چرایی رشد گرایشات امریکا و اسرائیل ستیزی در ترکیه
«جنگ اول خلیج فارس در دهه ۹۰ اولین شعلههای خشم در ترکیه را از سیاستهای امریکا در منطقه فروزان کرد. در پی آن حمله ۱۱ سپتامبر و حمله به عراق و افغانستان، جامعه ترکیه را روز به روز متنفرتر از سیاستهای امریکا میکرد. از سوی دیگر حملات پی در پی اسراییل به فلسطینیان خشم مردم ترکیه را نسبت به اسراییل بیشتر و بیشتر میکرد».
اسماعیل دومن- تحلیل گر ترک تبار- در مقالهای مبسوط در وبسایت ورلد بولتن به ریشههای امریکا و اسراییل ستیزی در ترکیه پرداخته است. او دلیل این گرایشات را سیاستهای نادرست آنها در منطقه میداند. به گزراش سرویس بین الملل «فردا» به نقل از وبسایت ورلد بولتن، اسماعیل دومن مقاله خود را این طور آغاز میکند: «در حالی که بسیاری از تحلیل گران معتقدند که ترکیه در حال حاضر به تبلیغ «اسلام معتدل» میپردازد، پس دلیل این همه ضدیت با امریکا و اسراییل در جامعه ترکیه چیست؟» او پس از این پرسش تلاش میکند تا با بازگشت به گذشته در پی پاسخگویی برآید «بعد از جنگ جهانی دوم باور عمومی بر این بود که امریکا میتواند در آینده نمونه ایده آلی برای توسعه، دموکراسی، پیشرفت اقتصادی و... برای ترکیه باشد. در دهه ۶۰ میلادی با گسترش جریانهای چپ در جهان، برخی از روشنفکران ترک به انتقاد از سیاستهای امریکا پرداختند. اما این انتقادات چندان بازتابی در ترکیه پیدا نکرد. اما بعد از وقوع انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹، جامعه مسلمان ترکیه متوجه شد که میتوانند بدون برچسب ملی گرایی، محافظه گرایی و... صرفا مسلمان بود.» دومن ادامه میدهد که «اولین تحولات در جامعه ترکیه در جنگ اول خلیج فارس در دهه ۹۰ بوجود آمد. در پی آن حمله ۱۱ سپتامبر و حمله به عراق و افغانستان، جامعه ترکیه را روز به روز متنفرتر از سیاستهای امریکا میکرد. با حضور هر چه بیشتر امریکا در منطقه این انزجار و تنفر بیشتر میشد. از سوی دیگر حملات پی در پی اسراییل به فلسطینیان خشم مردم ترکیه را نسبت به اسراییل بیشتر و بیشتر میکرد». دومن در ادامه به توضیح این تغییر میپردازد و دلایلی را برای آن ذکر میکند. به نظر دومن «این نارضایتیها و خشم از اقدامات امریکا در منطقه بعد از حمله به عراق اوج مییابد. هنگامی که مقامات واشنگتن تلاش میکردند تا دولت اردوغان را برای کمک در حمله به عراق متقاعد کنند. اما سرانجام مجلس به این لایحه رای نداد. از سوی دیگر بعد از ترور شیخ احمد یاسین-رهبر حماس- اردوغان به انتقاد علنی از اسراییل پرداخت و کشته شدن احمد یاسین را اقدامی تروریستی نامید». «در نتیجه این موضع گیریها بسیاری از تحلیل گران معتقدند که حضور اسلام گراها در قدرت، عامل اصلی این انتقادات و مخالفتها میباشد. اما با نگاهی به عملکرد این دولت در چند سال گذشته و نظرات مردم ترکیه متوجه میشویم که ریشه اصلی این جریان در جایی دیگر است». اسماعیل دومن در ادامه تحلیل خود به سراغ جامعه ترکیه میرود. «بر اساس نظر سنجی که در سال ۲۰۰۸ توسط موسسه BBC انجام شد مشخص شد که ۷۸% از مردم ترکیه، از عملکردهای رژیم اسراییل را رضایت ندارند. در این نظر سنجی تنها ۱۱ درصد از مردم ترکیه از عملکردهای رژیم اسراییل رضایت داشتند». او سوال را این طور مطرح میکند که «حال سوال اینجاست که این جامعه ترکیه است که چنین گرایشهایی دارد یا نه این دولت ترکیه است که به این گرایشها دامن زده است؟» او اعلام میکندکه «باید توجه داشته باشیم که علی رغم اینکه ترکیه به انتقاد از عملکرد امریکا و اسراییل در منطقه میپردازد، همچنان به همکاری با این دو کشور ادامه داده است. انتقادات ترکیه اما تنها در عرصه سیاسی محدود نشده بلکه در حوزه فرهنگ نیز وارد شده است. به گونهای که درکتابها، فیلمها و سریالهایی با این موضوع نیز وارد شده است». «به طور مثال ساخت سریالی با عنوان «جداسازی» که به موضوع کشته شدن بیدلیل فلسطینیان توسط اسراییلیان میپردازد یا از سوی دیگر فیلم دنباله دار «دره گرگها» که به حضور نظامیان امریکایی در عراق میپردازد. قسمت جدید این فیلم قرار است به کشته شدن مسافران سوار بر کشتی مرمره بپردازد. همچنین انتقام گیری ترکها از اسراییلیها». در پایان نیز دومن نتیجه میگیرد که: «ترکیه در حال تجربه کردن واقعیتی است که دهه هاست کشورهای عربی در روابط خود با امریکا و اسراییل آن را تجربه کردهاند. اسراییل تنش در منطقه را روز به روز افزایش میدهد. از سوی دیگر حتی با تغییر دولت در امریکا هنوز تغییری در سیاستهایی این کشور بر علیه اسراییل به وجود نیاورده است، زیرا که افراطیون اسراییلی زمام امور را به دست گرفتهاند. در نتیجه این امر است که در حال حاضر بعد از کنار رفتن بوش، نه تنها میزان مخالفتهای مردم ترکیه با امریکا کاهش نیافته است بکه افزایش نیز یافته است». اسماعیل دومن در پایان خاطر نشان میکند که «بایستی توجه داشته باشیم که عملکردهای نادرست این دو کشور باعث رشد مخالفتها با آنها گشته است نه حضور اسلام گراها و حس مذهبی مردم مسلمان ترکیه».
دیدگاه تان را بنویسید