دولت کنونی نفتیترین دولت در ایران است
هرچند دولتهای گذشته هم به نفت وابسته بودند اما چون فرآیند توسعه کالا اصل بوده است با توسعه تولید کالا (یعنی تولید کالا در داخل ایران) به نوعی شکسته بسته حامل توسعه در ایران بودند. اما اکنون که دوران اقتصاد دانش فرا رسیده دولت به هیچ وجه نماینده توسعه در ایران نیست.
به گفته کمال اطهاری کارشناس اقتصادی دولت کنونی نفتیترین دولت در ایران است. کمال اطهاری در گفتگو با «فردا» با اشاره به ظهور اقتصادهای دانش محور به عنوان یکی از مبناهای اصلی توسعه دانایی محور گفت: در دوره کنونی وابستگی به نفت در بالاترین حد خود قرار دارد زیرا در دورهای قبل حداقل روند تولید کالا به صورت فزاینده بود اما در دوره اخیر علاوه بر رکود در بخش تولید کالا، تولید دانش نیز که اساس توسعه محسوب میشود متوقف شده است. این کارشناس اقتصادی برای اثبات گفته خود برخی مواد برنامه چهارم را در خصوص اقتصاد دانایی محور را مثال زد و گفت: در ماده ۳۷ برنامه چهارم آمده بود دولت باید نظامهای قانونی و مالی را برای حمایت از تولید کالا و خدمات در عرصههای نوین و فناوریهای پیش رو و حتی خرید بخشی از تولیدات آنها پیگیری کند اما چنین اتفاقی نیفتاده است. وی ماده ۳۸را نمونه دیگر عنوان و اظهار کرد: این ماده به از بین بردن انحصارات اشاره میکند و برای حمایت از توان فنی و مهندسی از بنگاههای کوچک و متوسط توسعه شبکهها، خوشهها و زنجیرهها مورد توجه قرار گرفته است تا ما این کار نه تنها صورت نگرفته بلکه با ورود شرکتهای دولتی در این عرصهها حتی به این روند ضربه زده شده است. در واقع این ماده نه تنها شکست انحصارات نبوده بلکه در عمل استحکام انحصارات نیز بوده است. او ادامه داد: در برنامه تاکید شده است زیر ساختها و زمینههای لازم برای رشد اقتصاد پایه فراهم شود که بعد از آن رقابت پذیری هم متکی بر همین اقدام انجام شود. اما با عدم انجام وظایف قانونی مصوب شده صورت ساختاری روند اقتصاد دانایی محور تضعیف شده است. اطهاری با مقایسه شرایط کنونی و دولتهای گذشته اظهار کرد: هرچند دولتهای گذشته هم به نفت وابسته بودند اما چون فرآیند توسعه کالا اصل بوده است با توسعه تولید کالا (یعنی تولید کالا در داخل ایران) به نوعی شکسته بسته حامل توسعه در ایران بودند. اما اکنون که دوران اقتصاد دانش فرا رسیده دولت به هیچ وجه نماینده توسعه در ایران نیست. به گفته او در این دوران علاوه بر نو آوری تولید نظاممند که نشان دهنده بالارفتن ارزش افزوده بر اساس پیشرفت دانش است را هم نداریم. اطهاری با اشاره به تحقیقی که برای محاسبه نسبت اقتصاد دانش در ایران انجام داده است گفت: این نسبت در حال حاضر در ایران ۱۴درصد است. در حالیکه متوسط آن در جهان ۵۰ است وی افزود: موضوعی که ما با آن مواجه هستیم زنگ خطر بزرگی برای توقف توسعه اقتصاد دانش در ایران است چرا که دولت فعلی به شدت به درآمد نفت و بخش مسکن وابسته است. او یکی از آثار اصلی بیتوجهی به اقتصاد دانش محور را فرار مغزها دانست و افزود: طبق برآوردهایی که وجود دارد سالانه حدود ۱۰ میلیارد دلار ضرر ایران از فرار مغزهاست. اطهاری تاکید کرد: اگر با حمایتهای لازم بخشی از سرمایهها جذب شود، نه تنها از خروج مغزها جلوگیری میکنند بلکه امکان دارد با رقابت پذیر کردن ایران و تقویت صادرات آن، سرمایه و ارز جذب کنند. زیرا همین افراد هستند که در خارج از کشور اقتصاد دانش را تقویت میکنند
دیدگاه تان را بنویسید