نوستالژی استراتژی

کد خبر: 105436

استراتژي ها معمولا هدفگذاري ها و رويكردهاي كلان را شامل مي شود و براي آن كه جامه واقعيت بر تن كند، مستلزم تدوين و اجراي تاكتيك هاي هم آهنگ است.

«نوستالژي استراتژي»عنوان يادداشت روز روزنامه‌ي كيهان به قلم محمد ايماني است كه در آن مي‌خوانيد؛رفتار از سر غريزه و هيجان و خشم، نقطه مقابل «استراتژي معطوف به عقلانيت» است. جبهه استكباري آمريكا، انگليس و اسرائيل و اقمار آن (آلمان و فرانسه) در برابر ايران چگونه رفتار مي كنند، از سر غريزه و خشم يا از زاويه رويكرد استراتژيك؟ ظاهر ماجرا اين است كه تينك تانك ها و اتاق فكرهاي فراواني در لندن و تل آويو و واشنگتن درباره استراتژي مهار ايران همفكري مي كنند، مدل مي نويسند و تاكتيك عرضه مي كنند. اما آنچه به عنوان حقيقتي آشكار مشاهده مي شود، پديده بديعي به نام «زوال و امتناع استراتژي» است كه فقط «نوستالژي استراتژي» را بر جاي مي گذارد. استراتژي ها معمولا هدفگذاري ها و رويكردهاي كلان را شامل مي شود و براي آن كه جامه واقعيت بر تن كند، مستلزم تدوين و اجراي تاكتيك هاي هم آهنگ است. استراتژي كارآمد آن راهبردي است كه اولا تاكتيك هاي شدني و قابل اجرا را تعريف كند و ثانياً اين تاكتيك هاي مجزا، هم پوشاني و هم افزايي داشته باشند، از يكديگر نيرو بگيرند و انرژي و شتاب پيشبرد استراتژي را فراهم كنند. متقابلا اگر بخشي از تاكتيك ها، ناشدني بود يا مجموعه آنها به جاي هم پوشاني سيستماتيك، دستخوش نيروي گريز از مركز و «از هم پاشي» بود، يقين بايد كرد استراتژي در درون خود دچار تناقض است و در واقع بيش از آن كه «راه برد» باشد مضمون راه نبردن و قفل شدگي را با خود يدك مي كشد. اما اگر جابه جايي مداوم تاكتيك ها راه به جايي نبرد و امكان زدن استارت حركت فراهم نيامد، بايد يقين كرد كه استراتژي در ذات خود مشكل دارد و طراحان آن دچار انجماد شده اند. حال اگر بر فرض، مكانيك خودروسازي را ديديد كه پس از كلنجار با خودروي دست ساز خويش نتوانست استارت بزند و با عصبانيت لگد به خودرو كوبيد، بايد در توان و تدبير شخص وي بيشتر شك كنيد تا خودرويي كه سرهم شده است. رفتاري كه جبهه استكبار به ويژه در هفته هاي اخير در مقابل ايران از خود نشان مي دهد گرچه مي كوشد ساماندهي دور تازه اي از تدبير ها را به رخ بكشد اما به قرائن و شواهد مختلف، از زوال و امتناع استراتژي خبر مي دهد و اين در حالي است به شهادت صاحب منصبان و استراتژيست ها و تحليلگران متعدد در آن جبهه، ايران با سرعت به سمت اهداف استراتژيك خويش پيش مي رود. در اين باره، دلالت هاي گوناگوني ديده مي شود و چند نكته قابل بحث و اعتناست. 1- نوع رويكرد غرب مقابل ايران همواره ميان چند گزينه تحريم اقتصادي، فشار سياسي، تهديد به حمله نظامي، جنگ نرم، تلاش براي بي ثبات سازي از درون و نهايتاً مذاكره در نوسان و رفت و آمد بوده است. غرب همواره تلاش كرده تا همه گزينه ها را روي ميز داشته باشد و گاه آميزه اي از اين گزينه ها را به كار گرفته تا با تطميع و تهديد و بي ثبات سازي و تشتت داخلي بتواند اگر نمي تواند ايران جديد را ساقط كند لااقل امتيازي از او بستاند يا شتاب حركتش را كند سازد. پرگار ترسيم راهبرد عليه ايران همواره از نقطه «انحلال» يا «اخلال» و «اختلال» در ايران جديد به گردش درآمده است. اما چالش نفس گير امروز براي قدرت هاي غربي اين است كه آنها در 31 سال گذشته با همه تكاپوها نتوانسته اند خود را به حركت شتابان و رو به جلوي ايران برسانند و سرعت خود را با سرعت ايران تنظيم كنند. به همين دليل هم كمند اندازي براي مهار ايران بي مفهوم جلوه كرده است. اين اظهارات چند روز پيش بنيامين نتانياهو نخست وزير اسرائيل در كنست (پارلمان) است كه «برنامه هسته اي ايران با شتاب به