فرمول افزایش حقوق بازنشستگان | واریزی۳ میلیونی به حقوق بازنشستگان

بحث افزایش حقوق در سال ۱۴۰۵، به‌ویژه حقوق بازنشستگان، به یکی از مهم‌ترین موضوعات اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شده است. در شرایطی که تورم مزمن، هزینه‌های زندگی را به‌طور مستمر افزایش داده و قدرت خرید بسیاری از خانوارها را تضعیف کرده، تعیین میزان افزایش حقوق اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. بر اساس اطلاعات غیررسمی منتشرشده از پیشنهاد کمیسیون تلفیق بودجه، دولت و مجلس در حال بررسی مدلی تحت عنوان «افزایش پلکانی معکوس» هستند که در آن، حقوق‌بگیران با دریافتی کمتر درصد افزایش بیشتری دریافت می‌کنند و حقوق‌های بالاتر مشمول درصد افزایش کمتری می‌شوند.

این گزارش تلاش می‌کند تصویری جامع از پیشنهادهای مطرح‌شده، اثر آنها بر حقوق بازنشستگان، تفاوت افزایش‌ها در سطوح مختلف درآمدی، نقدهای کارشناسی و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این سیاست ارائه دهد.

حقوق بازنشستگان و زمینه اقتصادی تصمیم افزایش حقوق

اقتصاد ایران در سال‌های اخیر با چالش‌هایی چون تورم بالا، کاهش ارزش پول ملی، رشد هزینه‌های مسکن، درمان و خوراک و رکود نسبی دست‌وپنجه نرم کرده است. در چنین شرایطی، حقوق ثابت بازنشستگان بیش از سایر گروه‌ها در معرض کاهش ارزش واقعی قرار گرفته است. بسیاری از بازنشستگان گزارش می‌دهند که حتی با افزایش‌های سالانه، فاصله میان حقوق دریافتی و هزینه‌های واقعی زندگی همچنان در حال افزایش است.

این فشارها دولت را ناگزیر کرده است که در بودجه ۱۴۰۵ توجه ویژه‌ای به حقوق بازنشستگان و حداقل‌بگیران داشته باشد.

حقوق بازنشستگان و فلسفه افزایش پلکانی معکوس

مدل پلکانی معکوس بر این فرض استوار است که عدالت ایجاب می‌کند افراد کم‌درآمد رشد نسبی بیشتری در حقوق خود تجربه کنند تا فاصله درآمدی کاهش یابد. این مدل می‌کوشد:

• از اقشار آسیب‌پذیر حمایت بیشتری کند

• شکاف مزدی را کاهش دهد

• توزیع درآمد را عادلانه‌تر کند

با این حال، اجرای عملی این مدل همواره با چالش‌هایی روبه‌رو بوده است.

حقوق بازنشستگان و فرمول پیشنهادی افزایش حقوق

بر اساس گزارش‌های غیررسمی:

• افزایش حقوق ترکیبی از یک درصد و یک مبلغ ثابت است

• الگوی تقریبی ۲۰ درصد ضریب به‌علاوه ۳ میلیون تومان ثابت مطرح شده است

• درصد افزایش برای حقوق‌های پایین تا حدود ۴۳ درصد و برای حقوق‌های بالا تا حدود ۲۰ تا ۲۳ درصد پیش‌بینی شده است

حقوق بازنشستگان و مثال‌های عددی

برای درک بهتر، چند مثال:

• حقوق ۱۳ میلیون تومان با افزایش ۴۳ درصد به حدود ۱۸.۶ میلیون می‌رسد

• حقوق ۲۰ میلیون تومان با افزایش ۳۵ درصد به حدود ۲۷ میلیون می‌رسد

• حقوق ۳۰ میلیون تومان با افزایش ۳۰ درصد به حدود ۳۹ میلیون می‌رسد

• حقوق ۱۰۰ میلیون تومان با افزایش ۲۳ درصد به حدود ۱۲۳ میلیون می‌رسد

این اعداد نشان می‌دهد که حتی با درصد کمتر، حقوق‌های بالا افزایش اسمی بیشتری دارند.

حقوق بازنشستگان و جدول غیررسمی افزایش حقوق

(ارقام به میلیون تومان)

حقوق بازنشستگان و نقدهای کارشناسی

منتقدان می‌گویند:

• این مدل شکاف واقعی را کاهش نمی‌دهد

• حداقل‌بگیران همچنان زیر خط فقر می‌مانند

• افزایش‌های اسمی در تورم بالا خنثی می‌شود

حقوق بازنشستگان و اثر بر فرهنگیان بازنشسته

فرهنگیان بازنشسته که معمولاً در سطوح پایین‌تر حقوق قرار دارند، از نظر درصد افزایش سود می‌برند اما به دلیل پایین بودن پایه حقوق، وضعیت معیشتی‌شان به‌طور بنیادین تغییر نمی‌کند.

حقوق بازنشستگان و پیامدهای اقتصادی

• افزایش هزینه بودجه

• احتمال کسری بودجه

• اثر تورمی در صورت تأمین منابع ناپایدار

• افزایش مصرف کوتاه‌مدت

حقوق بازنشستگان و پیامدهای اجتماعی

• کاهش نارضایتی نسبی

• افزایش انتظارات اجتماعی

• تقویت مطالبه‌گری بازنشستگان

حقوق بازنشستگان و مقایسه با سال‌های گذشته

در سال‌های قبل نیز افزایش‌هایی اعمال شد اما همواره کمتر از تورم بود و قدرت خرید کاهش یافت.

حقوق بازنشستگان و ضرورت اصلاحات ساختاری

کارشناسان تأکید می‌کنند که بدون کنترل تورم، اصلاح نظام مالیاتی و رشد اقتصادی پایدار، هیچ افزایش حقوقی به‌تنهایی مشکل معیشت بازنشستگان را حل نمی‌کند.

حقوق بازنشستگان و جمع‌بندی نهایی

پیشنهاد کمیسیون تلفیق برای افزایش حقوق ۱۴۰۵ گامی رو به جلو است، اما کافی نیست. اگر منابع آن پایدار نباشد و تورم کنترل نشود، این افزایش به‌سرعت بی‌اثر خواهد شد.

افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۵ چقدر است؟
بین ۲۰ تا ۴۳ درصد بسته به سطح حقوق.

آیا قطعی است؟
خیر، غیررسمی است و نیاز به تصویب دارد.

چه کسانی بیشترین درصد را می‌گیرند؟
حداقل‌بگیران.

برای اطلاع از رقم قطعی، اخبار تصویب بودجه ۱۴۰۵ را دنبال کنید.

منبع

روزنامه فرهیختگان، کانال شبکه خبری بازنشستگان