نظر سعيد شريعتی درباره كرسیهای آزادانديشی
بحث آزادانديشي مدتي است كه در فضاي دانشگاهي كشور مطرح شده و در خصوص آن اظهارنظرها و اقداماتي نيز صورت گرفته است.
فارس: سعيد شريعتي بر اين اعتقاد است كه در كرسيهاي آزادانديشي بايد از اول و ابتدا شروع كرد. يعني اول مشخص كنيم كه ما در سنت علمي خودمان تا كجا مستقل بوديم و روي پاي خود حركت كرده و جلو آمدهايم؟ سنت علمي ما تا كجا هويت دارد؟ از آنجا به بعد شروع به تكميل كردن اين سنت و روزآمد كردن آن كنيم. بحث آزادانديشي مدتي است كه در فضاي دانشگاهي كشور مطرح شده و در خصوص آن اظهارنظرها و اقداماتي نيز صورت گرفته است. اهميت دانشگاهها و لزوم تحقق آزادانديشي در محيطهاي دانشگاهي ما را بر آن داشت تا براي فهم بهتر آزادانديشي و البته كرسيهاي آزادانديشي به بازخواني نظرات بزرگان حوزه و دانشگاه در خصوص اين مهم بپردازيم. در مصاحبهاي كه در ذيل با سعيد شريعتي به همت بسيج دانشجويي دانشگاه صنعتي اميركبير انجام شده، از نگاهي متفاوت به كرسي آزادانديشي نگريسته شده است: من قائل به اين نيستم كه تاكيد مقام معظم رهبري بر كرسيهاي آزادانديشي به مفهوم يك تغيير عنوان بر روي بيلبوردهاست. يعني بر فرض در گذشته، عنوان آن، مناظره چپ و راست بوده اما الان يك تيتر ميزنيم "كرسي آزادانديشي ". بعد چه اتفاقي ميافتد؟ به عنوان مثال من با آقاي دكتر كچوئيان بياييم با هم مناظره كنيم كه دولت هشتم بهتر بود يا نهم. براي كرسيهاي آزادانديشي معتقدم بايد در يك ساختار سازمانمند از بالا تا پايين براي سطوح مختلف دستور كار تعريف شود. براي برگزاري اين كرسيها بايد به آنها نقش داد. البته شما دانشجو هستيد و نميتوانيد منتظر بمانيد كه اين موضوع به شوراي عالي انقلاب فرهنگي برود و چند سال هم طول بكشد. لذا نميتوانيد منتظر بمانيد و خودتان شروع به جلو رفتن ميكنيد. ما معتقديم كه هر چقدر هم تلاش كنيم در دانش نوين، وابستگي كامل داريم. دانش نوين به معناي علوم دقيقه و تكنولوژي است. حال اينكه ما در داخل هواپيما ميسازيم يا ليزر توليد ميكنيم. اين كارها چيزي را به دانش نميافزايد. مثل اين است كه يك كارخانه با تعدادي كارمند و كارشناس در هر جاي دنيا ميتواند كارش را انجام دهد. دانشي كه پشت توليد هواپيماهاست دانش بومي ما نيست. اين علم، علم بومي ما نيست. براي يافتن دليلش بايد عقب برگرديم. من قبلا هم در ميزگردي اشاره كردم. ببينيد ما از چه زماني به دنبال علم مدرن رفتيم؟ دقيقا هنگامي كه عباس ميرزا در جنگي از تكنولوژي روسها شكست سختي خورد كه منجر به قرارداد تركمانچاي شد. فرمانده جنگ آن زمان به عباس ميرزا گزارش داد كه ما به خاطر نداشتن توپ شكست خورديم. اميركبير هم ساخت توپ را در كشور پيگيري كرد لذا به اين سمت رفتيم كه دارالفنون تاسيس شود. عدهاي هم به فرانسه براي درس خواندن رفتند كه صنعت توپسازي را بياموزند. ما از شكست تكنولوژيك به شكست علمي رسيديم. به اين نتيجه رسيديم كه علم سنتي ما نميتواند در مقابل تكنولوژي جوابگو باشيم. حال به دليلش كاري نداريم بعد از آنجا مقهور دانش انساني غرب شديم. چون اين علوم در غرب به هم پيوستهاند. تكنولوژي و علم صنعتي و علوم تجربي و انساني و فلسفه و جهان بيني و ... به هم پيوستهاند. ببينيد، شنگول و منگول ساختن خيلي خوب است اما چيزي را عوض نميكند. يعني فقط ما را در يكي از تكنولوژيهاي غربي روزآمد ميكند. من معتقدم در كرسيهاي آزادانديشي بايد از اول و ابتدا شروع كرد. يعني اول مشخص كنيم كه ما در سنت علمي خودمان تا كجا مستقل بوديم و روي پاي خود حركت كرده و جلو آمدهايم؟ سنت علمي ما تا كجا هويت دارد؟ از آنجا به بعد شروع به تكميل كردن اين سنت و روزآمد كردن آن كنيم. طبيعتا ميتوان از مسيرهاي رفته غرب و تجربيات و بنبستهاي آنها استفاده كرد ولي روي دوش سنت خودمان سوار باشيم. مثلا فلسفه ما تقريبا بعد از صدرالمتألهين تعطيل شده است. يك مقدار ملاهادي سبزواري كارهايي كردهاند ولي توسعهاي ندادهاند و بعد از آن ما اسير فلسفه غرب شديم. ما تا ندانيم كجاييم، نميتوانيم كاري كنيم. ما بايد نقطه صفر و مبدا و ابتدا پيدا كنيم كه الان نميدانيم كجاست. منبع: نشريه "انعكاس " بسيج دانشجويي دانشگاه صنعتي اميركبير
دیدگاه تان را بنویسید