محدوديت‌هاي دولتي، مشكل حمل‌ونقل‌ هوايي است

کد خبر: 171330

شرکتی که ۵۰ میلیون دلار هزینه ارزی داشته‌است با این نوسانات حدود ۱۲ میلیون دلار به هزینه‌هایش افزوده‌ شده‌است. سوال اینجاست که این افزایش قیمت هزینه از کجا باید تامین شود؟ مسلما در حمل‌ونقل هوایی این مقدار افزایش قیمت از فروش بلیت و چنین راه‌هایی تامین می‌شود. اگر این هزینه از این راه جبران نشود قطعا خدمات و کیفیت شرکت‌های هوایی رو به تنزل خواهد گذارد. حتی در این مواقع ایمنی پرواز‌ها و صنعت حمل‌ونقل هوایی هم با خطر مواجه می‌شود. زیرا هزینه‌ای برای خرید یا بازسازی هواپیما‌ها وجود ندارد و از همین‌رو ایمنی پرواز‌ها بسیار متزلزل خواهد شد.

تهران‌امروز: قانون هدفمندی یارانه‌ها، افزایش قیمت سوخت هواپیما، تحریم‌ها، سطح پایین خدمات شرکت‌های هوایی، نوسانات نرخ ارز و مشکلات اقتصادی داخل کشور از مواردی بوده‌است که در این مدت به شدت صنعت حمل‌ونقل هوایی کشور را تحلیل برده و به قول کار‌شناسان این صنعت را زمین‌گیر کرده‌است. یکی از مواردی که در این مدت زمینه‌ساز بحث‌های فراوانی شد افزایش قیمت سوخت پس از اجرای قانون هدفمندی بود که در ‌‌نهایت به افزایش ۱۴ درصدی بلیت هواپیما انجامید. این در حالی‌است که خدمات شرکت‌های هوایی افزایشی پیدا نکرد و همانی که بود ماند.
از سوی دیگر سن بالای ناوگان هوایی کشور که پی‌آیند تحریم‌های موجود است باعث زمین‌گیر شدن بسیاری از هواپیماهای قدیمی کشور شده و ایمنی سفرهای هوایی در این میان به خطر افتاده است. نکته‌ای که اما این روز‌ها بیش از پیش مطرح است نوسانات نرخ ارز و افزایش قیمت سرسام‌آور دلار است که مشکلات بسیاری برای شرکت‌های هواپیمایی کشور به‌وجود آورده‌است.
سید مهدی صادقی مدیرعامل سابق شرکت هوایی ایران ایرتور یکی از فعالان با سابقه صنعت حمل‌ونقل هوایی کشور است که تجربه بسیاری در این زمینه دارد. وی در این مصاحبه به سوالات تهران‌امروز در خصوص شرایط فعلی صنعت حمل‌ونقل هوایی کشور و مشکلات موجود در این زمینه پاسخ داده است.

جناب صادقی، شما به عنوان فردی که تجربه‌های عملی بسیاری در صنعت حمل‌ونقل هوایی کشور دارید، شرایط حمل‌ونقل هوایی کشور و شرکت‌های فعال در این زمینه را چطور ارزیابی می‌کنید؟

این سوال بسیار کلی‌است و نیازمند یک پاسخ عمیق است و با توضیحات کلی نمی‌توان به خوبی پاسخ آنرا داد. در عین حال اگر این موضوع را در یک بازه طولانی مدت مورد نظر قرار دهیم با توجه به تجاربی که از این راه داشته‌ایم و با در نظر گرفتن نیروی انسانی و منابع انسانی قوی توانسته‌ایم از تمام پتانسیل انسانی خود به نحو شایسته استفاده کنیم. به هر حال اگر در مجموع حساب کنیم از نظر نیروی انسانی و استفاده از دارایی‌های خود در این زمینه عملکرد بدی نداشته‌ایم.
از همین رو در زمینه نیروی انسانی در سطح خاورمیانه از سطح خوبی برخورداریم. موضوع اینجاست که تحریم‌ها آنچنان نمی‌تواند بر نیروی انسانی ما تاثیرات منفی داشته باشد و به همین دلیل ضرر و زیانی از این حیث متوجه ما نشده‌است. البته در این راه با مشکلاتی از قبیل تحریم‌ها و وضعیت‌های خاص کشور ما روبه‌رو بوده‌ایم که نگذاشته‌اند در این راه به خوبی نقش آفرینی کنیم و پیش برویم.

