دنیای اقتصاد: سم مهلكي به نام كينز
مهران دبيرسپهري
ميگويند موشها حيوانات باهوشي هستند و اگر يكي از موشها با خوردن مرگ موش معدوم شود، بقيه آنها از خطر آگاه شده و ديگر از آن طعمه استفاده نميكنند. به همين دليل سازندگان سموم موشكش، سم خوشمزهاي را ساختهاند كه تا 48 ساعت روي موش اثري ندارد و پس از طي اين زمان، موش را تلف ميكند و اين باعث ميشود كه موشها به كشنده بودن اين سم پي نميبرند. نگارنده پس از پي بردن به موضوع فوق بياختيار به ياد مكتب كينز افتاد؛ زيرا آثار ويرانگر آموزههاي كينز انگليسي نيز پس از گذشت سالها خود را نشان ميدهد و به همين دليل در تشخيص دلايل آن ايجاد اشتباه ميشود. پيروي از مكتب كينز آنچنان اعتيادآور است كه رهايي از آن در كوتاهمدت شايد غيرممكن باشد. بحران بزرگ اقتصادي آمريكا درست به دليل افزايش عرضه پول و تزريق آن به بخش مسكن آمريكا اتفاق افتاد؛ به طوري كه براي رهايي از آن نيز مجبور شدند مجددا عرضه پول را افزايش دهند و اين اعتياد در نهايت ميتواند به فروپاشي اقتصاد آمريكا منجر شود. كمااينكه آمارها حكايت از آن دارد كه طبقه متوسط آمريكا در حال تحليل بوده و اختلاف طبقاتي در اين كشور رو به فزوني است. (دنياياقتصاد 16/5/1389) اما جاي تاسف دارد كه برخي از مسوولان اقتصادي كشور ما نيز در پي بحران اخير اقتصادي جهان و تحت تاثير اقدامات آمريكا در مقابله با بحران، به دنبال تشديد اجراي آموزههاي كينز ميباشند. مثلا چندي پيش يكي از تصميمسازان اقتصادي در مصاحبه با «دنياياقتصاد» و تحت تاثير آموزههاي كينز، خواستار تحريك تقاضا از طريق افزايش هزينههاي دولت شد. (دنياياقتصاد 21/1/89) خوب است در اينجا به يكي از ميوههاي مكتب كينز در كشورمان؛ يعني تورم اشارهاي نماييم. شاخص كل بهاي كالاها و خدمات مصرفي در مناطق شهري ايران در تير ماه امسال با افزايش 4/2 واحدي نسبت به ماه قبل به عدد 8/218 رسيد. اگر مطابق پيشبيني مسوولان، نرخ تورم در مرداد ماه 2/0 درصد ديگر كاهش يابد، لازمه آن اين است كه عدد شاخص در ماه مرداد تا عدد 223 افزايش يابد؛ يعني افزايش بيش از 4 واحد براي يك ماه. و اگر تنها 1/0 درصد از نرخ تورم در مرداد ماه كم شود، لازمه آن اين است كه عدد شاخص در مرداد حداقل تا 225 افزايش يابد. به عبارت ديگر، سرعت افزايش شاخص كل بهاي كالاها و خدمات مصرفي در مناطق شهري ايران بيشتر از پيشبيني قبلي (يعني افزايش بين يك تا دو واحد در ماه) ميشود و شيب افزايشي منحني تغييرات نرخ تورم نيز پس از رسيدن به حداقل خود در مرداد يا شهريور ماه، بيشتر از منحني رسم شده بيشينه در سرمقاله دنياياقتصاد مورخ 12/5/1389 خواهد بود. بر اساس سال پايه 1383، ركورد كاهش نرخ تورم مربوط به ماههاي خرداد و تير 1385 ميباشد كه در اين دو ماه، نرخ تورم تا 6/8 درصد كاهش يافت. بنابراين به نظر نميرسد بانك مركزي بتواند اين ركورد را شكسته و كمتر كند. كاهش تورم در سالهاي 1384 و 1385 نتيجه تثبيت دستوري قيمتها با حكم مجلس هفتم بود كه البته به دليل عدم آگاهي از ماهيت تورم، محكوم به شكست شد. اميد است روزي فرا رسد كه مسوولان به اين حقيقت پي ببرند كه رشد اقتصادي تنها توسط كارآفرينان و پيشرفت فنآوري به وقوع ميپيوندد، نه با چاپ اسكناس و يكي از لوازم ضروري براي كشف و رشد كارآفرينان، مهار كامل تورم است. اگرچه اتخاذ سياست پولي درست توسط بانك مركزي مستلزم اتخاذ سياست مالي درست توسط دولت نيز هست.
دیدگاه تان را بنویسید