رندي اوباما و ضرورت هوشمندي دستگاه ديپلماسي کشور
محمدعلي وکيلي
مطالعه خاطرات روساي جمهور دولت آمريکا از انقلاب اسلامي تا کنون به خوبي نشانگر اين واقعيت است که همه آنان يک ناکامي مشترک داشته و آن هم ناتواني در برخورد و مهار ايران بوده است. اولويت کاري هر پنج رئيس جمهور آن کشور چگونگي برخورد با ايران بود که همه آنان ناکام ماندند و دولتهاي بعدي با معماي ايران پيچيده تر، روبرو شدند. هر کدام از دولتهاي گذشته آمريکا براي انجام اين اولويت، روشهايي را در پيش گرفتند و در نتيجه طيف گستردهاي از روشها و ابزار بکار گرفته شد تا اين هدف يعني مهار جمهوري اسلامي محقق شود .روش تهديد،تحقير،تحريم،تضعيف، همه بکار گرفته شد اما هيچ کدام نتيجه بخش نبود شايد خشن ترين رويکرد آن کشور با ايران در زمان بوش پسر بود .تئوري «دامينو» در دولت ايشان دنبال شد با وقايع 11 سپتامبر راهبرد تهاجمي آمريکا با اشغال دو کشور عراق و افغانستان عملياتي شد و در اين فضا تغيير رژيم ايران در دستور کار سياست خارجي آن کشور قرار گرفت در چنين فضايي بود که دبليو بوش به خود اجازه داد که ايران را محور شرارت بنامد اما زمين گير شدن ماشين جنگي آمريکا در عراق و افغانستان و به بن بست رسيدن طرحهاي خاورميانهاي آن کشور و همچنين پيروزيهاي چشمگير حزب ا... لبنان و حماس در نوار غزه و گسترش موج نفرت عمومي جهاني در خصوص سياستهاي سخت نو محافظه کاران حاکم زمينه را براي ورود چهرهاي جديد و بظاهر متفاوت در قامت آقاي اوباما فراهم آورد در نتيجه بوش پسر نه فقط در تغيير رژيم ايران ناکام ماند که ايران در نقطه اوج قدرت قرار گرفت و دولت ايشان در بدترين شرايط تاريخ آمريکا واقع شد. در چنين شرايطي آقاي اوباما با شعار تغيير و تمرکز بر حل مسئله ايران زمام قدرت را به دست گرفت و خوشبينيهاي زيادي مبني بر حل و فصل مسايل ابراز گرديد اما روند امور خلاف اين گمانه را نشان داد او سعي کرد با تغيير لحن و ادبيات از دولت آمريکا اعاده حيثيت نمايد و در گام بعد تلاش کرد چهره آمريکا را در جهان اسلام بازسازي نمايد .سفر به مصر و سخنراني در دانشگاه قاهره،سفر به ترکيه و بازديد از اماکن و مساجد اسلامي آن کشور،انتقاد صوري به اسرائيل همه در راستاي استراتژي فوق صورت پذيرفت. در گام سوم اوباما سعي کرد اختلافات خود با دو کشور روسيه و چين را حل و فصل نمايد بر همين اساس هم با روسيه توافقنامه استارت 2 و جمع آوري سپر دفاع موشکي امضاء کرد و اميدوار شد که راه براي همراهي اين دو کشور در برخورد با ايران هموار گرديده است گام چهارم دولت اوباما بر ايران هراسي متمرکز است در حقيقت محور ديپلماسي اين کشور بر بزرگ نمايي اهداف هستهاي ايران استوار شده است و رايزني فشردهاي در صحنه جهان به اين منظور شاهديم . رسانههاي غرب براي اين هدف بسيج شده اند گام پنجم در سياست جديد اوباما بر مسائل داخلي ايران تمرکز دارد و تلاش براي بهره برداري از محيط اختلافات داخلي روز افزون شده است گام ششم در استراتژي آن کشور با ايران اينکه هزينه برخورد با ايران بر جيب سازمانهاي بين المللي از جمله شوراي امنيت يا 1+5 تحميل شود و تنها دولت آمريکا طرف دعوا با جمهوري اسلامي نباشد به عبارت ديگر دولت آمريکا به دنبال اجماع و اقناع جهان براي بر خورد با ايران است به گونهاي که بتواند با پيش انداختن جامعه جهاني ديوار مصونيت براي خود فراهم آورد و در نهايت در گام هفتم به نظر ميرسد به دنبال امتحان همزمان گزينههاي مختلف که شامل تشديد تحريم و احيانا برخورد نظامي است.در اين بين تمام کارشناسان سياسي و نظامي نسبت به پيامدهاي هر دو رويکرد آن دولت هشدارهاي لازم را داده اند . آنان به شدت نسبت به هر گونه اقدام نظامي بيمناک هستند و واکنش ايران را غير قابل پيش بيني و مهلک تفسير ميکنند بر همين اساس گزينه بر خورد نظامي را احمقانه مينامند .تاثيرگذاري گزينه تشديد تحريمها هم مورد تشکيک ميباشد .بنا بر اين گيجي مفرطي بر کاخ سفيد حاکم است بر اين اساس اگر آقاي اوباما بنا دارد به ناکامي ديگر روساي جمهور کشورش در خصوص ايران گرفتار نيايد يک گزينه بيشتر در پيش رو ندارد . و آن هم پذيرش ايران هستهاي است .تهديد ايران ولو با ابزار اتمي نه تنها بر مسير ايران تاثيرگذار نخواهد بود که پروسه ظاهر سازي اوبا ما خنثي ميشود و چهره واقعي ايشان در نزد افکار عمومي نمايان خواهد شد و جايگاه دولتش بيش از زمان دبليو بوش تنزل مييابد. نتيجه اين که: الف:دستگاه ديپلماسي کشورمان ميبايست متوجه رندي، زيرکي و پيچيدگي ماهيت تاکتيکهاي دولت کنوني آمريکا باشد و در اين شرايط نياز به هوشمندي درديپلماسي است . ب:به نظر نگارنده پاشنه آشيل اقدامات خصمانه دولت آمريکا مسايل داخلي است اگر متناسب با سطح تهديدات، شرايط داخلي از آمادگي لازم برخوردار نباشد آنگاه بيم هر نوع اقدامي وجود دارد .
دیدگاه تان را بنویسید