عدالتخواهی، کار آمدی و جنگ نرم
در مورد حوادث پس از انتخابات سخن فراوان گفته شده است اما کمتر به ريشه يابي علل و عوامل شورش بخشي از جامعه درمقابل وضع موجود پرداخته نشده است. حتي به ريشه يابي حوادث و اشتباهاتي که از سوي نيروهاي منتسب به نظام و خصوصا رسانه ملي و نهادهاي امنيتي و نظامي توجهي نشد. مسئله بسيار مهمي هم که رهبر انقلاب به عنوان جنگ نرم به آن پرداختند متاسفانه به درستي تبيين و دنبال نگرديده است. در بسياري موارد از جنگ نرم سخن گفته مي شود اما آنرا به يک جنگ رواني که سراسر آن هم اعمال خلاف اخلاق است تقليل مي دهند. سخن از جنگ نرم گفته مي شود،ولي به ابزار هاي سخت متوسل مي شوند و با زورآزمايي خياباني و در کف دانشگاه ها به دنبال حل مسئله هستند. شايد بتوان اين مسائل را به گونه اي ختم کرد ولي مشخص است که نمي توان آنرا به راحتي حل کرد. در اين مجال برآن هستيم مختصري به مسئله به ظاهر واضح و کلي اما بسيار مهم يعني مسئله کارآمدي بپردازيم تا بتوانيم تحليل درستي از نوع برخورد نظام و معترضين پس از انتخابات بپردازيم، البته اين مسئله کلي است و مربوط به حوادث پس از انتخابات هم نيست بلکه مي تواند مسئله اصلي نظام باشد.رهبر انقلاب از حدود يک دهه قبل بر لزوم مبارزه با فقر و فساد و تبعيض و بي عدالتي تاکيد فرمودند که اين خود تاييد کننده وجود برخي ناکار آمدي ها در سيستم اداره کشور و همچنين فرهنگ عمومي آن است. واضح است بسياري از نارضايتي از آنجايي ناشي ميشود که حاکميت نقش خود را به درستي انجام نمي دهد و خروجي کارها مطلوب و مطابق عدالت نيست. البته در برخي مواقع نيز کارهاي خوبي صورت مي گيرد ولي به واسطه ضعف در اطلاع رساني، آن شيريني به کام ملت نمي نشيند و احساس برقراي عدالت را ندارند.براي روشن شدن بحث چند مثال ذکر مي کنيم. تقريبا در ميان جماعت عدالتخواه محل اتفاق است که سياست هاي اقتصادي دولت سازندگي باعث ترويج ليبراليسم اقتصادي و به تبع آن باعث افزايش شکاف طبقاتي و رواج تبعيض و بي عدالتي و حتي برخي شورش هاي اجتماعي گرديد.و همچنين نگاه غلط رئيس دولت و دولتمردان به نحوه زندگي مسئولين نيز باعث ترويج اشرافيت ميان دولتمردان و رفاه طلبي و باز شدن دست انان به بيت المال مسلمين شد. اين خود به مراتب تشديد کننده ناکار آمدي هاي موجود درساختار مديريت کشور و به تبع آن تاثير در نحوه اداره آن بود. در دوره اصلاحات نيز به واسطه ليبراليسم فرهنگي و سياسي حاکم بر نگاه دولتمردان،عرصه فرهنگ عمومي جامعه و همچنين سياست داخلي دست خوش تلاطم و ناهمگوني فراوان شد. همچنين سياست هاي غلط در عرصه سياست خارجي باعث ناکارامدي فراوان در اين عرصه گرديد. حوادث ناگواري مانند قتل هاي زنجيره اي و کوي دانشگاه اگر نگوييم پروژه اي براي تضعيف نهاد هاي امنيتي و انتظامي بود خود باعث تضعيف انان گرديد.پروژه هاي فراواني هم براي تضعيف نهاد هايي مانند شوراي نگهبان،صداو سيما، بسيج و سپاه و حتي رهبري شد که نمونه آنها در لوايح سياسي مجلس ششم شاهد بود.سيستم فکري و نهاد هاي برنامه ريز کشور آنقدر يله و رها بودن که شاهد نفوذ جريان اپوزوسيون فکري نظام به بدنه فکري و برنامه ريز کشور و عملا نهاد هاي برنامه ريزي کشور پايگاهي براي بازتوليد مباني سرمايه داري در کشور بودند. شايد گوياترين سند آن هم مقدمه کاملا ليبرال برنامه چهارم توسعه بود که به سرپرستي يکي از مشاوران بلند پايه يکي از کانديداهاي انتخابات اخير نوشته شده يود.به نظر نمي آيد در هيچ نظامي شما بتوانيد يک چنين موضوعي را مشاهده کنيد.