چراغي که به خانه نخبگان داخلي هم رواست
فضل الله ياري
در طي روزهاي گذشته برخي از نخبگان ايراني خارج از کشور در همايشي که با حضور رئيس جمهور و برخي ديگر از مقامات کشوري برگزار شد، حضور پيدا کردند و قرار است با ايجاد ارتباط ميان اين نخبگان و مسئولان در داخل و خارج از کشور زمينه تاثير گذاري بيشتر اين هموطنان خارج نشين در تحولات اقتصادي، علمي، اجتماعي و فرهنگي- و احتمالاً کمتر سياسي - کشور فراهم شود. بدون ترديد حضور انبوهي از ايرانيان فرهيخته و نخبه در کشورهاي مختلف جهان مايه مباهات است و استفاده از وجود آنان در حوزههاي مختلف کشور ميتواند مفيد باشد و کسي هم منکر لزوم تلاش براي حضور آنان در داخل و استفاده از سطح علمي و تخصص آنان نيست . اگر چه در روزهاي گذشته انتقاداتي از سوي برخي رسانهها در اين باره شده و بيشتر حول محور صرف هزينههاي گزاف براي اسکان و اقامت آنها،وجود برخي چهرههاي وابسته به برخي محافل خاص و مواردي از اين قبيل، دور ميزد، اما اين يادداشت اگرچه انتقادي است اما در دفاع از انتقادهاي مطرح شده نيست. بلکه بالعکس ضمن دفاع از هرگونه عملي که سبب شود نخبگان ايراني به خانه برگشته و تخصص و دانش خود را در اينجا به کار برند( از جمله نفس برگزاري اين همايش)توجهات را به برخي از نکات مغفول مانده در اين باره جلب ميکنيم: 1-در حالي که برخي از نخبگان ايراني خارج از کشور در حال سفر به داخل براي اقامتي چند روزه هستند گروهي از نخبگان داخل کشور در حال سفر به خارج از مرزها براي اقامت دائم هستند. در حالي به نخبگان خارج نشين التماس ميشود که به کشور سفر -حتي چند روزه-داشته باشند،که هيچ تلاشي براي ماندن نخبگان داخلي ضورت نميگيرد . گويي ممنوع الخروج کردن تنها براي آناني به کار ميرود که جرمي مرتکب شده اند. سالها قبل داستاني در اين باره نقل محافل بود که در فرودگاه مامورين خروج جواهرات همسر يکي از همين نخبگان خارج نشين از کشور را غير قانوني ميدانستند « که سرمايه کشور را به خارج ميبريد». اما واکنش اين متخصص ديدني و شنيدني بود. وي با اشاره به سر - وبه تبع آن مغز- خود گفته بود «سرمايه اين است که خارج ميشود و کسي درد آن را حس نميکند» . 2-در طي سالهاي گذشته برخي چهرههاي ورزشي و هنري که سالها بدون هيچ حکم صادر شدهاي ممنوع الفعاليت بوده و خارج از کشور فعاليت داشتند،در شرايطي که لزوم فعاليت آنها حس ميشد با تلاش خستگي ناپذير برخي از مديران مشکل گذرنامه، پروانه فعاليت و حتي شناسنامه آنان حل شد. اين در حالي است برخي از فعالين همين حوزهها که در داخل حضور دارند با مشکلات فراواني براي فعاليت رو به رو هستند .گويي در هر صورت "مرغ همسايه غاز است " .حتي اگر اين مرغ روزي از همين جا به خانه همسايه پريده باشد . 3- نا چار به ذکر مثالي روشنم. مقايسه وضعيت برخي هنرپيشههاي داخلي که در خارج ازکشور خلاف عرف و فرهنگ کشور عمل کرده و با پوششي مغاير با شئونات ملي و مذهبي در برابر رسانهها ظاهر شده اند با ورزشکاران ايراني که در خارج فعاليت ميکنند و با پوششي به مراتب بدتر از گروه اول در برابر رسانههاي تصويري ظاهر ميشوند شدت تبعيض را به خوبي نشان ميدهد .هر دو در وضعيت مورد بحث مشابه اند اما يکي به دليل آنکه در داخل خانه دارد سزاوار هر گونه تهمت، نا سزا و تهديد به محاکمه (ادامه فعاليت که پيشکش ) ميشوند و ديگري به سبب آنکه در خارج از کشور به سر ميبرد شايسته تکريم ودعوت به کشور. 4 - در حالي که برخي از اساتيد هموطن ساکن در خارج از کشور - به حق - به داخل دعوت به کار شده و انواع وعدهها و تسهيلات به آنان داده ميشود، گروهي از اساتيد داخلي در وضعيتي مبهم از اخراج و بازنشستگي رو به رو شده اند و هيچ پاسخ قانع کنندهاي نيز از سوي مراجع مربوط به افکار عمومي در اين باره داده نميشود. 5 - نگاهي به وضعيت نخبگان داخلي و محدوديتهاي پيش روي آنان از يک سو و تلاش براي جذب نخبگان خارج از کشور از سوي ديگر،لزوم هشدار به متوليان امور را بيش از پيش روشن ميکند.که به مصداق ضرب المثل نغز و پرمغزي که ريشه در فرهنگ، سنت و مذهب ما دارد چراغي که نفت و گازش به روشن کردن شبهاي تحصيل و تکليف فرزندان اين خانه رواست،حتي به مسجد خدا هم حرام است .چه رسد به خانه همسايهاي که ميدانيم شام مفصلي در سفره دارد و چراغي روشن براي شام نه چندان تارش.
دیدگاه تان را بنویسید