پيش مي تازد اما غرب با روش هايي كه سرعت آن مانند سرعت يك قطار زهوار در رفته است، مي خواهد به ايران برسد و از شتاب آن بكاهد». البته برخي خبرگزاري ها سخنان نتانياهو را به گونه ديگري مخابره كردند كه در معنا تفاوت چنداني با نقل قول اول نمي كند؛ «ايران مانند قطاري پرسرعت پيش مي رود و غرب در اين مسير مانند اتومبيلي است كه هر قطعه از آن به سمتي مي رود». نتانياهو شبيه همين مضمون را 10 روز پيش در همايش ساليانه رؤساي آژانس يهود (سوخنوت) عنوان كرد «جامعه جهاني ]غرب[ بايد حتي بدون همراهي شوراي امنيت به تحريم فوري ايران بپردازد. زمان رسيدگي به مسئله ايران الان است، نه وقت ديگر. اين مسئله به خودي خود حل نمي شود». در همان نشست بود كه شيمون پرز رئيس رژيم صهيونيستي، بار ديگر استراتژي خصومت با ايران را مورد تاكيد قرار داد و گفت: «مسئله خطرناك، ماهيت حكومت اسلامي است. ما بايد از مخالفان حمايت كنيم تا دلگرم شوند. آنها به نيابت از ما با رژيم اسلامي مي جنگند». فناوري هسته اي، نوك پيداي كوه قدرت ايران است. غرب، عمق وسعت يافته اين قدرت را در اقتدار فرهنگي و نفوذ معنوي جمهوري اسلامي در خاورميانه اسلامي و جهان ستم ديدگان مي بيند. جرم بزرگ ايران جديد و انقلابي در اين است كه هم «مدل عملي پيشرفت» است و هم «استوار» مانده و فرو نمي ريزد و اين هر دو مفهومي واحد را تداعي مي كند؛ ايران، جذاب و الهام بخش است و بايد از آن الگو گرفت، الگوي پيشرفت و استقلال و ماندگاري قدرتمندانه. از نگاه قدرت ها، ايران پس از انقلاب اسلامي همان الگوي جنگ نرمي را كه بلوك غرب براي به زير كشيدن بلوك شرق با موفقيت به كار گرفت، عليه سيطره و غلبه جهاني غرب به كار گرفته و به قول جناب جين شارپ، به شيوه هنر رزمي جيجيتسو با غرب مواجه شده است. ايران ابزار و پيام هاي قدرت ساز غرب را بر عليه خود آنها به استخدام درآورده اما برخلاف راهبرد آمريكا محتواي اسلامي به تئوري «خاورميانه جديد» بخشيده است.قدرت و نفوذ فزاينده ايران - برخلاف رويه مستكبران- در طول افزايش قدرت ملت هاست و نه در تعارض با آنها. 2-رويكرد غرب به جنگ نرم عليه ايران، بي هيچ قرينه ديگري و به خودي خود اثبات اقتدار ايران است. وقتي جنگ از شكل بسيط و آشكار فراتر مي رود و چهره اي پيچيده و پنهان به خود مي گيرد، حاكي از ناكامي جنگ سخت و نيمه سخت است و بر قدرت حريف دلالت مي كند. ذات قدرت انقلاب اسلامي مبتني بر قدرت نرم و گيرايي پيام و نفوذ كلام آن بود. اما ذات قدرت غرب بر زور و تغلب است حتي اگر به جنگ نرم- رخنه و تفرقه افكني- متوسل شود. بنابراين اگرچه در لفظ مشترك، اما نوع و جنس قدرت نرم ايران ماهيتاً متفاوت با جنگ نرم غرب است. در هر صورت توسل به جنگ نرم عليه ايران پس از 3 دهه كينه توزي سخت و نيمه سخت، شاهدي بر اقتدار جمهوري اسلامي است اما در عين حال وقتي با چاشني تهديد نظامي و تحريم اقتصادي آميخته مي شود، دلالت بر زوال استراتژي در جبهه استكبار مي كند. اين چه جنگ نرمي است كه دشمن در آن پنجه و دندان نشان مي دهد و زوزه مي كشد؟! اگر جنگ نرم از جنس خواب كردن و كمين و شبيخون ناگهاني است، بنابراين كاربست هياهو و تهديد و تحريم و رجزخواني و طبالي، عين بلاهت است و نشان مي دهد رفتار اخير بيش از آن كه از عقلانيت و تدبير سرچشمه گرفته باشد، از غريزه و هيجان خشم برخاسته است. وقتي از نتانياهو در فلسطين اشغالي گرفته تا هيلاري كلينتون- نسخه رنگي و فرتوت تر كاندوليزا رايس!