های مهم در بازار خرید و فروش EDTA
شرکت هایی که نقش عمده ای در بازار ادتا دارند به شرح زیر هستند:
- Dow
- Ava Chemicals Private Limited
- Shiv Chem Industries
- Uniwin Chemical Co.
- Zhonglan Industry Co.
- Rajkmal Enterprises
- Alliance
- Connect Chemicals
- Tokyo Chemical Industry Co.
- Thermo Fisher Scientific
- NEW ALLIANCE FINE CHEM PRIVATE LIMITED
- Triveni chemicals
- Ocean Chemicals
- Merck KGaA
- (هند) Innova Corporate
- Haihang صنایع
- EMCO Dyestuff
- LobaChemie Pvt.
- Airedale Chemcial
- Shivam Agro صنایع
جمع بندی
اتیلن دی آمین تترا استیک اسید یک عامل کی لیت کننده است که با یون های فلزات سنگین پیوند می دهد و مانع تجمع آنها می شود. این ویژگی باعث شده است ادتا در صنایع مختلفی از جمله صنایع دارویی، غذایی و آرایشی بهداشتی کاربرد بسیاری داشته باشد. بازار دی آمین تترا استیک اسید بر اساس حالت، کاربرد و مصرف نهایی به بخش های مختلفی تقسیم می شود، با این وجود به نظر می رسد طی سال های آینده بخش زیادی از بازار ادتا تحت کنترل آسیا، آمریکای شمالی و اروپا باشد. البته جزئیاتی نیز بر این پیش بینی تاثیر گذار هستند که از آنها نام بردیم.
دیدگاه تان را بنویسید