عراق عضو اتحاديه عرب يا بلوك مقاومت؟

کد خبر: 113375

«عراق عضو اتحاديه عرب يا بلوك مقاومت؟»عنوان يادداشت روز روزنامه‌ي كيهان به قلم سعدالله زارعي است كه در آن مي‌خوانيد؛تشكيل اولين جلسه مجلس قانونگذاري عراق، راه را براي انتخاب رئيس جمهور، نخست وزير و كابينه عراق هموار نمود. پيش از اين گمانه زني هايي وجود داشت كه از ناكامي عراقي ها در رسيدن به نقطه توافق خبر مي داد و بيش از همه آمريكايي ها بر وجود مشكل جدي در راه شكل گيري دولت جديد تاكيد مي كردند. اما برخلاف اين گمانه زني ها، عراقي ها ثابت كردند كه با وجود اختلافات و عليرغم تلاش بدخواهان منطقه اي و بين المللي شان قادرند بر مشكلات كنوني فايق بيايند. اينك عراق در بين اكثر كشورهاي عربي به سيستمي مردم سالار و در عين حال هوشمند دست پيدا كرده و توفيقات فراواني نيز در اداره كشور خود داشته اند. عراق بعنوان يك كشور تحت اشغال و با وجود حضور نزديك به 300هزار نيروي اشغالگر شرايط دشواري دارد و اين موضوع دولت بغداد را با محدوديت ها و مزاحمت هاي بي شماري مواجه كرده است در عين حال، دولت برآمده از آراء مردم و توافقي كه بين سه طايفه شيعه، سني و كرد عراق براي عبور دادن عراق از شرايط فعلي به وجود آمده، آينده روشني را براي همسايه غربي ما به تصوير كشيده است. درخصوص «عراق آينده» و مسئوليت هاي اولويت دار دولت آينده اين كشور نكاتي وجود دارد. 1- اشغال عراق و ادامه شمول بند 7 منشور سازمان ملل بر اين كشور-مبني بر اخلال عراق در نظم بين المللي و لزوم اداره آن توسط شوراي امنيت- مهمترين مشكل عراق به حساب مي آيد. بر مبناي توافقنامه امنيتي بغداد-واشنگتن، نيروهاي آمريكايي موظفند تا پايان سپتامبر آينده- شهريورماه- بيش از نيمي از نيروهاي نظامي اشغالگر را از عراق خارج كرده و تا پايان سال 2011- يعني 18 ماه آينده- كليه نيروهاي خود را از عراق خارج نمايند. اگرچه طي هفته هاي اخير هم چند مقام آمريكايي- از جمله اوديرنو فرمانده نظاميان آمريكايي در عراق- بر پايبند بودن آمريكا به خروج كامل و عمل براساس توافقنامه تاكيد كرده اند ولي ترديدي وجود ندارد كه آمريكايي ها حضور نظامي خود را در حدي كه بتوانند از زمين و آسمان عراق براي عمليات آتي استفاده كنند، حفظ خواهند نمود. براساس بعضي از خبرها آمريكايي ها درصدد حفظ حدود 30 هزار نظامي خود در عراق هستند، از نظر آنان يك نيروي كم حجم ولي عملياتي مي تواند براي كنترل سه كشور عراق، ايران و سوريه مفيد باشد. بعضي ديگر از خبرها بيانگر آن است كه اين نظاميان عمدتاً در استان ناصريه- استاني شيعي در جنوب عراق و مجاور مرزهاي جنوب غربي ايران- مستقر خواهند شد. باقي ماندن اين تعداد نيروي آمريكايي در عراق به منزله ادامه اشغال عراق است هرچند آمريكايي ها براي دور ماندن از بار رواني «اشغالگري» تلاش خواهند كرد كه اين حضور را به «درخواست عراق» منتسب نمايند. اگر آمريكايي ها به تداوم حضور نظاميان خود در عراق نايل گردند از يك سو دولت بغداد همواره خود را در معرض يك «تهديد آني» خواهد ديد و ناچار است به نوعي محافظه كاري كه با استقلال و تماميت ارضي عراق منافات دارد، روي آورد. يك نكته كليدي در عراق اين است كه از نظر بعضي از طوايف، وجود يك پايگاه نظامي در اين كشور به اندازه «اشغال» عراق، خطرناك تلقي نمي شود ممكن است ساكنان استانهاي الانبار، صلاح الدين، سليمانيه و اربيل اين موضوع را با توجه به مكان حضور اين نظاميان به شيعيان مربوط دانسته و از تلاش براي آزادسازي عراق از هر نوع اشغالگري طفره بروند. در يك جمله بايد گفت دولت آينده عراق بايد بتواند مديريت خروج نظاميان آمريكايي را به گونه اي انجام دهد كه عراق به معناي واقعي- و نه صوري- از اشغال خارج شود اين البته به همراهي جدي دو طايفه كرد و سني عراق احتياج خواهد داشت. 2- عراق طي سالهاي گذشته با مقوله «تروريزم» درگير بوده است. تروريزم عراقي البته همزاد و مرتبط با اشغالگري است حمايت آمريكايي ها و... از بعثي ها كه مهمترين بازوي عمليات ترور در عراق به حساب مي آيند از اين