نکته ای از رسول جعفریان عزیز!
حالا شاید خودش در این سوال خیلی جدی نبود یا اقتضای دورانی بود که تسلط نوعی غربگرایی در گفتمان اصلاح طلبی، عرصه را تنگ کرده بود یا حتی من درست منظورش را نفهمیده باشم! و ...
نویسنده وبلاگ دغدغه ها نوشت: از همان زمانها که نوجوان بودم و سخنرانیها و پرسش و پاسخهای تاریخی که از تلویزیون پخش میشد و جعفریان در میانه بود، به وی علاقمند شدم. لحنش و شیوهی بیانش و تسلط در حرف زدنش و از همه مهمتر سرعت حرف زدناش (نرخ خروج کلمات از دهان) -که با روش کش دار و خواب آور خیلی آقایان هم لباس اش تفاوت داشت- برایم جذاب بود. بعدتر با برخی کتاب هایش آشنا شدم (که صد البته گیرایی سخنان خودش را نداشت) و ... این بود تا نمایشگاه کتاب 79 یا 80. یکی از روزهای اول هفته که خلوت بود را رفتم نمایشگاه و به حسب تصادف او نیز آمده بود که برای کتابخانهی تخصصی مشهورش کتاب بخرد. همآن جا آویزانش شدم و تا غروب رهایش نکردم. البته مرا شخصا نمیشناخت و ای بسا هنوز هم نشناسد ولی برای من تجربهی بامزهای بود. یادم هست که یک جایی رفت گریبان یک انتشاراتی را گرفت که چرا از فرمانفرما تجلیل کرده و تطهیرش کرده و ... من نیز جوان بودم و سری پر سودا -بلکه پر سوال- داشتم و بیدغدغه میپرسیدم. خیلیها را سردستی جواب داد، از زیر برخی فرار کرد (خصوصا در مورد انجمن حجتیه که مرا احاله کرد به حاج آقای خودمان!) و بالاخره به قیمت همکاری ام در حمل کتب، مرا تا غروب تحمل کرد! این همه قصه سر هم کردم که این نکته را که از کل آن روز به یادم مانده، بگویم که یک جایی در بحث بود که با ناراحتی گفت: « از مشروطه تا الآن، 150 سال است روشنفکران ما میگویند: "غرب هم خوبی دارد و هم بدی. باید خوبیهای غرب را بگیریم و بدیهایش را رها کنیم!" و ما آخرش هم نفهمیدیم که خوبیاش -که اینها می گویند خوب است- کجاست و بدیاش کجاست و اصلا آیا از هم سواست (یا از هم سوا شدنی است؟) و آیا شدنی است که این طور تفکیک شده با موضوع برخورد کرد و بخشی از چیزی را گرفت و با کامیون بار زد آورد اینجا و ... » حالا شاید خودش در این سوال خیلی جدی نبود یا اقتضای دورانی بود که تسلط نوعی غربگرایی در گفتمان اصلاح طلبی، عرصه را تنگ کرده بود یا حتی من درست منظورش را نفهمیده باشم! و ... ولی به دل من نشست و این را نکتهی مهمی یافتم. بسیاری از ماها، چه در مخالفت با غرب چه در تایید غرب، مبتنی بر شناخت سخن نمیگوییم. غرب را -چه دشمن بداریمش و چه دوست- نمیشناسیم و درست ندیدهایم. نگاه خوش بینانهی افراطی به غرب و تصور این که شعارهای -انصافا- متمدنانه و انسانی که میدهند، همهی ماجراست و دیگر چیزی زیر این دستکشهای مخملی نیست، همآنقدر ابلهانه و دور از تدبیر است که نگاه سراسر توطئه و دشمنجوی و پلشت انگار -کانه جز پلیدی در غرب وجود ندارد و هیچ نکته ی مثبتی برای الگو گرفتن و ... در آن جا وجود ندارد- ابلهانه است و مضر. در وبلاگ پیشین نیز یادداشتی نوشتم که "غرب دیده" با "غرب زده" فرق دارد. و اینکه ما حق نداریم خود را از تجربهی بشری -که بخش عظیمی از آن در غرب رخ داده- چشم بپوشیم آن هم به بهانههای شعاری لجاجتمحور و انگمبنا. از "غربی است!" "اومانیستی است!" گرفته تا "بومی نیست!". دعوتم از دوست قدیمی ام "سید غرب دیده!" نیز تلاشی بود برای دادن برخی گزارشات و نکاتی از دل غرب برای آشناتر شدن و آموختن و ... و خواهشم از ایشان نیز این بوده که بیشتر به این حوزه بپردازد تا مسایل سیاسی داخلی و ... که هم دامنهی اثرگذاریاش کمتر است و هم هزار جای دیگر قابل یافتن. همین.
دیدگاه تان را بنویسید