آيا اوباما تهديدی برای ايران است؟

کد خبر: 110269

دکتر حشمت الله فلاحت پيشه

در طول يک سال حکومت «باراک اوباما» در کاخ سفيد، پيام هاي متفاوتي از سوي آقاي «احمدي نژاد» براي او و دولت آمريکا ارسال شده است. در يک تحليل کلي به نظر مي رسد رئيس جمهوري اسلامي ايران از يک سو سياست هاي کلي ايالات متحده را با تقابل جدي پاسخ مي گويد و از سوي ديگر هنوز به احتمال تاثيرگذاري طرف آمريکايي خود در تعديل آن سياست ها اميدوار است. او در آخرين پيام خود به اوباما از وي خواسته است آخرين فرصت همکاري با ايران را از دست ندهد. اما آيا رئيس جمهور آمريکا نيز اين گونه فکر مي کند؟ آيا اصولا تصميم گيري کلان در سياست خارجي آمريکا در انحصار رئيس جمهور است؟ در طول يک سال حکومت «باراک اوباما» در کاخ سفيد، پيام هاي متفاوتي از سوي آقاي «احمدي نژاد» براي او و دولت آمريکا ارسال شده است. در يک تحليل کلي به نظر مي رسد رئيس جمهوري اسلامي ايران از يک سو سياست هاي کلي ايالات متحده را با تقابل جدي پاسخ مي گويد و از سوي ديگر هنوز به احتمال تاثيرگذاري طرف آمريکايي خود در تعديل آن سياست ها اميدوار است. او در آخرين پيام خود به اوباما از وي خواسته است آخرين فرصت همکاري با ايران را از دست ندهد. اما آيا رئيس جمهور آمريکا نيز اين گونه فکر مي کند؟ آيا اصولا تصميم گيري کلان در سياست خارجي آمريکا در انحصار رئيس جمهور است؟ در سال1969 ميلادي «سي. رايت. ميلر» نظريه پرداز نخبه گراي آمريکايي کتابي را تحت عنوان «نخبگان قدرت» نوشت که هنوز هم تجديد چاپ مي شود چون که کمتر کتابي به اين دقت واقعيت قدرت و نفوذ در کاخ سفيد آمريکا را نمايان ساخته است. او مي گويد: وراي آمد و شد دموکرات ها و جمهوريخواهان، مثلثي از1 - سياستمداران و تکنوکرات هاي حرفه اي 2 - امراي ارتش و صاحبان بنگاه هاي عظيم توليد سلاح و3 - تجار و سرمايه داران بزرگ، حاکم بر سياست هاي کلي ايالات متحده هستند. بر اساس اين نظريه هر گاه نياز به جنگ براي صدور و فروش اسلحه باشد، نظاميان در راس هرم قرار مي گيرند و هر گاه نياز به اقتصاد و توسعه اقتصادي باشد، اهداف اقتصادي در اولويت قرار مي گيرد و.... لذا روساي جمهور و دو حزب اصلي تنها تسهيل کنندگان اين «بناي بزرگ» هستند. آمريکايي ها به خوبي مي دانند که نقطه ضعف راهبردهاي منطقه اي آنها «عدم همکاري» ايران در چارچوب اين راهبردها است. اما به رغم شناخت «نقص» در رفع آن، راه اشتباه مي پيمايند. رويکرد تحکمي آنها در قبال ديگر کشورها در رابطه با ايران پاسخگو نيست. با اين وجود اوباما نيز در تداوم راه اشتباه پيشينيان مصمم است. تصميمي که بي شک در لابي هاي فراتر از رياست جمهوري ايالات متحده اتخاذ شده است. در واقع سند بازنگري آرايش هسته اي آمريکا که از سوي اوباما اعلام شد، پيش از انتخابات رياست جمهوري ايران و التهابات بعد از آن طراحي شده بود. اما آمريکايي ها با مداخله توام با خوشبيني اميدوار بودند ناآرامي هاي داخلي ايران آنها را به هدف خود در تضعيف موقعيت جمهوري اسلامي نزديک نمايد. اما زماني که شرايط داخل ايران به گونه اي ديگر رقم خورد، سند فوق در دستور کار قرار گرفت. سند بازنگري آرايش هسته اي آمريکا حاوي پيام هاي خشن و در عين حال خلاف کنوانسيون هاي بين المللي است. اين سند اهداف آينده آمريکا را به دو دسته تقسيم مي کند: 1- کشورهاي داراي سلاح هسته اي عضو يا غير عضو «ان. پي. تي» (به طور خاص کره شمالي) 2- کشورهاي عضو «ان.