تهران امروز:قطعنامه آمريكا چرا بعد از توافق تهران؟
«قطعنامه آمريكا چرا بعد از توافق تهران؟»عنوان سرمقالهي روزنامهي تهران امروز به قلم حسن وزيني است كه در آن ميخوانيد؛تنها دو روز پس از توافق تهران، منابع غربي از انتشار پيشنويس قطعنامه چهارم تحريم عليه ايران خبر دادهاند. گرچه هنوز جزئيات دقيقي از متن اين پيشنويس منتشر نشده اما گمانهزني محافل ديپلماتيك كه مبتني بر بخشهايي از متن پيشنهادي آمريكاست، حكايت از آن دارد كه قطعنامه پيشنهادي سويههاي تهاجميتر و فراگيرتري نسبت به قطعنامه پيشين دارد و در عين حال به منظور جلوگيري از واكنشهاي مخالفان (اعضاي جنبش عدم تعهد و بهخصوص تركيه، برزيل و لبنان به عنوان اعضاي غيردائم شوراي امنيت) و مرددها (روسيه و چين) همه خواستههاي واشنگتن از قبيل تحريم بانك مركزي جمهوري اسلامي، تحريمهاي نفتي و صنعتي و... را تامين نكرده است. با اين حال اين احتمال وجود دارد كه در مذاكرات فشردهاي كه احتمالا سه هفته طول ميكشد باز هم تيغ آمريكاييها كندتر شود و متن پيشنهادي آنها اندكي ديگر تعديل شود. بنابراين بهنظر ميرسد واشنگتن در متن قطعنامه چهارم نسبت به قطعنامه پيشين موفقتر اما در ارتباط با علاقهمندي و خواستههاي خود درقياس با تحولات اخير ناكام بوده است. اما آنچه در اين باب ميتوان طرح كرد آن است كه هدف كاخسفيد از ارائه متن پيشنويس در حالي كه جهان هنوز واكنش يكدستي به نشست سهجانبه تهران نشان نداده و گروه وين هنوز موضع رسمي و دقيق خود را نسبت به ابتكار عمل تهران اعلام نكرده است، چيست؟ نگاهي به بيانيه تهران كه زمينه را براي يك توافق نسبي پيرامون مسئله غنيسازي 20 درصدي اورانيوم هموار ساخته، بيانگر آمادگي ايران براي نشان دادن وجه صلحآميز فعاليتهاي هستهاي در عين تاكيد بر حقوق قانوني خود است. اين بيانيه از يكسو خواهان تبادل سوخت با اولويت ارسال اورانيوم 3.5 درصدي در قبال تضمين گروه وين به تحويل سوخت 20 درصدي نيروگاهي است و از سوي ديگر بر قانوني بودن غنيسازي 3.5 درصدي در ايران و حتي 20 درصدي در صورت نياز تاكيد دارد. به عبارت ديگر تهران خود را در وضعيتي قرار ميدهد كه براي دسترسي به حق خود نيازمند كشوري نباشد اما براي رفع هرگونه نگرانيهاي بينالمللي آمادگي پذيرش فرمول مبادله است. با اينكه قطعنامه چهارم در ادامه قطعنامههاي پيشين شوراي امنيت و براساس گزارش دبيرخانه آژانس بينالمللي اتمي صورت ميگيرد اما بر ناظران پوشيده نيست كه غرب پس از شكست امكان توافق در وين كه مذاكرات براساس ايده مبادله سوخت انجام شد، بر صدور قطعنامه سختگيرانه چهارم روي آورد. در واقع نقطهاي كه اوباما احساس كرد استراتژي «تغيير» نتيجهبخش نبوده، پس از آن ادبيات تندتري را نسبت به ايران در پيش گرفت. شايد يادآوري بخشي از گفته رئيسجمهور در يك گفتوگوي تلويزيوني پس از مذاكرات وين خالي از فايده نباشد كه قريب به مضمون تصريح كرد، ارسال سوخت مشكلي ايجاد نميكند. حداقل در صورت وعدهشكني غرب، چهره از نقاب آنها برميدارد. اكنون با در نظر داشت چنين نكتهاي ميتوان آسانتر به پاسخ سوال طرح شده رسيد. در واقع مسئله غرب ماهيت و اصالت فعاليتهاي هستهاي ايران است نه صرفا نگراني از احتمال تغيير رويكرد اين فعاليتها. زيرا پاسخ مدبرانه غرب به توافق تهران كه روح حاكم بر مذاكرات وين را پوشش ميدهد و در عين حال نگراني فعالان سياسي و افكار عمومي ايران را نيز تا حدودي برطرف ميسازد، ميتوانست فرصت مناسبي براي زايش يك ايده توافق فراگيرتر فراهم كند. اما شتابزدگي در ارائه پيشنويس تحريم، پرده از ادبيات تهديد را كنار زد. به عبارت ديگر غرب بهخصوص آمريكا حاضر به پذيرش اين واقعيت نيست كه با كشوري روبهرو است كه تامين حقوق خود و رفع نگرانيهاي بينالمللي يا بهاصطلاح چند قدرت محدود جهاني را توامان ميخواهد. به نظر ميرسد غرب بهخصوص آمريكا اگر در پي حل و فصل ماجرا باشد و منافع خود را در كشدار ساختن و حاشيهسازي بر فعاليتهاي هستهاي صلحآميز ايران نداند، بايد به الزاماتي تن دهد كه رعايت جايگاه قدرت منطقهاي ايران و تامين منافع ملي اين كشور از جمله آن است.
دیدگاه تان را بنویسید