شروع فاز اجرایی مسکن استیجاری دولتی | فرصت محدود ثبت‌نام متقاضیان مسکن استیجاری

طرح مسکن استیجاری به عنوان یکی از راهکارهای دولت برای کنترل بازار اجاره است که به گفته مسئولان وزارت راه وشهرسازی ثبت نام این طرح برای زوج‌های جوان تا پایان سال آغاز می شود.

باشگاه خبرنگاران جوان؛ اجرای طرح مسکن استیجاری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های وزارت راه و شهرسازی، در راستای بهبود وضعیت بازار اجاره مسکن در دستور کار قرار گرفته است. این طرح در حال حاضر در مرحله پایلوت و شناسایی واحد‌های مسکونی قرار دارد و به گفته بسیاری از کارشناسان، پس از افزایش تولید مسکن، اجرای طرح مسکن استیجاری تنها راهکار مؤثر برای تنظیم بازار اجاره محسوب می‌شود؛ طرحی که در بسیاری از کشور‌ها نیز آزموده شده و به کاهش سطح قیمت‌ها و ایجاد ثبات نسبی در بازار مسکن منجر شده است.

در طرح «مسکن استیجاری دولتی»، مخاطبان اصلی، زوج‌های جوان، خانوار‌های فاقد مسکن و به‌ویژه دهک‌های کم‌درآمد (دهک‌های یک تا چهار) هستند که معمولاً امکان تأمین آورده و پرداخت اقساط طرح‌های ملکی را ندارند. بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، این واحد‌ها از میان آپارتمان‌های آماده در مناطق متوسط تا ضعیف شهری و با مساحت کمتر از ۱۰۰ مترمربع تأمین می‌شوند و صرفاً به خانوار‌هایی واگذار می‌گردند که طی پنج سال اخیر ازدواج کرده‌اند و فرم «ج» آنها سبز است (یعنی فاقد مسکن و واجد شرایط اولیه حمایت). این واحد‌ها به‌صورت اجاره‌ای و برای دوره‌ای یک تا پنج‌ساله، با مبلغ اجاره کمتر از نرخ متعارف بازار و با ودیعه‌ای پایین‌تر به متقاضیان واگذار می‌شوند تا فشار اجاره‌نشینی در میان اقشار هدف کاهش یابد.

تمایز مسکن استیجاری با طرح نهضت ملی مسکن

طرح مسکن استیجاری مدلی از تأمین سرپناه است که در آن دولت واحد‌های ملکی را در اختیار خانوار‌های فاقد توان خرید قرار می‌دهد تا با اجاره‌ای کمتر از نرخ بازار، برای مدت معین در آن ساکن شوند، بدون آنکه نیازمند آورده سنگین یا اقساط طولانی باشند. در مقابل، طرح نهضت ملی مسکن با هدف مالکیت طراحی شده و متقاضی باید آورده اولیه، اقساط تسهیلات و بخشی از هزینه‌های ساخت را پرداخت کند تا در نهایت مالک واحد مسکونی شود. به‌عبارتی، مسکن ملی مسیر مالکیت و سرمایه‌گذاری خانوار است، در حالی‌که مسکن استیجاری، ابزار ایجاد ثبات و امنیت سکونتی برای اقشار فاقد توان خرید محسوب می‌شود.

آغاز اجرای “بسته استیجار”؛ ورود طرح به فاز اجرایی

پیش از این هم حبیب‌اله طاهرخانی، معاون امور مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، از ابلاغ دستورالعمل ماده ۶ «بسته مدیریت بازار اجاره» با محوریت تأمین مسکن استیجاری برای زوج‌های جوان و دهک‌های کم‌درآمد به استان‌ها خبر داده است.

به گفته وی، این دستورالعمل در نشست تخصصی پایش طرح‌های حمایتی مسکن با حضور وزیر راه و شهرسازی، معاونان و مدیران‌کل استان‌ها تشریح شده و اجرای آن در برخی استان‌ها آغاز شده است. به این ترتیب، طرح مسکن استیجاری از مرحله تصمیم‌گیری عبور کرده و وارد فاز اجرایی در سطح کشور شده است.