ارتباط پرده برمي دارد. تروريزم اقدامي سياسي است كه به قصد تاثيرگذاري بر فرآيند قانوني عراق دنبال شده است از همين رو مشاهده مي كنيم كه در آوردگاههاي اساسي سياسي- نظير انتخابات- ماشين ترور فعال تر شده و قربانيان بيشتري گرفته است. همين روزها و در آستانه شكل گيري مجلس جديد شاهد بوديم كه يك خط سنگين ترور از بصره تا موصل به راه افتاد. خود اين موضوع بيانگر آن است كه تروريزم در عراق قبل از آنكه مطابق توهم پراكني اشغالگران از «تعصب مذهبي» تغذيه شود از يك «برنامه سياسي» تغذيه مي شود. دولت آينده عراق طبعاً ريشه كن كردن تروريزم را در دستور كار «اولويت دار» خود قرار مي دهد. استقرار دولت جديد كه از نهادينه شدن نظم جديد حكايت مي كند تا اندازه «بسيار زياد» تروريست ها را مأيوس خواهد كرد در عين اينكه دولت با تكيه بر پشتيباني ملي توان زيادي براي از ميان برداشتن تروريزم خواهد داشت. 3-تنظيم روابط عراق با جهان خارج و بخصوص تنظيم رابطه با حوزه عربي يك اولويت براي دولت عراق به حساب مي آيد. در طول سالهاي گذشته 4 كشور عرب همسايه عراق از برقراري رابطه اي توأم با رعايت حسن همجواري اجتناب كرده اند در اين بين عربستان و اردن تلاش گسترده اي كردند تا نظم جديد عراقي كه نظمي دمكراتيك است و با ماهيت رژيم هاي موروثي و غيرمردمي عرب تفاوت اساسي دارد، از ميان برود. اين دو كشور مهمترين منبع تغذيه مالي تروريزم در عراق بوده اند. دولت عراق گام هايي را به سمت عادي سازي و فعال سازي رابطه با كشور سوريه برداشته و بخصوص طي 2-3ماه اخير به توافقات مهمي هم با دولت بشاراسد نايل آمده است. فعال شدن رابطه عراق-سوريه فشار زيادي را بر «امان»، «رياض» و «كويت» براي فاصله گرفتن از وضع فعلي - كه بر مبناي ناديده گرفتن نظم جديد است- وارد مي كند و آنان را ناچار به تجديدنظر مي نمايد. دولت اردن و عربستان تلاش وسيعي كرده اند تا عراق بعنوان جزيي از «اتحاديه عرب» باشد نه يك مجموعه از «مقاومت منطقه». دولت عراق در تداول بين نقش عربي و نقش اسلامي ناچار است به يك موازنه فكر كند. كردهاي عراق به هيچ وجه از اينكه عضوي از اتحاديه عرب ديده شوند، خشنود نخواهند بود. شيعيان عراقي نيز خود را در جمع اين دولت ها «غريبه» مي بينند و احساس مي كنند اكثر اعضاي اتحاديه به آنان به چشم «برهم زنندگان نظمي كهن مبتني بر حكومت اقليت بر اكثريت» مي نگرند و همواره مي خواهند فرش را از زيرپاي آنان بكشند. عراق جديد در روابط خارجي با دو كشور غيرعرب همسايه- ايران و تركيه- راحت تر بوده است. دو كشور همسايه شرقي و شمالي عراق طي 6 سال گذشته كمك هاي فراواني را به دولت بغداد براي گذار از مرحله بي ثباتي و حل مشكلات مختلف نموده اند. اينك سوريه هم رويه تعامل را با دولت مركزي عراق برگزيده است. اين سه كشور تمايل دارند كه عراق در بلوك مقاومت ديده شود تا در يك بلوك وابسته عربي. در عين حال عراق نمي خواهد كرسي خود در اتحاديه جهان عرب را ترك نمايد، اساساً مسئله دولت عراق اين نيست ولي عربستان، اردن و كويت بعنوان سه كشور سنتي عضو اتحاديه عرب كه نيمي از مرزهاي غربي و همه مرزهاي جنوبي عراق را احاطه كرده اند مي خواهند عراق را بين دو انتخاب-ماندن در جمع اعراب يا حضور در بلوك مقاومت- قرار دهند. دولت آينده بغداد قاعدتاً تلاش خواهد كرد تا به نوعي به توازن در روابط برسد البته در اين بين آمريكايي ها و اعضاي دائم شوراي امنيت سازمان ملل بشدت از اينكه عراق به بلوك مقاومت متصل باشد، عصباني خواهند بود و گمان مي كنند كه مي توانند با استفاده از اهرم بند 7 و نيز با استفاده از كمك بعضي از چهره هاي عراقي كه شريك نوري مالكي و... در اداره عراق هستند، عراق را از بلوك مقاومت دور نمايند اما اين نكته را نمي توان از نظر دور داشت كه عراق به دليل ميزباني از بيشترين حرم ائمه شيعه-عليهم صلوات الله- و گرايش شديد مذهبي مردم و وجود استوانه هاي مذهبي نه تنها به طور طبيعي عضوي از بلوك مقاومت است بلكه يك عضو كانوني هم به حساب خواهد آمد.

۰

دیدگاه تان را بنویسید

 

تازه های سایت