دولت بایدن ناچار است تصمیم بگیرد!
جو بایدن، رئیس جمهور جدید آمریکا که بارها خروج ترامپ از توافق هسته ای با ایران را یک خطای محض خوانده بود، حداقل اکنون از بازگشت به برجام اجتناب می کند!اصلی ترین دلیل این موضوع، یکی هشدارهای پشت پرده و آشکار رژیم صهیونیستی با کاخ سفید و دیگری، تلاش برای امتیازگیری دوباره از ایران است.
گروه بینالملل فردا: آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا در اولین کنفرانس خبریاش گفت راه درازی تا بازگشت دوباره به برجام پیش روی آمریکاست. او تأکید کرد، ایران باید به تمامی تعهداتش بازگردد و همچنین باید تأیید شود که این تعهدات انجام گرفتهاند.وزیر خارجه ایالات متحده هیچ جدول زمانی برای برداشتن تحریمهای علیه جمهوری اسلامی یا نحوه فروش نفت ایران تعیین نکرد.بلینکن گفت: «ایران در چندین موضوع تعهداتش را نقض کرده است و طول خواهد کشید تا دوباره برای اجرای تعهداتش تصمیم بگیرد. ما نیز برای اینکه بتوانیم تایید کنیم که ایران به تعهداتش بازگشته به زمان نیاز داریم. بنابراین تا رسیدن به آن نقطه راه درازی در پیش داریم و هنوز نمیتوانیم بگوییم آن زمان کی خواهد بود."
تاکتیک خرید زمان توسط بلینکناظهارات اخیر وزیر خارجه آمریکا نشان می دهد که دولت بایدن در کنار تاکتیک "بازگشت بدون خاصیت به برجام"، تاکتیک " خرید زمان" را نیز در قبال توافق هسته ای دنبال می کند. شبکه دویچه وله در یکی از تحلیلهای خود در این خصوص تاکید کرده است که بلینکن برای بازگشت به برجام با چالشهای زیادی در داخل ایالات متحده روبروست. جمهوریخواهان و برخی از دموکراتها با توافق اتمی ایران موافق نیستند و با هرگونه تلاشی برای بازگشت ایالات متحده به آن مخالفت خواهند کرد.جمهوری اسلامی ایران بارها تاکید کرده است که آمریکا باید در ابتدا تمامی تحریمهایی را که دولت ترامپ علیه ایران وضع کرده بود برداشته و متعاقبا، ایران به تعهداتش در برجام باز خواهد گشت.جمهوری اسلامی یک سال پس از خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ نقض مرحله به مرحله تعهداتش در برجام را آغاز کرد. ایران هم اکنون در حال غنیسازی ۲۰ درصدی اورانیوم و نیز ساخت فلز اورانیوم می باشد.
بلینکن و بایدن بر سر دوراهیآنچه مسلم است اینکه رئیس جمهور و وزیر امور خارجه آمریکا، هر دو طرفدار "بازگشت مشروط به برجام" یا " امتیازگیری بیشتر از ایران" هستند اما اقدام آگاهانه و محکم ایران در افزایش درصد غنی سازی و ساخت فلز اورانیوم، شوک سختی را با واشنگتن و تروییکای اروپایی وارد کرده است. اکنون آمریکا و متحدانش باید در خصوص "بازگشت کامل به برجام" یا" دورماندن کامل از توافق هسته ای"، آن هم در "سریع ترین زمان ممکن" تصمیم گیری کنند! بلینکن زمانی که هنوز در مسند وزارت امور خارجه آمریکا قرار نگرفته بود، یکی از حامیان برجام بود. او پس از خروج دولت ترامپ از برجام معتقد بود که آمریکا باید به توافق هسته ای با ایران بازگردد تا بتواند برجام را بسط داده و تعهدات دیگری را در ذیل این توافق یا توافق های مکمل برجام به ایران تحمیل کند. وی از مخالفان وجود بند غروب آفتاب در برجام محسوب می شود. در بند غروب آفتاب آمده است که بسیاری از محدودیت های گنجانده شده در برجام، تا سال ۲۰۲۵ به صورت کامل برداشته خواهد شد. بلینکن معتقد است دولت جدید آمریکا باید با اعمال فشار، ایران را وادر کند تا ضمن موافقت با حذف بند غروب آفتاب، دائمی شدن محدودیت های هسته ای خود را بپذیرد.