در چنين شرايطي است که رهبري ان تاکيدات را برعدالت و ساده زيستي و مسئولين و مبارزه با فقر و فساد و تبعض را مطرح ميکنند و مشروعيت مسئولان را به خدمت به مردم و برقراري عدالت گره مي زنند.امام بزررگوار مان با اين انقلاب اسلامي به دنبال ان بود که نشان دهد که اسلام توانايي اداره جامعه را دارد و تمامي دشمني کنوني دشمنان نظام اسلام براي ان است که اثبات کنند اسلام توانايي اداره جامعه رادارد. نظام اسلامي در طي دوران پس از انقلاب با سرعت زيادي رو به پيشرفت بوده و عملا تا همين حد هم اثبات نموده است که اسلام ميتواند يک جامعه را اداره و به جهانيان معرفي نمايد. بي شک در بنيان هاي اعتقادي و و مباني ديني و گزاره هاي انها براي اداره جامعه اشکالي وجود ندارد و معضل ناکار امدي از انجا نميشود.اما در بسياري از موارد ما دچار کمبود نرم افزار براي اداره جامعه هستيم. در حال حاضر مسئله اصلي ان است که نظام اسلامي ما با همه قدرت و توانايي هاي خود در عرصه هاي مختلف هنوز داراي ناکار امدي هايي جدي در حوزه ساختار ها و برنامه ريزي و... است که بايد جبران شود.اين ناکارامدي ها را ميتوان در عرصه هاي مختلف مانند رسانه، قانون گذاري،اجرا ونظارت وقضا شاهد بود. در عرصه رسانه شاهد هستيم که توانايي انرا ندارد که جمع وسيعي از مردم را اقناع نمايد وبه همين واسطه به دنبال رقابت با رسانه هاي خارجي و ماهواره ها ميرود.در رسانه ملي شاهد يک بدنه سکولار و بيگانه با مباني انقلاب و امام هستيم و اين به واسطه نفوذ شديد اشرافيت و بيگانگي با عرصه عمومي جامعه است و در عين حال شاهد عدم توانايي مديران براي کنترل شرايط و مديريت فضاي کاري شان هستيم.که نمونه اي از اين ناکار امدي را در شرايط پس انتخابات ديديدم.در عرصه قانون گذاري ناکارآمدي هايي براي توليد قوانين محکم در مجلس هستيم، متاسفانه خيلي از اين قوانين خود به مفاسد دامن ميزند. نمونه واضح آن اعمال نظرهاي فارق از نگاه ملي نمايندگان در تدوين قوانين و خصوصا قوانين بودجه و قوانين حساسي مانند هدفمند کردن يارانه ها است.در عرصه اجرا در حوزه هاي مختلف ميتوان مثال آورد. جداي از آنکه شاهد خود سري مديران در اجراي امور و حتي مسئولين رده بالاي نظام هستيم، شاهد بسياري مفاسد و ناکارآمدي هاي سيستمي براي مبارزه با فساد و اجراي عدالت نيز مي باشيم.مردم ما در انتخابات ها هموراه به دنبال يک منجي براي امور خود هستند،رواج اين روحيه منجي گرايي که در دولت و مردم همواره وجود دارد نشان از آن دارد که تمايل زيادي براي دور زدن سيستم مديريت کشور وجود دارد. البته نبايد منکر ناکارآمدي هاي جدي در ساختار هاي برنامه ريزي واجرايي کشور شد ولي باز هم توجيهي صحيح براي اين روحيه در مديران ما نيست. مثال هاي زيادي مانند رونداجراي اصل 44 و يا هدفمند کردن يارانه ها و مسائل کلان اين چنيني ميتوان آورد که دستگاه هاي مختلف نظرات مختلف را اعلام و به يک باره يک مدير ارشد و يا شخص رئيس دولت همه چيز را با يک دستور لغو و يا حلو فصل مي کند.اينها همگي نشان دهنده وجود اين ناکار امدي ها در سيستم مديريت اجرايي کشور است.در عرصه قضا هم از اطاله دادرسي گرفته تا حجم بالاي پرونده ها گرفته تا مسائل کلان تري مانند عدم مبارزه جدي با مفاسد اقتصادي را شاهديم.همه مثال هاي بالا ذکر شد که گفته شود که اين گونه نيست که بسياري از مستولين ما خائن هستند بلکه درک درستي از چگونگي حل و فصل مسائل اساسي کشور ندارند و نبايد انتظار داشت خروجي اين کارها و ناکارامدي ها عدالت و مبارزه با فقر و بي عدالتي باشد. اصولا نميتوان عدالت را به صورت دستوري و مقطعي نهادينه کرد. چگونه ميتوان فسادي که در طول ساليان در کشور نهادينه شده است در يک يا دو دوره چهار ساله حل کرد و هرکسي مدعي اين باشد يا جاهل است يا دروغگو.