بازی وزیر در شطرنج دولت
آزاده محسنی
تجربه 4.5 ساله دولت نهم و دهم نشان داده كه كار كردن با رئيس اين دولت اصلا ساده نبوده و كساني كه در این دولتها كسوت وزارت به تن مي كند نيز از اين قاعده مستثني نخواهند بود. در اين ميان كار براي كساني كه از حلقه نزديكان احمدينژاد نيستند اما به هر دليل مي پذيرند تا تحت امر وي در كابينه دهم فعاليت كنند و در عين حال در نظر دارند مبتني بر اصول علمي و كارشناسي، همچنين بر محور قانون پيش روند ،كار بسي سخت تر مي شود. در نتيجه اين گروه از وزرا به ناچار بايد رويه اي دو گانه در اجراي وظايف در پيش گيرند. از يك سو بايد مجري كاملا هماهنگ دستورات رئيس دولت باشند. اين هماهنگي اما به آساني ممكن نيست چرا كه تجربه نشان داده وي نگاه و اصولي مخصوص به خود درباره مسایل علمي اقتصادي و بروكراسي دارد. براي مثال وي به كرات عنوان كرده كه علم اقتصاد غربي است يا اينكه بانكها بنگاه اقتصادي نيستند. همچنين نگاه متفاوتي نيز به قانون دارد. براي مثال وقتي به قانون برنامه چهارم اعتقاد ندارد یا آن را اجرا نمي كند یا هرماده ای که مورد نظر وی هست اجرا می شود . همچنین در بحث قانون بودجه های سنواتی با وجود اينكه بايد با نظر مجلس و مبتنی بر قانون، بودجه را تخصیص دهد اما بنابر روش و رديف هاي مورد نظر خود اين كارا انجام مي دهد. نمونه دیگر در اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها مشاهده می شود و دولت با وجود تاکید قانون بر 20 هزار میلیارد تومان روی رقم 40 هزار میلیارد تومان ایجاد منابع از محل اجرای قانون مذکور اصرار دارد.نكته اساسي آن است كه وي بر کاملا بر روشهاي خود اصرار دارد حتي اگر مقام هاي مختلف مملكتي از وي انتقاد كنند. از سوي ديگر افرادي چون شمس الدين حسيني كه دانش آموخته اقتصاد است و سوابق علمي و اجرايي قبل از وزارت وي نيز نشان ازحركت مبتني بر علم اقتصاد برای حل مشكلات اقتصادي جامعه دارد. در چنین شرایطی فعالیت افرادی چون شمس الدین حسینی یا محمود بهمنی در کابینه دولت نهم ناگزیر با تضادهایی مواجه شده و زمينه ساز رفتاري دوگانه نزد اين دسته افراد مي شود. به تعبير ديگر اين گروه از اعضای کابینه بايد بين تفسیر خاص از علم اقتصاد رئيس و حركت بر مبنا و اصول اقتصاد و قانون صلح ايجاد كنند و اين هنري است به غايت سخت. اما به نظر مي رسد حسيني تا حد زیادی از اين هنر برخوردار باشد. علت این مسئله در دو مقوله نهفته است.اول انکه وی در دوران ورزشکاری خود در عالم کشتی با مقوله مهم «ضد فن» براي كم اثر كردن يا بي اثر كردن فن حريف به خوبي آشنا است. و در این راستا وي در دوران جواني جامه پهلواني در رشته كشتي را به تن داشته و خوب مي داند در كشتي همانقدر كه فن از اهميت بالا برخوردار است ضد فن نيز به همان ميزان مهم است. وي همچنين طي سالهاي 74 تا 81 در سمت مدير روابط عمومي دو نهاد مهم وزارت نيرو و سازمان برنامه نقش ايفا كرده و در واقع علاوه بر آنكه افكار عمومي را درباره سازمان هاي مذكور مديريت كرده محافظ و گارد معنوي اين مراكز در مقابل فشارهاي بيروني نيزبوده است. در تعاریف روابط عمومی بر این نکته تاکید شده که درك مفهموم ضد فن از اهميتی به مراتب بالاتر از فن برخوردار است چرا که هنر اصلی مدير روابط عمومي در مواجهه با رويدادها و مسایلی است که اتفاق افتاده است. هم اكنون اين تجربيات حسيني در كسوت وزارت و درحالي كه وظايف بسيار اساسي بر دوش وزارت اقتصاد قرار دارد از جمله سحنگوی اقتصادی دولت، اجرای هدفمند کردن یارانه ها، اجراي سياست هاي اصل 44 بسيار به كار وی خواهد آمد. در عين حال افرادي چون حسيني به اين نگاه توجه دارند كه هنگاهي كه كسوت وزارت دولت دهم را به تن می كنند اين اقدام آنها مي تواند دست كم هزينه ها را به حداقل برساند. اين نگاه را درباره محمود بهمني نيز مشاهده مي كنيم و در بارها در محافل مختلف شنيده شده كه وي بنا بر وارد آمدن حداقل هزینه به اقتصاد مانده در بانك مركزي را بر رفتن ترجیه می دهد. در نتيجه چنين رويكردي وجود حسيني براي اجراي طرح هاي تحول اقتصادي دولت نهم كه به دهم منتقل شده اهميت دارد. اگر چه طرح هاي هفت گانه تحول اقتصادي اساسا در برنامه چهارم اقتصادي به شكل منطقي و متوازن با ديگر بخش هاي اقتصادي و اجتماعي گنجانده شده اما چون رئيس دولت به اين برنامه اعتقاد ندارد بالتبع طرح تحولي اقتصادي مورد نظر دولت نهم بايد تدوين شود. طرحي كه شامل هفت طرح تحول ديگر از جمله هدفمند كردن يارانه هاست و قريب به اتفاق صاحب نظران اقتصادي با منتقد جدي اين طرح ها هستند. در چنين شرايطي كه اين طرح ها به هر شكل اجرا خواهد شد وجود افرادي كه بتوانند به هرچه كم هزينه تر شدن اجراي اين طرح ها كمك كنند بايد مغتنم شمرده شود. به تعبير ديگر بايد به شكل منطقي از افرادي چون حسيني حمايت و به وي كمك كرد. شايد نحوه حمايت نيز چندان ساده نباشد اما به هر حال بايد حمايتي دستکم حمایتی صورت گیرد كه در نهايت به حداقل رسيدن هزينه اجرايي طرح هاي دولت که معمولا خاص هستند منجر شود.
دیدگاه تان را بنویسید