نگاه سالیوان به برجامبنابراین، بلینکن نگاه ویژه ای نسبت به بند "غروب آفتاب" در برجام دارد! نکته جالب توجه اینکه "جیک سالیوان" مشاور امنیت ملی دولت بایدن نیز معتقد است "بازگشت مشروط به برجام" بهترین تاکتیکی است که دولت جدید آمریکا می تواند در قبال ایران به کار گیرد، البته اگر بتواند این تاکتیک را اجرا کند! سالیوان که به عنوان دستیار امنیتی بایدن در دوران معاونت ریاست جمهوری او کار کرده، از دستیاران دیرینه هیلاری کلینتون محسوب می شود. سالیوان در مذاکرات منتهی به برجام، نقش پررنگی در هدایت تیم مذاکره کننده هسته ای آمریکا داشت. سالیوان معتقد است دولت بایدن باید از فشارهای حداکثری وارد شده از سوی دولت ترامپ به ایران، در راستای پیشبرد اهداف خود از جمله گسترش برجام به ابعاد و موضوعات دیگر استفاده کند. سالیوان در سال۲۰۱۹ میلادی و در یادداشتی برای روزنامه نیویورک تایمز دقیقا به همین نکته اشاره کرد:
"تصمیم ترامپ مبنی بر خروج از برجام احمقانه بود. من معتقدم در قبال ایران باید به دیپلماسی باز گردیم. اما برای شروع هر دو طرف باید در انتظاراتشان تجدیدنظر کنند و گام به گام سعی کنند از تنش ها بکاهند. بدون در نظر گرفتن برخی معافیت از تحریم های اقتصادی یا به طور مستقیم یا از طریق اتحادیه اروپا، آمریکا نخواهد توانست ایران را به پای میز مذاکره بیاورد.رفع تحریم های آمریکا در شرایط فعلی امکانپذیر نیست، مگر آن که ایران امتیازات گسترده ای را به دولت آمریکا دهد ."
برجام؛متغیر وابسته یا مغیر مستقل ؟!سوال اصلی اینجاست که واقعا "برجام" در نگاه مقامات آمریکایی چه جایگاهی دارد! آیا ما از یک "متغیر مستقل حقوقی" سخن می گوییم یا یک "ابزار چانه زنی" و " متغیر وابسته سیاسی"؟! واقعیت امر این است که ایالات متحده آمریکا و متحدان آن هیچ گاه نسبت به برجام، نگاهی حقوقی نداشته و در بهترین حالت ممکن، این توافق را سنگ بنایی برای ورود به مذاکرات بعدی با ایران قلمداد می کنند. بایدن، سالیوان و بلینکن هر سه معتقدند این که ایالات متحده تحریم های قابل توجهی را رفع می کند، بدون اطمینان از این که ایران بلافاصله مذاکرات پیرامون توافقی را آغاز می کند که دست کم برنامه زمانی توافق را گسترش می دهد و موضاعاتی مثل راستی آزمایی و موشک های بالستیک بین قاره ای را شامل می شود، اشتباه است!
در هر حال، جمهوری اسلامی ایران در پی اجرایی شدن مصوبه اخیر مجلس شورای اسلامی، اکنون دست برتر را در مواجهه با دولت بایدن در دست داشته و قدرت بیشتری در خصوص "تعین قواعد بازی" در قبال ایالات متحده و متحدان عهد شکن آن پیدا کرده است! در این میان، بایدن و تیم سیاست خارجی وی ، باید تصمیم نهایی خود را در قبال برجام اتخاذ کنند ، زیرا در این معادله، راه سومی به جز"پایبندی کامل به برجام" یا " عدم بازگشت به برجام" وجود ندارد!
دیدگاه تان را بنویسید