ظرفیت های سازمان های مردم نهاد در خدمت دیپلماسی

کد خبر: 117064

اغلب کشورها در کنار دستگاه رسمی مبادرت به تشکیل نهاد غیر دولتی جهت کمک به پیشبرد دیپلماسی عمومی نموده اند.

ظرفیت های سازمان های مردم نهاد در خدمت دیپلماسی

دستگاه دیپلماسی کشورمان در دولت های نهم و دهم محور سیاست خارجی خود را بر «دیپلماسی عمومی» گذاشته و در همین راستا برای بهره گیری از ظرفیت های سازمان های مردم نهاد مبادرت به تاسیس موسسه ای با عنوان «موسسه توسعه روابط بین الملل» کرده است. سرویس سیاسی «فردا» برای آشنایی بیشتر با این موسسه گفتگو کرده با سخایی دبیر کل آن که در ادامه می آید.

آقای سخایی لطفا توضیح دهید که موسسه توسعه روابط بین الملل چه زمانی و برای چه کاری تاسیس شده است.

تصمیم بهره گیری از ظرفیت موسسات غیر دولتی که در روابط بین المللی فعال هستند، از اوایل مدیریت جناب آقای متکی در وزارت امور خارجه یعنی در سال 1385 گرفته شد و موسسه ای غیر دولتی با نام مورد اشاره به صورت یک نهاد غیر دولتی در سازمان ثبت اسناد به ثبت رسید و مقدمات آن در سالهای 86 و 87 فراهم شد و در سال 88 با تهیه یک ساختمان مناسب و تشکیل هیات امنای جدید که عموما از مدیران رده بالای وزارت خارجه هستند ، کار خود را آغاز کرد . هیات مدیره آن نیز از مدیران و کارشناسان ارشد بازنشسته وزارت امور خارجه می باشند. بنده نیز پس از بازنشستگی به این سمت منصوب شدم . همانگونه که اطلاع دارید تحولات یکی دو دهه اخیر بویژه پس از واقعه 11 سپتامبر روند جدیدی را در روابط بین الملل ایجاد کرده است. امروزه دیپلماسی رسمی و مدل های سلسله مراتبی سابق، پاسخگوی نیاز دیپلماسی نوین نیست. افزایش قدرت دستیابی به حجم بالایی از اطلاعات و اخبار توسط عامه مردم، مدیریت سیاست خارجی کشورها را دچار چالش کرده است، از آن گذشته پر رنگ شدن نقش بازیگران غیر دولتی و افکار عمومی سبب شده است تا اشکال جدیدی از دیپلماسی در کنار دیپلماسی سنتی مورد استفاده قرار گیرد. مسئول امور دیپلماسی عمومی آمریکا در دوره واقعه معروف 11 سپتامبر 2001 ضمن اعتراف به شکست خود در اداره امور دیپلماسی عمومی می گوید: اشتباه من این بود که می خواستم موضوع را صرفا به عنوان سیاست دولتی دنبال کنم ولی امروز می فهمم که باید لشگری از موسسات خصوصی، سازمانها، NGOها و نهادهای غیر دولتی را کمک بگیریم تا بتوانیم با تمام توان ملی برای پیشبرد اهداف دیپلماسی عمومی استفاده کنیم. امروزه اغلب کشورهای دنیا در کنار دستگاه دیپلماسی رسمی مبادرت به تشکیل یک موسسه یا نهاد غیر دولتی جهت کمک به پیشبرد دیپلماسی عمومی نموده اند . سازمانهای مزبور اگر چه غیر دولتی و مردم نهاد هستند ولی به طور غیر مستقیم، توسط دستگاه دیپلماسی یا اطلاعاتی آن کشورها نظارت و مدیریت می شوند که امکان ذکر همه آنها نیست. صرفا به عنوان نمونه می توان آکادمی دیپلماسی آمریکا، موسسه بروکینگ واشنگتن، مرکز روابط خارجی لندن - موسسه ایماجیدا در هند - بنیاد ژاپن - موسسه دیپلماسی اردن و ...را نام برد. لطفا اگر ممکن است در مورد اهداف موسسه توضیح بیشتری بدهید ؟ موسسه توسعه روابط بین الملل جهت دستیابی به اهداف زیر تشکیل شده است : * تقویت هماهنگی بین انجمن های دوستی با کشورهای مختلف * تعامل و هم اندیشی با اصحاب رسانه و قلم * ارتباط با احزاب ، شخصیت های علمی ، سیاسی و فرهنگی و نهادها و موسسات عمومی غیر دولتی در دنیا * تشکیل همایش ها ، جلسات هم اندیشی و سمینارهای مختلف بین المللی * بستر سازی برای حضور موثر اصحاب فرهنگ و هنر و نخبگان سیاسی و علمی در مجامع علمی دنیا * ترجمه و انتشار کتب یا تحقیق متون مرتبط با حقوق و روابط بین الملل و در آخر هم هر گونه اقدامی که در پیشبرد روابط خارجی موثر است. دیپلماسی عمومی اساساً به چه معنا است و از چه زمانی به ادبیات سیاسی نظام بین المللی وارد شده است ؟ دیپلماسی عمومی از جمله مفاهیمی است که تاکنون تعریف مشخصی از آن نشده است، لذا هر یک از صاحب نظران مسائل سیاسی آنرا با برداشت شخصی و احیاناً پیش داوری¬های ذهنی تعریف کرده اند. برخی آنرا بجای مفاهیمی همچون قدرت نرم، تبلیغات، روابط فرهنگی و جنگ نرم بکار می برند. این واژه اولین بار در سال 1365 توسط ادموند گولیون رئیس مدرسه حقوق دیپلماسی فلاچر دانشگاه Talfs بکار گرفته شد، وزارت خارجه آمریکا هم آن را برنامه تحت حمایت دولت که هدف آن اطلاع رسانی و یا تحت تاثیر قرار دادن افکار عمومی در کشورهای دیگر است تعریف کرده است . برخی دیپلماسی عمومی را مکمل دیپلماسی رسمی می دانند تا از این طریق بتوان افکار عمومی ملت ها را نسبت به کشور ها تغییر داد. به تعبیر یکی از اندیشمندان، دیپلماسی عمومی آن بخشی از دیپلماسی است که فراتر از مناسبات دولت با دولت است و هدف آن تاثیر گذاری بر تصمیم گیران اصلی دیگر کشورها و جوامع از طریق انتقال پیام های کلیدی در خصوص وجه مثبت یک کشور است . به طور خلاصه می توان گفت دیپلماسی عمومی به معنای تلاش یک دولت برای درک، ارتباط و نفوذ در افکار عمومی کشورهای هدف در جهت تحکیم منافع ملی آن کشور بکار برده می شود. این را هم اضافه کنم که بخش مهمی از دیپلماسی عمومی دیپلماسی سایبری است که امروزه نقش مهمی در جهت دهی افکار عمومی مردم دنیا ایفا می کند . آیا فکر می کنید دیپلماسی عمومی در ایران مورد غفلت واقع شده است ؟ خیر. نه تنها دیپلماسی عمومی در ایران مورد غفلت واقع نشده است بلکه از همان آغاز پیروزی جمهوری اسلامی مورد توجه واقع شده بود. امام راحل (ره) در یکی از سخنرانی¬های¬شان فرمودند که آمریکا با موشک به ج.ا.ا حمله نخواهد کرد بلکه با قلم به جنگ ج.ا.ا خواهد آمد و این جمله همان هشدار دادن به خطرات جنگ نرم یا دیپلماسی عمومی است و دیدیم که غرب بویژه آمریکا برای مبارزه با انقلاب اسلامی با راه اندازی شبکه های مختلف خبری شنیداری و دیداری و بهره گیری از قدرت نرم چه سرمایه¬گذاری های کلانی کرده است، جمهوری اسلامی ایران نیز با آگاهی از این خطر و به تعبیر مقام معظم رهبری ، شبیخون فرهنگی ، ساز و کارهای لازم را از همان ابتدای انقلاب اسلامی تدارک دیده است و اصولا نظامی مانند ج.ا.ا که بر پایه ایدئولوژی اسلامی و نفی سلطه پذیری پایه گذاری شده است نمی تواند بدون مجهز شدن به قدرت نرم و ابزار مربوط به دیپلماسی عمومی به حیات خود ادامه دهد. همین کاری که اخیراً شورای امور ایرانیان در دعوت از ایرانیان خارج از کشور نموده تا بتواند از ظرفیت آنها در جهان استفاده نماید یک کار دیپلماسی عمومی است . دستگاههای زیادی در جمهوری اسلامی ایران هستند که کارشان استفاده از قدرت نرم و مبارزه با جنگ سایبری است که بخش مهمی از دیپلماسی عمومی است . اینکه می بینیم جمهوری اسلامی ایران در افکار عمومی جهان از ظرفیت بسیار بالای مردمی برخوردار است، علاوه بر ویژگی های حق طلبی و مبارزه با سلطه گری و زیاده خواهی های قدرت های سلطه گر، نتیجه فعالیت دیپلماسی عمومی است . به راستی کدام کشوری را در جهان سراغ دارید که جایگاه جمهوری اسلامی را نزد افکار عمومی مردم دنیا بویژه مردم محروم جهان داشته باشد؟ شما می دانید که دولت آمریکا علی رغم هزینه سنگینی که در جنگ نرم و دیپلماسی عمومی در جهان می کند جزء منفورترین کشورهای دنیاست و جمهوری اسلامی ایران را از این لحاظ می توان از جمله موفق¬ترین کشور در بهره¬گیری از قدرت نرم و دیپلماسی عمومی دانست . برگردیم به موضوع موسسه و این سوال را مطرح کنیم که چه اقداماتی موسسه تاکنون انجام داده است ؟ همانگونه که اشاره کردم موسسه مدت کوتاهی است که کارش را آغاز کرده و در این مدت توانسته با هماهنگی برخی از سازمانهای ذیربط مانند سازمان فرهنگ و ارتباطات ، نسبت به فعال کردن انجمن های دوستی اقدام نماید. با هماهنگی برخی از نهادهای فرهنگی و وزارت کشور در حال ساماندهی انجمن های دوستی واستقرار آنها در موسسه در صورت تأیید وزارت کشور هستیم. در سال جاری برنامه زیادی جهت فعال کردن ظرفیت های موجود در دیپلماسی عمومی داریم که انشا الله در فرصت¬های آینده بطور مفصل در این مورد گفتگو خواهم نمود .

۰

دیدگاه تان را بنویسید

 

تازه های سایت