می‌توانید برخی از مهم‌ترین مشکلاتی که صنعت حمل‌ونقل هوایی ما با آن درگیر بوده یا هست را توضیح دهید؟

برای مثال ما با وجود مشکلات موجود مثل تحریم‌ها و مشکلاتی که پیش از این برای ما پیش آمده بود نمی‌توانیم ناوگان مورد نظر خودمان را تهیه کنیم و به دلیل نداشتن منابع مالی قوی از خرید هواپیماهای نو و مناسب بی‌بهره بوده‌ایم. البته برخی از این مشکلات هم به درون کشور و مشکلات داخلی بر می‌گردد. تامین منابع مالی هواپیمایی‌ها و شرکت‌های هوایی بسیار موضوع مهم و حائز اهمیتی‌است.
وقتی منابع مالی و اعتبارات در دست شرکت‌ها نباشد و اختیارات لازم را در مسائل مالی نداشته‌باشند عملا از دست آن‌ها کار خاصی بر نمی‌آید. این در حالی‌است که در خارج از ایران و دیگر کشور‌ها صد‌ها بانک با سرمایه‌ها و اعتبارات مالی قوی با شرکت‌های هوایی همکاری نزدیک می‌کنند و حتی در برخی موارد مستقیما اقدام به خرید شرکت‌های هوایی و خرید هواپیماهای نو و جدید می‌کنند.
بنابراین با وجود منابع مالی قوی و چرخه مالی سریع، شرکت‌های هوایی و خدماتشان هر روز قوی‌تر می‌شوند. این موضوع باعث می‌شود که پروسه عملیاتی شرکت‌های هوایی سریع‌تر شود و همچنین بازگشت سرمایه هم از طریقی سالم صورت بگیرد. هر چه این چرخه اقتصادی قوی‌تر و سریع‌تر و مورد اعتماد‌تر باشد پیشرفت در صنعت هوایی هم بیشتر است. همانطور که این سرمایه‌گذاری‌ها برای صاحبان شرکت و بانک‌ها سود دارد، دارای سود بسیاری هم برای مردم است.
زیرا هم خدمات بالا می‌رود و هم توانایی‌های بالقوه هوایی آن کشور شکوفا می‌شود. یکی از مشکلات این است که در ایران به هیچ وجه این حالت وجود ندارد و هیچ نهاد بانکی قوی برای ورود به این کار وجود ندارد و بانک‌های دیگر هم نه توان مالی و سرمایه‌ای این کار را دارند و اگر هم داشتند آموزش‌های لازم در این زمینه را نداشتند و بلد نبودند که چطور باید وارد این صنعت شد.
مشکل دیگری که در این زمینه وجود دارد عدم توازن در تصمیمات و سیاست‌های دولت است. از یکسو دولت در خدمات و مسائل بازرگانی قیمت‌های انحصاری برقرار کرده‌است و شدیدا در این زمینه نظارت و گرفتاری ایجاد می‌کند. آن هم نظارتی که کارشناسی‌ شده نیست.
از سوی دیگر اما در زمینه هزینه‌های دلاری و ریالی شرکت‌های هوایی هیچ کنترلی اعمال نمی‌کند و این قسمت از کار را به حال خود‌‌ رها کرده‌است. به بیان بهتر یک طرف که تامین اعتبارات و قیمت‌گذاری‌ است تحت کنترل شدید دولت است و یک طرف که مربوط به هزینه‌های شرکت‌هاست غیر کنترل شده و سر به هوا مدیریت می‌شود.

منظور از مدیریت سر به هوا دقیقا چیست؟ دولت در این میان چه کوتاهی انجام داده است؟

برای مثال در زمینه مشکلات و بحران ارزی که در این مدت با آن بسیار روبه‌رو بوده‌ایم و کار‌شناسان ارزی هم بسیار در خصوص آن صحبت کرده‌اند. باید توجه داشته‌ باشیم ۸۰ درصد هزینه‌های شرکت‌های هوایی ارزی‌است. از ابتدای سال جاری ما حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد تغییر در قیمت نرخ ارز را تجربه کرده‌ایم و با نوسان شدید نرخ ارز روبه‌رو بوده‌ایم.
برای مثال یک شرکتی که ۵۰ میلیون دلار هزینه ارزی داشته‌است با این نوسانات حدود ۱۲ میلیون دلار به هزینه‌هایش افزوده‌ شده‌است. سوال اینجاست که این افزایش قیمت هزینه از کجا باید تامین شود؟ مسلما در حمل‌ونقل هوایی این مقدار افزایش قیمت از فروش بلیت و چنین راه‌هایی تامین می‌شود. اگر این هزینه از این راه جبران نشود قطعا خدمات و کیفیت شرکت‌های هوایی رو به تنزل خواهد گذارد. حتی در این مواقع ایمنی پرواز‌ها و صنعت حمل‌ونقل هوایی هم با خطر مواجه می‌شود. زیرا هزینه‌ای برای خرید یا بازسازی هواپیما‌ها وجود ندارد و از همین‌رو ایمنی پرواز‌ها بسیار متزلزل خواهد شد.

من معتقد به کوتاهی دولت نیستم بلکه معتقدم دولت هم نمی‌داند در صنعت هوایی با نوسانات نرخ ارز باید چکار کند و در این میان سردرگم است.

