
فردا؛ گروه اقتصادی:
شوک ناگهانی بانک مرکزی به نرخ ارز مرجع از دو منظر قابل تحلیل است منظر اول را بودجه دولت باید دانست که نرخ ارز بخصوص دلار لنگرگاه آن به حساب میآید. مبنای محاسباتی نرخ دلار در بودجه سال ۹۰ از سوی دولت ۱۰۵۰ تومان فرض شد. این نرخ در شکل ظاهر در تبدیل درآمدهای ارزی به ریال عمل میکند و مبنای محاسباتی دارد اما در عمل تبدیل به یک علامت بازار، برای تنظیم برنامه شده است. در کنار ارز دو متغیر دیگر در بودجه نقش مهمی ایفا میکنند. میزان صادرات نفت و قیمت هربشکه نفت صادراتی. بودجه سال ۹۰ میزان صادرات را در سال جاری روزانه دو میلیون و ۶۴۰ هزار بشکه برآورد کرده که حجم سالیانه آن به ۹۶۳ میلیون بشکه میرسد. در این قانون قیمت پایه نفت نیز ۵ .۸۱ دلار برآورد شده است. با این حساب اگر دولت میزان نفت هدف گذاری شده در روز را با قیمت ۵ .۸۱ دلار به فروش رساند و با نرخ ۱۰۵۰ تومان آن را به ریال تبدیل کند ۲۲۵ میلیارد ۹۱۸ میلیون تومان در روز درآمد کسب میکند.
این تصویر حالت طبیعی است که در بودجه آمده اما اگر یکی از این متغیرها تغییر کند چه اتفاقی میافتد؟ بدون شک میزان درآمد جابجا میشود. از منظر بودجهای در شرایط کنونی با توجه به قیمت نفت رقم فرض شده در بودجه نیاز به تغییر ندارد. میزان صادرات هم که بر اساس سهمیه اوپک صورت میگیرد و به نفع دولت نیست با این متغیر بازی کند. آنچه باقی میماند نرخ ارز است، که سادهترین متغیر نیز به شمار میرود. دست کاری نرخ ارز در ۱۸ خرداد و افزایش یکباره آن به ۱۱۷۰تومان چه تاثیری در درآمدها دارد؟ باید پاسخ داد، با توجه به حجم صادرات و قیمت پیش بینی شده درآمد ارزی روزانه دولت ۲۱۵ میلیون ۱۶۰ هزار دلار است تبدیل این رقم با نرخ ۱۱۷۰ تومان عایدی دولت را به ۲۵۱ میلیارد ۷۳۷ میلیون تومان افزایش میدهد.
یعنی حدود ۲۵ میلیارد و ۸۱۹ میلیون تومان در یک روز به درآمد دولت اضافه شد. با توجه به آنکه دولت به طور میانگین در ۱۱ روز گذشته نرخ ارز مرجع را ۱۰۰ تومان بالای مبنای بودجه فروخته است، بنابراین میتوان گفت درآمد روزانه دولت به بیش از ۲۴۷ میلیارد تومان در روز رسیده است.
این میزان در مقایسه با درآمد حدود ۲۲۶ میلیارد تومان محاسبات اولیه بودجه ۲۱ میلیارد تومان تفاوت را نشان میدهد. سر جمع این عدد در ۱۱ روز گذشته ۲۳۱ میلیارد تومان میشود. این رقم فقط در یک بازه زمانی محدود و با دست کاری یک متغیر بدست امده است اگر صادرات میعانات گازی را که بیش از ۶۰۰ هزار بشکه است به این رقم اضافه کنیم درامدهای دولت از محل بازی با این قیمت بیشتر خواهد شد. از دیگر سو، رئیس کل بانک مرکزی، آقای بهمنی مدعی است روزانه یک و نیم میلیارد دلار ارز به بازار عرضه میکند. ارزش این عرضه با ارز ۱۰۵۰ تومانی بودجه سال ۹۰، برابر یک هزار و ۵۷۵ میلیارد تومان است، حال اینکه با بالابردن نرخ ارز در ۱۱ روز گذشته به طور متوسط ۱۱۵۰ تومان، دولت از محل فروش ارز روزانه یک و نیم میلیارد دلاری، یکهزار و ۷۲۵ میلیارد تومان عایدی داشته است و هر روز به طور میانگین (با ۱۰۰ تومان افزایش قیمت ارز) ۱۵۰ میلیارد تومان در آمد داشته است.
اگر این روند ادامه یابد و نرخ ارز بانک مرکزی در همین ۱۱۵۰ تومان به طور میانگین باقی بماند، دولت میتواند طی یک ماه کاری (۲۶ روز)، تنها از محل عرضه دلار، نزدیک به ۴۴ هزار و ۸۵۰ میلیارد تومان عایدی داشته باشد، که در مقایسه با قیمت پیشبینی شده ارز در قانون بودجه، سودی برابر ۳ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان طی تنها یک ماه کاری به بانک مرکزی خواهد رسید. از سوی دیگر طی یک ماه کاری، اضافه درآمد دولت از محل افزایش قیمت ۱۰۰ تومانی دلار نسبت به رقم پیشبینی شده در قانون بودجه، در موضوع فروش روزانه نفت، بالغ بر ۶ هزار و ۴۲۲ میلیارد تومان خواهد بود.
این دو با هم در یک ماه، ده هزار و ۳۲۲ میلیارد تومان به درآمد دولت اضافه خواهند کرد.
دیدگاه تان را بنویسید