اما نبايد به اين بهانه از همگي توان براي مقابله با اين مسائل استفاده نکرد.سوال اينجاست وجود اين ناکارآمدي در کجا خود را نشان مي دهد؟.ناکار آمدي هاي موجود باعث مي گردد که نهادهاي امنيتي کشور به خاطر اختلافات داخلي و همچنين ترس از تکرار مسائل پيشين در وقايع اخير نتوانند به درستي نقش خود را ايفا نمايند. نهاد هاي انتظامي يا به کناري بنشينند و يا با شدت به گونه اي برخورد کنند که آن ناراحتي ها به وجود آيد.و رسانه ملي هم نتواند مخاطبان خود را به درستي اقناع و ارضا نمايد.سيستم اقتصادي کشور نيز جواب هاي مناسب را به برنامه هاي اقتصادي بدهد و معضلات و معلول هاي ديگر که از اين ناکارآمدي در ساختار هاي اجرايي، برنامه ريزي و نظارتي کشور ناشي مي شود که باعث مي گردد ما اين فوران نارضايتي را به يکباره شاهد باشيم.تصور کنيد کارگري که هيچ امنيت شغلي نداردو دستمزد او علي رغم تلاش فراوان کفاف دخل وخرجش را نمي کند، جوان بيکاري که تلاشش براي شغل به در بسته مي خورد، ويا 13 ميليون جوان در سن ازدواج که به دلايل مختلف با وجود اين همه تبليغات فاسد و مشکلات اخلاقي امکان ازدواج براي آنها فراهم نمي شود. بسياري از اين کساني که هم از روند جامعه و هم از وضع زندگي خود ناراضي هستند از اين ناکارآمدي ها رنج ميبرند. اما متاسفانه بابرخورد صحيحي مواجه نمي شوند. شما توجه کنيد به تعبير حضرت امام طرفداران اصلي انقلاب همين پابرهنگان و طبقات مستضعف هستند بسياري از آنان شايد در اعتراضات هم حتي شرکت نکردندو با نجابت در راهپيمايي هاي حمايت از نظام هم حضور جدي داشتند ولي از سر دلسوزي و از منظر ديني اين سوال را دارند که اگر ادعا ميکنيم که اين نظام اسلامي است پس چرا در بسياري ازموارد اسلام اجرا نمي شود و يا باتبعيض اجرا مي گردد؟ اگر اين نظام به دنبال عدالت است و اين دولت نيز همين گونه پس چرا در بسياري موارد عدالت اجرا نمي گردد ويا حداقل ما اين احساس را نداريم؟اين گونه نيست که هر کس اعتراضي به وضع موجود داشته باشد مخالف اسلام و انقلاب و ولايت فقيه باشد! بلکه بسياري از آنان به واسطه دلسوزي براي همين مسائل است که معترض هستند. مسئله آنان آن است که چرا عده اي شعار عدالت سر ميدهند اما عدالت به قتلگاه مي برند و يا حداقل خروجي کار آنان خلاف عدالت است؟!مگر اين مردم از اين نظام الهي به دنبال چه هستند؟ غير از آن است که به جز اقليتي اشرافي و زياده خواه همگي دنبال حداقلي از رفاه عمومي و بدون تبعيض براي خود هستند.چرا بايد دولت و نظام اسلامي از نقد درون گفتماني بترسد؟ چرا بايد نظام اسلامي از مشارکت دادن مردم براي حل مسائل اساسي کشور استفاده نکند؟ چرا بايد ما مشارکت مردم را فقط در انتخابات ها ببينيم؟ ناکار آمدي هاي موجود در نهاد هاي انتظامي و امنيتي کشور و وزارت کشور ما کار را به آنجا رسانده است که به هيچ راهپيمايي در کشور حتي به جريانات حزب الهي،الا آنها نهادهاي تبليغاتي نظام اجرا مي کنند مجوزي داده نمي شود پس چگونه بايد يک عده که نقد دارند صداي خود را به گوش مسئولين برسانند؟سوال ديگر آنان اين است که چرا رسانه ملي ما بازگو کننده خواسته هاي آنان نيست،و چرا صداي يک عده اي نه چندان قليل در اين رسانه شنيده نمي شود؟ اتفاقا اين نقد را بيش از هر گروه ديگري جريان حزب اللهي و طرفدار نظام دارد.