ابتكار:لب تيغ؛ جنگ يا صلح وَ امنيت پايدار
«لب تيغ؛ جنگ يا صلح وَ امنيت پايدار»عنوان سرمقالهي روزنامهي ابتكار به قلم سلمان صفوي است كه در آن ميخوانيد؛ صلح؛ نياز مبرم جامعه بشري در قرن بيستم و يکم است. اختلافات منطقهاي و بين المللي، واقعيتي غيرقابل انکار است. در برخورد با اختلافات دو روش وجود دارد: 1. جنگ 2. گفتگو و ديپلماسي. بر اساس روش تحليلي «ديالکتيک هرمنيوتيک»؛ جنگ، ناکارآيي خود را براي ايجاد صلح وامنيت پايدار اثبات کرده است و فراتر از آن اسباب رشد تروريسم، خشونت و بي ثباتي شده است. تاريخ منازعات اسرائيليها باعربها و فلسطيني ها وَ اشغالگران شوروي و ناتو در افغانستان وَ هزينههاي سرسام آور نظامي در خليج فارس دليل متقني است که چگونه هيچيک از اين جنگها و هزينههاي بيحد نظامي، اسباب برقراري صلح و امنيت پايدار نشده است. ملتها بازيگران جديد دور «ديجيتال سي وي لاي زيشِن» (Digital Civilization) هستند که با تکيه بر امکانات تمدن ديجيتالي، وراي دولت ها، قادر به ايفاي نقش اند. اعمال خشونت از جانب دولتها با واکنش متقابل، غيرمتمرکز و جهاني آنها روبه رو ميشود و بحران ها، مخاطرات و خونريزيهاي بزرگ غير قابل کنترلي را موجب ميشود. هشت سال جنگ عراق عليه ايران به نمايندگي بلوک غرب و برخي دول عربي؛ نه اسباب واژگوني حکومت ايران شد، نه موجب تغيير رفتار ايران به سود منافع غرب گرديد؛ بلکه حکومت و نيروهاي نظامي ايران حتي مستحکم تر شدند. تحريک اقوام ايراني (کردها، ترکمنها و عربهاي خوزستان) به شورش و حمايت از گروههاي تروريستي نيز نه تنها موجب تضعيف انقلاب ايران نشد؛ که تقويت رابط ملت حکومت ايران را در پي داشت. امروز نيز هر گونه حمل نظامي اسرائيل يا آمريکا به ايران، نه تنها منجر به واژگوني حکومت ايران يا تسليم ايران در برابر خواستههاي بلوک غرب در زمين تکنولوژي هستهاي و غيره نميشود؛ که با واکنش سهمگين، خردکننده و جهاني ايران در قبال منافع اسرائيل و آمريکا، مدتهاي مديد امنيت و ثبات منطقه دچار آسيب جدي خواهد شد. اين آسيب برخي از حکومتهاي عرب که مستقيم يا غيرمستقيم خوش آمدگوي حمل اسرائيل به ايران هستند را نيز شامل ميشود. واکنش ملتها و جنبشهاي مسلمان منطقه به اهداف اسرائيلي و آمريکايي نيز نه قابل احصاء است، نه قابل کنترل. لذا شروع جنگ با اسرائيلي هاست اما پايان آن، نه در اختيار آنهاست و نه حتي حکومت ايران. عواقب هرج و مرج و ناامني حاصل از حمله به ايران وحشتناک خواهد بود و براي مدتها منطق خليج فارس و خاورميانه را درگير خواهد کرد و احتمال سقوط دول عربي حامي غرب و اسرائيل، با قيام ملت هايشان و قيام جنبشهاي مردمي بالا خواهد بود. امروز منطقه بر لب تيغ قرار گرفته است؛ در يک سو پايان دادن به دَبِل استانداردهاي غرب در خاورميانه، خلع سلاح هستهاي اسرائيل، بازگردانيدن حقوق فلسطيني ها، احترام متقابل ايران، دول غربي و عربي به يکديگر وَ قبول نقش سازند طرفين در مسائل منطقهاي و بين المللي است و در سوي ديگر جنگ و آتش و خون، بي ثباتي و ناامني براي مدتهاي غير قابل پيش بيني در منطقه. بنابراين از طريق حصر منطقي، تنها يک راه عملي و سازنده براي حل وفصل، يا کاهش اختلافات باقي ميماند و آن هم راه گفتگو و ديپلماسي است. گفتگو و ديپلماسي پروسهاي است که براي نتيجه دهي، حداقل به 10 فاکتور نياز دارد: خردگرايي، واقع بيني، هنر ديپلماسي، زمان، صبر، درک متقابل، اطلاعات صحيح، فهم درست، محاسبه صحيح کنش ها، واکنشها و تواناييها وَ توجه به منافع مشروع هم بازيگران ذينفع. نتايج به دست آمده از گفتگو و ديپلماسي ماندگارتر از روشهاي خشونت آميز و نظامي است.
دیدگاه تان را بنویسید