- سوزنشان روي واژه نامطبوع «تحريم هاي فلج كننده و گزنده» گير مي كند، ديگر نبايد اين گير كردن سوزن را به حساب موزوني و هم آهنگي در استراتژي جديد عليه ايران گذاشت. اين واژه ها با شفافيت تمام، دلالت بر كينه ورزي شتري و غريزه عقربي مي كند و نيز، دلالت بر اينكه اولا ايران برخلاف ادعاها سرپا و پويا و پيشرو است و ثانياً نقابداران دموكراسي و حقوق بشر و آزادي، جز قصد دشمني و آزار و انسداد ندارند. يكي مثل اوباما- نسخه سياه و سفيد بوش- چگونه به خود جرئت مي دهد با وجود شعار فريباي تغيير و «ري ست» (آغاز مجدد)، صراحتاً از تهديد به حمله نظامي و تحريم هاي اقتصادي فلج كننده عليه ايران با همان ديالوگ كهنه بوش دفاع كند در حالي كه دو هفته پيش دستور ساخت صد و پنجمين رآكتور اتمي آمريكا را- پس از 30 سال توقف- با اختصاص 8ميليارد دلار بودجه اعلام كرد و در عباراتي معنادار به توجيه استراتژيك اين تصميم پرداخت؟! به اين توجيهات توجه كنيد «آمريكا براي تأمين نيازهاي آينده انرژي و توليد انرژي پاك و كاهش وابستگي به واردات نفت، به اين نيروگاه هاي هسته اي نيازمند است. كشورهاي ديگر از جمله چين هم اينك در زمينه انرژي پاك سرمايه گذاري مي كنند و اين خطر وجود دارد كه ايالات متحده از آنها عقب بيفتد. در حالي كه در ركود اقتصادي به سر مي بريم، پروژه جديد طي 8سال هزاران شغل تازه عمراني ايجاد مي كند و پس از راه اندازي نيروگاه نيز، صدها شغل تازه با حقوق خوب به وجود خواهد آورد. ما نمي توانيم در مورد مسئله اي كه بر اقتصاد، امنيت و آينده سياره ما تأثير مي گذارد، همچنان درگير مجادله هاي كهنه چپ و راست در كنگره باشيم. براي تأمين نيازهاي انرژي و جلوگيري از عواقب بد تغييرات اقليمي، بايد عرضه انرژي هسته اي را افزايش دهيم. مسئله به همين سادگي است». يعني كشور داراي هزاران بمب و كلاهك اتمي كه اساساً با نسل كشي هيروشيما و ناكازاكي، بمب هسته اي را به جهان معرفي كرد حق دارد به 104 نيروگاه و رآكتور اتمي بسنده نكند اما ايران قرباني سلاح هاي كشتارجمعي غرب، بايد از حق استفاده صلح آميز محروم بماند؟! از آقاي نتانياهو كه اين روزها به يك بشكه خشم در حال انفجار شبيه تر است، بپرسيد. از او بپرسيد كه در وجنات ايران جديد، اثري از تمكين به اين دستور محروميت مي بيند؟! 3- تحريم ها براي غرب جز هزينه، هيچ سودي به همراه نداشته و نفس كاربست چنين تجارت خسارت باري كافي است تا همه آنها را كه راهي در تينك تانك هاي آمريكا وانگليس و اسرائيل ندارند، دلالت كند به اين حقيقت كه تينك تانك ها به نقطه زوال و امتناع استراتژي رسيده اند. اولين و فوري ترين نتيجه تحريم ها، هوشيارتر و منسجم تر كردن ملت- دولت ايران است. نتيجه فوري دوم، آنجاست كه در نگاه كنجكاو ملت ها و دولت هاي مستقل بحث مشروعيت و حقانيت تحريم به ميان مي آيد و غرب را به چالش مي كشد. قصه تحريم قصه آش نخورده و دهن سوخته است براي غرب. تحريم ها با اين هزينه هاي گزاف، به شكلي مصيبت بار و در فرايندي 8-7 ماهه تا يك ساله به تصويب مي رسند. بايد از 7 خوان بگذرند و در هر خوان نحيف تر و لاغرتر شوند تا به خوان بعدي عبور كنند تا آنجا كه به هنگام تصويب همچون قالب يخ آفتاب مرداد خورده مي شوند، پخش و پلا و وارفته. فرآيند تصويب تحريم از جنس كمدي برادران پت و مت و تقلاهاي جان فرسا و بلاهت آميز آنهاست. تحريم ها تا واقعي و موثر هستند تصويب نمي شوند و هنگامي مهر تأييد پاي آنها مي خورد كه دندان نيش و ناخن پنجه شان را كشيده باشند و البته همان تحريم هاي نيم بند هم اجرا نمي شوند كه دنياي اقتصاد، دنياي رقابت از نوع آدام اسميتي آن است. چين و روسيه و برزيل و تركيه و... -بخوانيد همه كشورها به استثناي آمريكا و انگليس و برخي اقمار آنها- هم اين واقعيت را مي فهمند. و شايد در وقتي ديگر به تفصيل بايد نوشت كه ايران جديد در تصميم استراتژيك خود متوقف و معطل روي خوش يا ناخوش هيچ دولتي- چه غربي و چه شرقي، چه آمريكا و چه روسيه و چين- نمي ماند. ايران مدت هاست از مرز مهار شدن عبور كرده است.

۰

دیدگاه تان را بنویسید

 

تازه های سایت