خانه های سازمانی لوکس در خدمت واحدهای مسکن استیجاری

فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی نیز در جلسه پایش مسکن‌های حمایتی با تأکید بر لزوم تسریع در اجرای این سیاست، اعلام کرد: «سیاست تأمین مسکن استیجاری باید با اولویت کلان‌شهر‌ها و شهر‌های بزرگ پیگیری شود. خانه‌های سازمانی لوکس و بزرگ‌متراژ در نواحی شمالی و گران‌قیمت شهر‌ها باید در اختیار طرح استیجار عمومی قرار گیرند تا منابع آن به نفع تأمین مسکن استیجاری برای مستأجران استفاده شود.»

وی افزود: «اجرای این سیاست با توجه به منابع محدود بسیار حیاتی است و لازم است پیگیری‌های ویژه‌ای برای تأمین واحد‌های استیجار عمومی و همکاری با سازندگان و انبوه‌سازان در دستور کار باشد.»

صادق تأکید کرد: «خانه‌های سازمانی ویلایی و آپارتمان‌های بزرگ‌متراژ تصرف‌شده باید در خدمت سیاست استیجار عمومی قرار گیرند و منابع حاصل از آن صرف تأمین خانه‌های استیجاری مناسب برای زوج‌های جوان و دهک‌های پایین شود. همچنین استفاده از ظرفیت شهرداری‌ها به‌ویژه در بافت‌های فرسوده، واگذاری زمین مناسب و آماده‌سازی زیرساخت‌ها برای طرح‌های حمایتی باید تسریع شود. تفویض اختیار لازم به استانداران نیز می‌تواند روند اجرای پروژه‌ها را کوتاه‌تر و کارآمدتر کند.»

ثبت‌نام متقاضیان تا پایان سال

رضا خالقی، مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران، با اشاره به آغاز ثبت‌نام متقاضیان تا پایان سال گفت: «اولویت این طرح با زوج‌های جوانی است که طی یک تا پنج سال گذشته ازدواج کرده‌اند و در دهک‌های یک تا شش درآمدی قرار دارند.»

وی افزود: «اجرای این طرح برای متقاضیان رایگان است و زوج‌های جوان برای مدت یک تا پنج سال مستأجر دولت خواهند بود.» به گفته خالقی، اولویت اجرای طرح در بافت‌های فرسوده است و واحد‌های نوسازی‌شده با هماهنگی سازندگان خریداری و در قالب این طرح به متقاضیان واگذار می‌شوند.

اولویت خرید واحد‌های استیجاری از بافت‌های فرسوده

عبدالرضا گلپایگانی، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران نیز اعلام کرد: «یکی از مصوبات شورای عالی مسکن، موضوع مسکن استیجاری است که از سال ۱۳۸۶ در طرح جامع مسکن مطرح شده بود، اما عملیاتی نشد. در دولت چهاردهم و با تدبیر وزیر راه و شهرسازی، این طرح مجدداً در دستور کار قرار گرفته است.»

وی با تأکید بر اینکه تأمین مسکن استیجاری نیازمند تولید واحد‌های متناسب است، افزود: «اولویت خرید این واحد‌ها در بافت‌های فرسوده خواهد بود که به رونق تولید مسکن در این مناطق کمک می‌کند. از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید متقاضیان موجب افزایش تعداد واحد‌های بدون خریدار شده و اجرای طرح مسکن استیجاری می‌تواند به تعادل میان عرضه و تقاضا کمک کند و سازندگان را به ادامه تولید ترغیب نماید.»

با نزدیک شدن به روز‌های پایانی سال و طبق وعده‌های مسئولان، انتظار می‌رود ثبت‌نام متقاضیان طرح مسکن استیجاری تا پیش از پایان سال آغاز شود و گامی عملی برای کاهش فشار اجاره‌نشینی برداشته شود.