بيداري براي سحر
بانگ خروس هم در بيداري سحر جايگاه ويژه اي در فرهنگ مردم اقصي نقاط كشورمان دارد و اغلب معتقدند خروس در شب سه مرتبه مي خواند؛ مرتبه اول نيمه شب، مرتبه دوم ساعتي بعد از نيمه شب ومرتبه سوم سحر. مردم قمصر کاشان نیز معتقدند خروس سفید نگهبان حضرت حجت (ع) است. همچنین عقیده دارند اگر هنگام خواب چندمرتبه دستشان را به لحاف و متکا بزنند و بگویند: «دین هفتاد آسیابان به گردنت اگر موقع سحر مرا بیدار نکنی» سحر از خواب بیدار میشوند.
در ایام گذشته در اغلب شهرها از جمله در مناطق کویری و جنوبی کشورمان مثل یزد، کرمان و فارس که صافی آسمان و درخشندگی ستارگانش مشهور است، اغلب مردم بخصوص پیرمردان و پیرزنان از روی ستارگان سحر را تشخیص میدادند، این رسم کم و بیش متداول است و مردم هر شهر و دیاری برای ستارگان سحری اصطلاحات و نامهای خاص خود را دارند. در یزد از روی مجموعه ستارههای «نیم گزک»، «گز و پرویز» و «گز و ترازو» وقت سحر را تشخیص میدهند. ستاره «نیم گزک» از چندستاره تشکیل میشود که در خط مستقیمی قرار دارند و طول آنها به علت خطای چشم نزدیک به نیم گز به نظر میرسد. «گزوپرویز» نیز مجموعهای از ستارگانی است که از دوقسمت تشکیل شده و با مشاهده آن متوجه نزدیک شدن سحر میشوند. ستارههای «گز وترازو» مجموعه ستارههایی هستند که از دوقسمت تشکیل شدهاند، قسمت اول از دوستاره درخشان به فاصله یک گز و قسمت دوم ستارههایی شبیه به میزان ترازو و به همین سبب به آنها ستارگان «گز و ترازو» گویند. در دماوند به این ستارهها «شاهنگ ترازو» میگویند و از روی ستاره «شوکش» یا ستاره راه شیری سحر را تشخیص میدهند. در ماسال توالش هم از روی ستارههای «میزان و ترازو» سحر را تشخیص میدهند. در مشهد از روی سه ستاره که به «نیم ذرع» مشهور است وقت سحر را معین میکنند، در جهرم فارس هم از روی ستاره «هفت برادران» یا «هفت پا» وقت سحر را تشخیص میدهند. اراکیها میگویند زمانی که ستاره هفت برادران نزدیک به پنجاه ذرع مانده به مغرب برسد سحر است و وقتی ظل صبح (ستاره سهیل) پنجاه ذرع از مشرق بالا آمد وقت اذان صبح است. بانگ خروس هم در بیداری سحر جایگاه ویژهای در فرهنگ مردم اقصی نقاط کشورمان دارد و اغلب معتقدند خروس در شب سه مرتبه میخواند؛ مرتبه اول نیمه شب، مرتبه دوم ساعتی بعد از نیمه شب ومرتبه سوم سحر. در گذشته برخی از اهالی شهرها و روستاها با بانگ خروس بیدار میشدند و در خانه خروس نگه میداشتند و آن را خوش یمن میدانستند مخصوصاً خروس سفید چل تاج که نشانه خیر و برکت بود و هر کس این خروس را داشت معتقد بود جنیان به خانهاش راهی ندارند. افسانهای هم پیرامون آن ساخته بودند و میگفتند در عرش الهی خروس سفید بزرگی هست که دمادم سحر و اذان صبح با صدای بلند اذان میگوید صدای اذان آن خروس که به گوش خروسهای زمینی میرسد، همه خروسها به تقلید از خروس عرشی شروع به خواندن میکنند و مردم را از وقت سحر باخبر میسازند. مردم قمصر کاشان نیز معتقدند خروس سفید نگهبان حضرت حجت (ع) است. همچنین عقیده دارند اگر هنگام خواب چندمرتبه دستشان را به لحاف و متکا بزنند و بگویند: «دین هفتاد آسیابان به گردنت اگر موقع سحر مرا بیدار نکنی» سحر از خواب بیدار میشوند. مردم دماوند هم میگویند خروس شب هنگام پنج مرتبه، میخواند و هر نوبت خواندن خروس را یک پنجمی میگویند. پنجمی اول زنان خانه از خواب بیدار میشوند و مشغول پختن سحر میشوند، پنجمی دوم سماور را روشن میکنند، پنجمی سوم همه اعضای خانه بیدار میشوند، پنجمی چهارم چای مینوشند و دهانشان را میشویند و با شنیدن صدای خروس در نوبت پنجم دست از خوردن میکشند و آماده نماز صبح میشوند.
دیدگاه تان را بنویسید