به نظر شما این روز‌ها که نوسانات نرخ ارز بسیار بالاست دولت چه تمهیداتی را باید به انجام برساند؟

راهکار حل این موضوع در صنعت هوایی این است که دولت بر اساس نوسانات نرخ ارز و دیگر سیاست‌های ارزی برای شرکت‌های هوایی ارز دولتی تامین کند و تامین هزینه‌های دلاری این شرکت‌ها را به صورت دولتی تامین کند تا شرکت‌ها با نوسانات نرخ ارز درگیر نباشند. این پروسه الان به صورت منطقی در کشور انجام نمی‌شود و تمام شرکت‌های هوایی با مشکل ارزی مواجهند و هزینه‌هایشان افزایش سرسام‌آوری داشته‌است. دولت هم با کنترل‌هایی که بر جبران هزینه شرکت‌های هوایی از طریق فروش بلیت برقرار کرده‌است به کلی راه برگشت این افزایش هزینه‌ها را بر شرکت‌های هوایی بسته‌است.

جدا از این موارد نکته‌ای که مطرح است این است که ناوگان ما به شدت پیر و فرسوده شده است. چرا دولت یا شرکت‌های هوایی اقدام به نوسازی و خرید ناوگان جدید نمی‌کنند؟

ببینید خرید ناوگان هوایی اصلا ارزان نیست. خرید ناوگان هوایی جدید و نو یا حتی دست‌دوم گران است و با وجود تحریم‌های بسیار، اجازه خرید ناوگان نو هم وجود ندارد. در این شرایط شما باید اقدام به خرید ناوگان ارزان‌تر کنید. گذشته از این بیایید فرض بگیریم که تحریم‌ها هم وجود نداشتند و ما در این زمینه به کلی آزاد بودیم. با این شرایط مالی ضعیف کدام شرکت توانایی خرید ناوگان نو را دارد؟ کدام بانک است که بتواند با قدرت در این زمینه ورود پیدا کند؟ به جرات می‌توان گفت که هیچ‌کدام از شرکت‌ها قادر به خرید ناوگانی نو نیستند و اگر اقدام به خرید ناوگان جدید کنند در بحث تامین مالی به مشکل بر می‌خورند. مگر اینکه دولت یک کار کار‌شناسی دقیق انجام دهد و قسمتی از هزینه خرید ناوگان نو را بپذیرد.

با این وجود بهترین کاری که دولت می‌تواند در جهت کمک به شرکت‌هایی هوایی صورت دهد چیست؟

به نظر می‌رسد که در این شرایط دولت باید بیشتر به بحث تامین هزینه‌های مالی شرکت‌ها توجه داشته باشد. همچنین دولت باید عرضه و تقاضا در صنعت حمل‌ونقل هوایی را آزاد بگذارد و در این زمینه برای شرکت‌ها محدودیت قائل نشود. بسیاری از مشکلات بزرگ در زمینه حمل‌نقل هوایی ما ناشی از کنترل‌های شدید و دخالت دولت به وجود آمده‌است و دولت باید این صنعت را آزاد بگذارد. در این صورت شرکت‌ها بر اساس نیازهای خود و خدمات ارائه شده و کارهای کار‌شناسی قیمت بلیت‌ها و هزینه‌های خود را تامین کنند و دولت هم ورود بیجا در این زمینه نداشته‌باشد.

جناب صادقی گفته می‌شود که از زمان اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها تا به حال مشکلات بسیاری برای صنعت هوایی کشور به وجود آمده است و در کل این قانون، آثار منفی بر صنعت حمل‌ونقل هوایی داشته است، نظر شما در این زمینه چیست؟

برای جواب این سوال باید نظر شما را به گزارشی که پیش از آغاز این قانون کمیته وستاد طرح هدفمندی یارانه‌ها ارائه داد جلب کنم. در این گزارش آمده بود که اثرات اولیه هدفمندی یارانه‌ها بر قیمت حمل‌ونقل هوایی کشور چیزی حدود ۳۴ درصد است. همچنین این طرح آثار ثانویه ۴۲ درصدی بر افزایش قیمت حمل‌ونقل هوایی دارد. حالا باید گفت اگر مسئولین این آمار‌ها را که توسط خودشان به دست آمده درست و کار‌شناسی شده می‌دانند چرا در اجرا از آن پیروی می‌کنند؟ و اگر هم آمارهای ستاد غلط بوده‌است چرا اقدام به تکذیب آن و کار کار‌شناسی دوباره نکردند؟ می‌خواهم به مسئولان بگویم که اگر این آمار‌ها و تاثیرات را قبول دارند بیایند مطابق قانون عمل کنند و اجازه افزایش قیمت را برای پوشش هزینه‌ها و افزایش خدمات و قوی شدن ناوگان هوایی بدهند. این در حالی‌است که دولت تنها ۱۴ درصد اجازه افزایش قیمت داده‌است و توقع دارد با این مقدار هم پول بنزین و باقی هزینه‌های ارزی جبران شود و هم خدمات افزایش پیدا کند و ناوگان قوی شود. باید گفت که این کار تنها بر شرکت‌های هوایی زور وارد می‌کند و هیچ نتیجه دیگری ندارد.

۰

دیدگاه تان را بنویسید

 
Markets

تازه های سایت