سالياني است که رهبر انقلاب و دلسوزان فرياد ميزنند که بايد در کار ها به مباني انقلاب و انديشه هاي امام راحل و برقراري عدالت و مبارزه با فقر و فساادو تبعيض توجه جدي شود. اما کمتر کسي گوش شنوايي براي اين کارها داشته و دارد. اين بي توجهي به اين مسائل بنيادين کار را به انجا رسانيد که همه عوامل دست به دست هم بدهندو ما پس از انتخابات شاهد وقايع تاسف بارآن چناني باشيم. منصفين حتما تصديق خپاهند کرد که بسياري از کساني که در راهپيمايي هاي غير قانوني و يا حتي قانوني شرکت کرده اند نسبت به بي عدالتي و تبعيض و تضضييع حقوقشان اعتراض داشته اند و اين گونه نبوده که دشمني بامباني انقلاب داشته اند. حتي در ادبيات سران معترضين نيزاگر چه تا حد زيادي منافقانه شاهد برخي از اين گزاره ها يا انديشه هاي حضرت امام بوديم.لذا در شرايط کنوني همان طور که رهبر انقلاب فرمودند بايد به مسائل اساسي مردم و نياز ها وخواسته هاي آنان پرداخت. شايد بزرگترين ابزار مواجهه با جنگ نرم در شرايط کنوني کشور دست برداشتن از دعواهاي بي فايده و پرداختن به خدمت صادقانه براي مردم و کمک به کار امدي بيشتر نظام اسلامي باشد. مردمي که با عشق و علاقه خود به امام و انقلاب و رهبر ي آن سه حماسه بزرگ يعني 22 خرداد و 9دي و 22بهمن را آفريده اند خسته از اين چند ماه درگيري و خون دل خوردن چشم انتظار خدمت و تحول جدي در وضع معيشتشان و برقراري عدالت نسبي هستند.مشکل آنجايي بزرگتر مي شود که ما جمهوري اسلامي را با اين توان واقعي خود با انقلاب اسلامي با آن آرمان هاي حداکثري و بلند گره زده ايم و وقتي بين وضعيت مطلوب و موجود مقايسه مي شود تفاوت فراوان است. بعضي نيز جاهلانه و يا عامدانه برخي دست آوردهاي مادي را که البته به جاي خود مطلوب است دست آورد انقلاب ميخوانند،بلکه اين گونه نيست. انقلاب مروج روحيه اي انقلابي و جسارت آميز است که باعث گرديده است يک چنين اموري نيز بدست آيد، انقلاب آمده است که انسان تربيت کند اگر به اين مطلوب رسيديم آن موقع مي توان ادعاي پيروزي کامل انقلاب را کرد. اگر بخواهيم اين منطق را بپيذيرم بايد بسياري از اين ناکارآمدي ها را به پاي انقلاب نوشت و نه جمهوري اسلامي و اين است که عده اشتباهات و وقايع اخير را مشاهده ميکنند با انقلاب و ولايت فقيه مشکل پيدا ميکنند. اين حاصل اين روحيه است که ما نارکار آمدي هايي که حتي شايد ذره اي هم به رهبري مربوط نباشد را به نام تقدس نظام و يا ولايت فقيه ويا تکميل کردن پازل دشمن توجيه ميکنيم و بسياري از اشتباهات را با مايه گذاشتن از رهبري حل مينماييم. بي شک اگر بسياري از اين ناکار آمدي ها و نارضايتي ها نباشد دشمن نيز نخواهد توانست ضربه اي به پيکره انقلاب وارد نمايد. شايد بتوان به جرات ادعا کرد که نظام قدرتمند اسلامي ايران تا زماني که از داخل مشکلي نداشته باشد از دشمن خارجي لطمه نخواهد خورد.اکنون نيز بايد به جاي برخورد هاي سلبي و بي مورد به مردم اين درک را داد که مسائل و مشکلات مملکت يک شبه و دستوري و با يک يا دو دولت حل نخواهد شد و بسياري از اين ناکار آمدي هاي سيستمي است و بايد سيستمي حل شود البته اين توجيه گر کوتاهي مسئولين براي خدمت نيست. بايد از پتانسيل فراوان مردم که به خوبي در سه حماسه اخير نشان داده اند براي اصلاح امور کشور و مبارزه با مفاسد استفاده نمود.بايد تبيين گردد ريشه بسياري از مسائل اخير در ناکار آمدي برخي ساختار ها و همچنين مفاسد اقتصادي و رانت خواري و جريان اقازادگي در مسئولان است که در طي سالها نهادينه شده است و از اين پشتوانه مردمي براي مبارزه و برخورد با اين مفاسد استفاده گردد شايد الان طلايي ترين فرصت براي قوه قضائيه است که با شجاعت و نه با شعار با اين مسائل مواجه شود. سيدحسن موسوي فرد
دیدگاه تان را بنویسید