اصلاحات قطرهای شورای نظامی /تضاد نیروهای لیبرال و اسلام گرا
اوضاع مصر بسیار پیچیده است و پیش بینی آینده سیاسی با دشواریهایی روبروست. اکنون مصر دو گروه اصلی مقابل هم ایستادند، گروهی محافظه کار و خواهان حفظ وضعیت موجود با اصلاحات حداقلی به رهبری شورای نظامی حاکم بر مصر و مردم که عزم جدی در برچیدن رژیم مبارک را دارند
بازگشت مجدد به میدان التحریر و تاکید بر مطالبات اصلی قیام و لزوم تغییرات ساختاری در قانون اساسی و محاکمه مبارک و وابستگان آن از یک سو و اصلاحات قطرهای شورای نظامی حاکم بر مصر و به تعویق افتادن انتخابات پارلمانی از دیگر سو روند تحولات سرزمین فراعنه را با ابهامات جدیدی روبرو ساخته است. این در حالی است که آرایش نیروهای نظامی مصر و تقابل دو نیروهای متضاد سکولار، لیبرال و اسلام گرایان ابهامات موجود را دوچندان میسازد. مردم مصر فقط محاکمه علنی مبارک را میخواهند. برای بررسی بیشتر موضوع «فردا» مصاحبهای را با دکتر محمد مهدی مظاهری استاد دانشگاه و کارشناس ارشد مسائل بین الملل انجام دادیم که از نظر خوانندگان گرامی میگذرد: تحولات مصر را چگونه ارزیابی میکنید؟ اوضاع مصر بسیار پیچیده است و پیش بینی آینده سیاسی با دشواریهایی روبروست. اکنون مصر دو گروه اصلی مقابل هم ایستادند، گروهی محافظه کار و خواهان حفظ وضعیت موجود با اصلاحات حداقلی به رهبری شورای نظامی حاکم بر مصر و مردم که عزم جدی در برچیدن رژیم مبارک را دارند البته عنصر تعیین کننده نهایی در تحولات آینده سیاسی مصر ارتش این کشور است. ارتش به عنوان نماد و سمبل مقاومت و تاثیرگذار در تحولات داخلی و منطقه از زمان انقلاب افسران جوان ۱۹۵۲ همواره در تغییر و تحولات سیاسی نقش آفرین بوده است. الان وضعیت ارتش و نوع نگاه آن به تحولات سیاسی با ابهاماتی روبروست. از یاد نباید برد ارتش به عنوان ضامن قدرت مبارک در ۳۰ حکومت قلمداد میشود و در قدرت سیاسی و اقتصادی با حزب حاکم ملی شریک بوده است. این موضوع بر تنشهای سیاسی دامن میزند. آنچه مشخص است اینکه ارتش تلاش دارد در صورت اصرار مخالفین با قربانی نمودن مبارک و افراد برجسته حزب حاکم ملی، همچنان نقش والا دستی را در تحولات مصر داشته باشد. اشاره داشتید به نقش تعیین کننده ارتش در تحولات سیاسی مصر، به نظر شما الان چه گروههایی بیشتر در تحولات مصر مطرح هستند؟ جرقه انقلاب و اعتراضات مردمی مصر گرچه همزمان با اوج گیری انقلاب مردم تونس زده شد با این وجود باید در نظر داشت که مصر به عنوان یکی از مهمترین کشور خاورمیانه به دلیل ساختار سیاسی بسته و رشد تورم ۸ درصد و جمعیت بیکار میلیونی از قشر تحصیل کرده مستعد تغییر و تحولات اساسی بود. به طوریکه در قاهره پایتخت مصر از ۱۸ میلیون جمعیت ۱۰ میلیون نفر با روزانه ۲ دلار زندگی میکنند. فقر اقتصادی و ناعدالتی اجتماعی و طبقاتی از دلایل بروز شورشهای خیابانی در مصر بوده است. الان در وضعیت موجود، همه گروهها اعم از مذهبی و سکولار و لایحههای میانه و اقشار آسیب پذیر اجتماعی مصر بر لزوم تسریع در تشکیل قانون اساسی جدید و برگزاری انتخابات آزاد تاکید دارند، البته آینده مصر را نمیتوان بدون نگاه به نقش اخوان المسلمین و ارتش آن متصور بود. ولی به نظر میرسد با ورود رسمی البرادعی، عمر موسی و حتی پطروس غالی به عنوان نامزدهای اصلی انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۲ تصاعد رقابت میان گروههای سیاسی، اسلامگرایان و لیبرالها به اوج خویش برسد. در اعتراضات چند روزه اخیر شاهد اعترضات مردم مصر در میدان التحریر بودیم چه عواملی احتمالاً در رادیکالیزه شدن فضای سیاسی مصر تاثیرگذار است؟ به گمان بنده شورای نظامی حاکم بر مصر مایل است با تن دادن به اصلاحات جزیی در کابینه و اعطای برخی از آزادیهای محدود به مردم مصر از گسترش اعتراضات و بروز تنشهای سیاسی و اجتماعی جلوگیری کند. در این میان مردم از عملکرد شورای نظامی حاکم بر مصر ناراضیاند و از اینکه مطالبات واقعی آنها مبنی بر محاکمه عاملین قتل و عام مردم در انقلاب فوریه ۲۰۱۱ با بیاعتنایی روبرو گشته دل نگرانند، از سوی دیگر دامنه دخالتهای غرب و نیز اسرائیل برای تاثیرگذاری در روند تحولات مصر و حفظ مهرهها کلیدی ارتش در راس قدرت برای تثبیت مناسبات گذشته بر دامنه مخالفتها افزوده است. مردم مصر با اتحاد و حفظ مواضع تلاش دارند که شورای نظامی حاکم بر مصر به عقب نشینی بیشتر و تن دادن به مطالبات واقعی مردم وادرا سازند. البته در وضعیت موجود یک تقابل آشکاری نیز بین جریان اسلامگرا (اخوان المسلمین) و نیز جریانات سکولار و لیبرال (الغد، الوفد) برای رسیدن به هرم قدرت مشاهده میشود. جریانهای ملی و لیبرال تلاش دارند که با برجسته نمودن برخی از خواستههای جریان اسلامگرا از جمله اجرای شریعت اسلامی و بازگشت به شعائر دینی را دستمایه اسلام هراسی در غرب سازند و از افزایش نفوذ جنبش اخوان المسلمین در آینده سیاسی مصر جلوگیری کنند. ظاهراً غرب در برخورد با مسئله مصر و اتخاذ سیاست روشن در مورد تحولات آن با سردرگمیهایی مواجه است. تحلیل شما از مواضع غرب در این ارتباط چیست؟ بیتردید، غرب در فکر مدیریت بحران در مصر و کل شمال آفریقاست. تلاش تصمیم سازان کاخ سفید و کشورهای اروپایی بر این نکته متمرکز گشته که بازنده تحولات منطقه به ویژه مصر نباشد. تشکیل جلسات امنیتی و بررسی روزانه تحولات نشان از اهمیت موضوع برای کلیت جهان غرب دارد ولی به نظر میرسد که غرب و نیز اسرائیل از شتاب تحولات در جهان عرب به ویژه مصر واهمه دارند در صورت عدم کنترل بحران و به قدرت رسیدن جریان اسلامگرا با نام اخوان المسلمین شناخته شده، منافع غرب در خطر آنی قرار خواهد گرفت. گرچه اخوان المسلمین تلاش کرده همراه با جریان سکولار و قشر عظیم طبقه میانهای خود را هماهنگ سازد، ولی آنچه مشخص است تنها گروهی که برنامه منسجم و تشکیلاتی برای حکومت آینده میتواند داشته باشد اخوان المسلمین است. اخوانیها ممکن است برای دوره انتقالی شریک قدرت با سکولار به ویژه با البرادعی باشند ولی در دراز مدت و در صورت برگزاری انتخابات آزاد با توجه به تجربه انتخابات پارلمانی ۲۰۰۵ میتوانند با کسب آرای بیشتر پیروز میدان باشند. در هر صورت با پایان قدرت مبارک در مصر این کشور دیگر نمیتواند به عنوان میانجی مطرح در روند صلح خاورمیانه قلمداد گردد، چراکه اکثریت مردم بر خلاف مبارک هنوز رژیم صهیونیستی را به عنوان دشمن اصلی مصر میدانند و بر حمایت بیشتر از مردم فلسطین در احقاق حقوق تاریخی خود تاکید میورزند.
دیدگاه تان را بنویسید