مزیت های انتخاب مستقيم شهرداران
در بسياري از كشورهاي جهان، شهرداران با رای مستقيم انتخاب ميشوند. نظام جمهوري اسلامي ايران نيز ...
موضوع انتخاب مستقيم شهرداران شهرهايي كه 200 هزار نفر و بيشتر جمعيت دارند، مدتي است كه توجه افكار عمومي را به خود جلب كرده و در مركز بحثهاي محافل سياسي و رسانهاي قرار گرفته است. انتخاب مستقيم شهردار از سوي مردم چه آثار و نتايجي دارد؟ بايد بدين پرسش با دقت و كاوش در تمامي جوانب امر، پاسخ داد اما پيش از يافتن پاسخي براي اين پرسش، ضروري است اين نكته يادآوري شود كه در بسياري از كشورهاي ديگر جهان، شهرداران بهطور مستقيم و با راي مخفيانه مردم انتخاب ميشوند. نظام جمهوري اسلامي ايران نيز در مسير استقرار هرچه افزونتر مردمسالاري ديني، به امر واگذاردن مسئوليتهاي مشخص و معيني كه مستلزم ارائه خدمات به مردم است، اهتمام ميورزد. با در پيش چشم داشتن اين واقعيت اكنون بايد براي پرسش مطرح شده پاسخي مقنع و كافي يافت. اما بايد تاكيد كرد كه چنين پاسخي، الزاما چندوجهي خواهد بود كه موجز و فشرده به برخي از آنها اشاره ميشود: 1 - هماكنون شوراي شهر وظيفه انتخاب شهردار را برعهده دارد. پيشينه شوراها بهويژه در شهرهاي بزرگ نشان ميدهد كه بسياري از راهيافتگان به شوراهاي اسلامي شهر، سوابقي از گرايشهاي سياسي داشتهاند. بديهي است كه اكثريت اعضاي شورا ميكوشند فردي را به عنوان شهردار برگزينند و انتخاب كنند كه با گرايش آنان همسو و همگرا باشد. اينگونه انتخاب شهرداران وابسته به بسياري از ملاحظات خاص است كه در واقع پويايي مديريت شهري را به عنوان تابعي از متغير گرايشهاي اكثريت شورا ميداند. اما در صورتي كه شهردار با راي مستقيم مردم انتخاب شود، رايدهندگان بيش از آنكه به گرايشها و علائق سياسي نامزدهاي سمت شهرداري توجه داشته باشند، توانمنديهاي مديريتي آنان را غور و بررسي خواهند كرد. پيشينه خدمات، توان و كارآيي، قاطعيت در مديريت، اهتمام به خدمتگزاري هر چه بيشتر و در نظر داشتن اصل رفاه و آسايش شهروندان از جمله عوامل مهمي است كه شهروندان هنگام انتخاب مستقيم شهرداران، آنها را در نظر خواهند داشت. انتخاب مستقيم شهروندان اين ارزش را در برخواهد داشت كه شهروندان، فارغ از ملاحظات حاكم بر شوراهاي اسلامي شهر، مديران كارآمد و توانمند را براي احراز سمت شهرداري شهرهايشان ترجيح دهند. 2 - نظام جمهوري اسلامي ايران، از بن و اساس مبتني بر مردمسالاري ديني است. «مردمسالاري» معطوف به وجه جمهوريت و «ديني» معطوف به وجه اسلاميت اين نظام منحصر به فرد در جهان است. ترديدي نيست كه تقويت و تشييد هر دو پايه اسلاميت و جمهوريت به موازات و همراه يكديگر، ضروري است. انتخاب مستقيم شهرداران از سوي شهروندان، ويژگي مردمسالارنه نظام را تقويت ميكند اما موضوع به همين جا پايان نمييابد، بلكه اكثريت بزرگي از مردم ايران مسلمانند و يكي از بزرگترين آمال آنان، زيست در جامعهاي است كه شأن اسلامي آن متناسب با اعتقادات و باورهاي اسلامي آنان باشد. بدين ترتيب شهرداري كه از سوي مردم و بهطور مستقيم انتخاب ميشود، نميتواند نسبت به باورها و علائق ديني آنان بيتفاوت بماند. بديهي است كه هماوايي و همراهي شهرداران منتخب از سوي مردم با باورها و فرهنگ اسلامي آنان، ثمرات و نتايجي بس فرخنده و با بركت درپي خواهد داشت. 3 - در اينكه شهرداران و شهرداريها موظفند گستردهترين خدمات شهري و رفاهي را به شهروندان عرضه كنند ترديدي نيست و حوزه خدمات شهري چنان گسترده و پرشمار است كه احصاي آن در اين مختصر نمينگنجد، اما بايد اذعان كرد كه واسپاري انبوه اين خدمات به شهرداراني كه تنها به واسطه آراي شوراها برگزيده ميشوند، امري است كه از ديد قانونگذاراني كه قوانين مربوط به وظايف شوراهاي اسلامي شهر و روستا را وضع كردهاند، مغفول مانده است. هنگامي كه مهمترين مديريت كلان و اجرايي كشور يعني رياستجمهوري با راي مستقيم و مخفيانه مردم برگزيده ميشود، چه مانعي وجود دارد كه مديريت شهري و بهطور مشخص شهرداران، با راي مستقيم و مخفيانه شهروندان برگزيده شوند. 4 - يكي از موثرترين راهكارهاي افزايش مشاركت جمعي شهروندان در تمشيت و مديريت امور و سرنوشت خويش، همين برگزيدن مسئولان و مديران نهادهاي خدمتگزار از طريق راي مستقيم مردم است. راي مستقيم، ممارست در مردمسالاري ديني است. برنگيختن مصلحانه و عاقلانه شهروندان است در تدبير امور خودشان. از طريق همين سنخ الگوسازيهاي رفتاري است كه ميتوان انگيزش در شهروندان براي ارتقاي سطح مشاركت اجتماعي از «مشاركت خودجوش» به «مشاركت آگاهانه» را ايجاد كرد. به هر رو اميد ميرود مجلس شوراي اسلامي، در جهت تقويت مبناي مردمسالاري ديني و ارتقاي سطح مديريت شهري، بهخواست اكثريت قريب به اتفاق شهروندان پاسخي مطلوب دهد. حسامالدين كاوه - تهران امروز
دیدگاه تان را بنویسید