ما و تحولات مرتبط با قطعنامه چهارم
به فاصله چند روز پس از تصويب قطعنامه ضد ايراني چهارم در شوراي امنيت سازمان ملل، برخي كشورهاي اروپائي دنباله روي واشنگتن از تصميمات ديگري عليه ايران خبر دادهاند كه قرار است علاوه بر مفاد قطعنامه چهارم بر شدت سياستهاي تحريمي عليه ايران بيفزايند. در اين زمينه و به طور كلي در قلمرو سياستهاي تحريمي عليه ايران نكات مهمي وجود دارند كه فهرست دوستان و دشمنان ايران را از يكديگر جدا ميكنند. 1 - در يك نگاه، فهرست كشورهاي خواستار تقابل و دشمني با ايران، عمدتا فهرست همان كشورهائي بوده است كه در جريان جنگ تحميلي در جبهه مقابل ما قرار داشتند و از جلاد بغداد حمايت ميكردند. همان فهرست با اندكي تغييرات جزئي همچنان درصدد تعرض و دشمني عليه ايران است. با اينهمه، كاملا آشكار است كه بسياري از اعضاي اين طيف هم به تنهائي، انگيزه و دليلي براي ابراز دشمني عليه ايران ندارند بلكه با اعمال فشار آمريكا، در واقع رأي آنها و موضع سياسي آنها خريداري شده است. اين پديده يكبار ديگر زمينههاي بي اعتباري مجامع بينالمللي را فراهم ساخته و نشانگر آنست كه آراء كشورها در شوراي امنيت، بهرحال "خريدني" و قابل معامله است. 2 - برخي كشورهاي اروپائي اعلام كردهاند كه تحريمهاي اعمال شده در چارچوب قطعنامه چهارم را كافي نميدانند و خواستار تحريمهاي بيشتر و اعمال فشار افزونتر عليه ايران هستند. انگليس، فرانسه و تا حدودي آلمان در اين فهرست قرار ميگيرند. زماني مردم انگليس از "توني بلر" نخستوزير وقت انگليس به عنوان "سگ زنجيري آمريكا" نام ميبردند. اين پديده و اظهار تمايل برخي كشورهاي اروپائي براي تشديد فشارهاي ضد ايراني نشان ميدهد كه اولا نسبت دولتهاي انگليس همواره با آمريكا چنين است و ثانيا آمريكا فقط يك سگ زنجيري در اروپا ندارد بلكه برخي ديگر از كشورها براي ربودن گوي سبقت از انگليس در اين زمينه وسوسه ميشوند. 3 - صرفنظر از اروپا كه مواضعش از قبل نيز به خوبي قابل ارزيابي و پيشگوئي بود، جاي تعجب است كه چين و روسيه نيز در اين زمينه براي چهارمين بار، در جبهه آمريكا قرار گرفتهاند و با اندكي چانه زنيهاي معنيدار كه فقط براي افزايش امتيازات دريافتي صورت گرفته، نهايتا با واشنگتن عليه ايران همصدا شدهاند. حال آنكه تصور ميرفت چين و روسيه پس از مشاهده رفتارهاي تحقيرآميز واشنگتن، استقلال رأي خود را نشان دهند. قرارداد 5/6 ميليارد دلاري فروش اسلحه آمريكائي به تايوان، ديدار اوباما با "دالائي لاما" رهبر جدائي طلبان تبت و فشارهاي فزاينده واشنگتن براي تغيير در نرخ برابري "يوآن" براي پكن بسيار ناگوار بوده و هست. بعلاوه استقرار سپر دفاع موشكي ناتو در 60 كيلومتري مرزهاي روسيه و هجوم ارتشهاي ناتو تا پشت مرزهاي روسيه بهمراه تلاش براي جذب اقمار ديروز مسكو به قلمرو ناتو و حتي گنجانيدن نام روسيه در فهرست "دشمنان بالقوه"، عموما مغاير با انتظارات مسكو بوده و غافلگيري رهبران كرملين را بهمراه داشته است. جاي تعجب است كه عليرغم مواضع خصمانه واشنگتن، كشورهاي چين و روسيه در ماجراي قطعنامه چنين رفتاري داشتهاند و نوعي تلاش براي دنباله روي از آمريكا را به نمايش گذاشتهاند. گزارشاتي در اختيار است كه نشان ميدهد چين و روسيه اخيرا در چارچوب مذاكرات پشت پرده، امتيازاتي را از واشنگتن دريافت كردهاند و در واقع، ايران را وجه المصالحه قرار دادهاند كه البته با توجه به سوابق عملكرد اين كشورها چنين پديدهاي قابل درك است. هر چند نميتوان تأثير موضعگيري منفي غيرمنتظره بعضي مسئولان ارشد كشور عليه مقامات روسي در آستانه مطرح شدن قطعنامه چهارم در شوراي امنيت سازمان ملل را نيز ناديده گرفت. 4 - موضع گيري ضعيف لبنان در قبال اين قطعنامه نيز جاي سئوال دارد. لبنان هميشه از حمايتهاي بي چون و چراي جمهوري اسلامي ايران بهرهمند شده ولي در جريان راي گيري اخير در شوراي امنيت رأي ممتنع داده است. جا دارد مسئولان وزارت خارجه به بررسي ابهامات موجود در اين زمينه بپردازند و روشن كنند كه مسائل آشكار و نهان در اين مقوله چه چيزهائي هستند تا در محاسبات سياسي مورد توجه قرار گيرند. 5 - مجلس شوراي اسلامي، طبق اعلام قبلي، قرار بود ديروز يكشنبه طرح تجديدنظر در همكاري جمهوري اسلامي ايران با آژانس انرژي اتمي را با قيد دو فوريت مطرح و بررسي نمايد. ديروز، غير از سخنان رئيس مجلس مطلب ديگري درباره اين موضوع مطرح نشد و در اين زمينه توضيحي نيز ارائه نگرديد. چنين روشي از سوي مجلس براي افكار عمومي قابل درك نيست. اشكالي ندارد كه نظر نمايندگان با اعضاي هيأت رئيسه مجلس در اين زمينه تغيير كرده باشد، لكن احترام به مردم ايجاب ميكند در اين زمينه توضيحي به مردم ارائه شود تا در جريان قرار گيرند.
دیدگاه تان را بنویسید