پي.تي» که به الزامات اين پيمان تمکين نمي کنند (با تمرکز ويژه بر روي ايران). بر اساس اين سند، ديگر کشورها حتي اگر حملات «بيولوژيک» و «شيميايي» به آمريکا داشته باشند، با حمله سلاح هاي متعارف (سلاح هاي فاقد اثر کشتار جمعي) پاسخ داده خواهند شد. اما دو کشور ايران و کره شمالي حتي اگر در تحليل هاي استراتژيک به عنوان «تهديد» به حساب آيند، مي توانند مشمول حملات پيشدستانه هسته اي نيز قرار گيرند. در سند فوق تاکيد شده است که دوران جنگ اتمي سپري شده و اکنون تهديد تروريسم هسته اي مطرح است. لذا امروزه کشورهاي داراي بمب، «تهديد» نيستند بلکه کشورهايي که حتي مواد هسته اي (غير نظامي) نيز توليد کرده باشند، مي توانند تهديد باشند. البته بخشي ازسند فوق در قالب طرح تغيير مفاد ان.پي.تي در مواردي همچون1 - اجباري کردن پذيرش پروتکل الحاقي براي همه اعضا،2 - عدم اجازه خروج از ان.پي.تي و3 - تشکيل کنسرسيومي از25 کشور دنيا جهت ايجاد انحصار بانک بين المللي سوخت و محروم کردن ديگران از فناوري سوخت هسته اي، در نيويورک ارائه گرديد. سند آرايش جديد هسته اي آمريکا آشکارا منشور ملل متحد، کنوانسيون هاي بين المللي و بويژه «ان.پي.تي» را نقض مي کند. به عبارتي بند مربوط به گذر از معاهدات بين المللي در نظم نوين جهاني بوش اول 1991( م)، اکنون توسط همتاي دموکرات او اجرا مي شود و مهم اينکه ايران نخستين مصداق اين نگاه «قدرت محور» به مقررات بين المللي است و تجميع فشارهاي ديپلماتيک، تحريم يک جانبه و بويژه تهديدهاي نظامي مستقيم يا با واسطه رژيم صهيونيستي در اين راستا ارزيابي مي شود. بنابراين بيانيه اخير پنج عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل متحد عليه ايران نيز که تحت عنوان واکنش به حضور رئيس جمهوري اسلامي در نيويورک ارزيابي شد، بخشي از همان استراتژي قبلي است. چون اکنون روابط ايران و آمريکا به گونه اي است که نه اوباما مي تواند از حاکم شدن يک راهبرد غير منطقي در طرف آمريکايي آن جلوگيري کند و نه اينکه مي توان موضع گيري هاي آقاي احمدي نژاد را عامل تند شدن آمريکايي ها دانست. در دور تازه زورآزمايي ها، ايران در تلاش است تا خود را به عنوان يک «واقعيت قدرت» به راهبردهاي منطقه اي آمريکا تحميل کند و آمريکا نيز مي کوشد تا پس از31 سال اختلافات راهبردي، با ايجاد تمکين در رفتار ايران براي تداوم ابر قدرتي خود «رويه» ايجاد نمايد. بنابراين در چنين شرايطي رفتارهايي همچون «وحدت نظر در سياست خارجي» و «رزمايش هاي نظامي خود اتکا» بيش از پيام هاي ديپلماتيک، تحکيم جايگاه جمهوري اسلامي را به دنبال خواهد داشت.

۰

دیدگاه تان را بنویسید

 

تازه های سایت