طرح پرهزينه
يحيی آلاسحاق
هدفمند كردن يارانهها در سرنوشت اقتصادي و اجتماعي كشور نقش اساسي دارد. اين موضوع مدتهاست كه در كشور مطرح شده و دولتهاي قبل نيز روي آن مطالعاتي انجام دادهاند اما در نهايت اين موضوع در قالب لايحه هدفمند كردن يارانهها مطرح شد و كليات آن نيز در مجلس به تصويب رسيد. تاكنون سياست در اين موضوع حل شده بود اما خوشبختانه اين روزها مباحث سياسي نقش خود را در تصويب كليات اين قانون كمرنگ كردهاست. خوشبختانه با پايان يافتن انتخابات رياستجمهوري، ديگر به اين موضوع نگاه سياسي نميشود و مباحث اقتصادي در بررسي آن نقش اصلي را ايفا ميكند. بههر حال هيچ كس در كليات هدفمند كردن يارانهها بحثي ندارد و لزوم اجراي آن را رد نميكند اما اجراي چنين طرح مهمي با چالشهاي مهمي در اجرا مواجه خواهد شد. قطعا اجراي آن هزينههايي را براي جامعه در بردارد و دولت نيز در اجراي آن با مشكل مواجه خواهد شد اما بايد به اين موضوع بهطور كلي نگاه شود تا با تلاش همهجانبه هزينههاي اجراي هدفمند كردن يارانهها كمتر شود. همه گروهها بايد با قبول اينكه انجام اين كار با مشكلاتي همراه است، كمك كنند تا اجراي آن با كمترين چالش همراه شود. روز گذشته مجلس به كليات اين لايحه راي مثبت داد اما براي بررسي جزئيات اين طرح بايد با دقت بيشتري وارد ماجرا شود تا اجراي هدفمندكردن يارانهها با شتابزدگي همراه نشود. نكته قابل توجه در خصوص اين طرح اين است كه بار تورمي آن بر هيچ كس پوشيده نيست، پس بايد نمايندگان مجلس در بررسي جزئيات توجه لازم را به نحوه بازتوزيع درآمد حاصل شده از هدفمندكردن يارانهها مبذول دارند تا بهترين استفاده از اين منابع صورت گيرد. آثار تورمي هدفمندكردن يارانهها مشكلاتي را در حوزههاي اجتماعي براي دهكهاي آسيبپذير به همراه خواهد داشت پس در اين شرايط بايد براي بازتوزيع درآمدها بهگونهاي عمل شود تا ملاحظه اين قشر از جامعه شود. ضمن اينكه بهمنظور درآمدهاي حاصل شده اين طرح، بايد به فكر افزايش بهرهوري و رشد تكنولوژي بود. نكته ديگر اين است كه دولت براي تامين بودجه خود نيز نياز به درآمدهاي اين طرح دارد. اما موضوع مهم اين است كه بايد مشخص شود نحوه قيمتگذاري حاملهاي انرژي چگونه خواهد بود، چرا كه قطعا در اجراي اين طرح توليد و بهخصوص توليد در بخش انرژي با آسيب جدي مواجه خواهد شد. اگر قرار است بر اساس قيمتهاي جهاني قيمتگذاري انجام شود بايد آثار تورمي آن به خوبي بررسي شود. اگر هم قرار است جدولي براي قيمتگذاري جهت مصارف مختلف خانگي، صنعتي و... تدوين شود باز هم بايد بهطور دقيق روي آن بررسي شود تا اين كار شتابزده انجام نشود و به هزينههاي اجرا بيفزايد. موضوع مهم ديگر اين است كه اجراي اين طرح توسط دولت بايد با دقت انجام شود. سوال اين است كه آيا قرار است به يكباره اين طرح اجرا شود يا به تدريج و در يك دوره زماني؟ قطعا نظر كارشناسي اين است كه اين طرح طي يك دوره زماني اجرا شود. ضمن اينكه براي اجرا لازم است سازماني اجرايي مخصوص اين طرح تشكيل شود تا اين سازمان در راه اجرا و اصلاح سيستم فعاليت كند. اين سازمان بايد در اجرا اختيار داشته باشد تا قدرت مانور لازم از آن گرفته نشود. در هر حال ضرورت اجراي اين طرح در اقتصاد ايران قطعي است، ضمن اينكه حتما اجراي آن هم هزينه دارد و هم آسيب. نكته پاياني در اجراي اين طرح اين است كه بايد براي پرداخت نقدي يا كالايي اين يارانهها به مردم برنامهريزي شود. در اين موضوع انتظاراتي ميان مردم بهوجود آمده است كه نبايد به آن دامن زده شود و بايد منتظر ماند تا قانون در اينخصوص نظر دهد. از هماكنون نبايد در اينخصوص انتظاراتي را ميان مردم ايجاد كرد كه خنثي كردن آن هزينههاي ديگري را تحميل كند. از نمايندگان مجلس نيز انتظار ميرود با دقت و جامعيت بيشتر اين موضوع را بررسي كنند چراكه اين طرح به شرط اجراي صحيح، براي اقتصاد كشور مفيد خواهد بود. موضوع ديگري كه نبايد آن را كماهميت دانست اين است كه براي ميزان پرداخت نقدي به مردم نيز بايد كار مطالعاتي بيشتري انجام شود تا فشار بر اقشار آسيبپذير جامعه بيش از اين اعمال نشود. آثار تورمي اين طرح بايد بررسي شود و ميزان مبلغ پرداختي به مردم بر اساس آن انجام شود. در واقع نبايد بهگونهاي باشد كه براي درست كردن ابرو، چشم را كور كنيم پس بايد محاسبات دقيقي براي پرداخت نقدي انجام شود تا همخواني منطقي با تورم داشته باشد. در نهايت بايد به اين نكته هم اشاره كنم كه نبايد در مورد اين طرح براي يك قشر خاص از جامعه ايجاد نگراني كرد. اينكه دائم بگوييم براي يك قشر يارانه زيادي را استفاده ميكنيم و بايد آن را از آنها بگيريم بازتاب بدي در جامعه دارد. بايد از اينكه طوري القا كنيم كه قرار است يارانه از قشري گرفته شود و به قشر ديگر داده شود، پرهيز كرد چرا كه بهشكلي به نظر ميرسد كه انگار قرار است با عدهاي در جامعه برخورد شود. رئيس اتاق بازرگاني تهران منبع: تهران امروز
دیدگاه تان را بنویسید