«بيداري اسلامي» و بسط ایدئولوژی توحیدی
سجاد نوروزی/اكنون در مصر و تونس و ليبي، اين «حق» و «حقيقت» است كه راه آزادي و آزادگي را گشوده است. از اينروست كه امروز در كشورهايي كه قيام كردهاند صداي پرطنين اسلامگرايي است كه شنيده ميشود، نه نجواهاي سكولاريستي و منفعلانه.
«بيداري اسلامي» بهترين گزارهاي است كه ميتوان آن را در تحليل قيامهاي حقطلبانه اخير در منطقه به كار برد. «بيداري» در برابر «خمودگي» و «غفلت» معنا مييابد و بيشك قيامهايي اينچنين سهمناك و بنيانكن، خروشي است عليه غفلتزدگي مستبدانه حكام عرب و بيدارياي است در برابر خمودگي كه سالها كوشيده ميشود در تحليل سبك زندگي اعراب مسلمان به كار برده شود. اكنون خاورميانه يكسره غرق در جوش و خروش انقلابي است كه احياگري و اعاده روندهاي حقطلبانه را پيگيري ميكند. روندهايي كه عطف به ساختار هويتي كشورهاي اسلامي صرفا و تنها درچارچوب ايدئولوژيك انديشه اسلامي قابليت طرح دارد. از ليبي تا يمن و از مصر تا تونس اين «حقيقتگرايي اسلامي» بود كه بر «دروغ استبداد» فائق آمد و نويد بسط روندهاي توحيدي را در سپهر عقيدتي اين جوامع داد. اكنون در مصر و تونس و ليبي، اين «حق» و «حقيقت» است كه راه آزادي و آزادگي را گشوده است. از اينروست كه امروز در كشورهايي كه قيام كردهاند صداي پرطنين اسلامگرايي است كه شنيده ميشود، نه نجواهاي سكولاريستي و منفعلانه. از اينروست كه اين تحدي و مبارزهطلبي مستمري را كه امروز به ويژه در مصر نمو دارد، نميتوان در چارچوب فكري پارادايمهاي سكولار مورد بحث قرار داد. اين قيامها تجلي «خودآگاهي ملي و ديني» ملتهاي تحت ستم در برابر حكام «سكولار» بود. بنابراين سخن گفتن از اينكه اين جنبشها از اسلامگرايي به دورند، گزافهاي بيش نيست. اين جنبشها براي اعاده نظم ديني در تنظيم روابط ميان «حاكم و ملت» نضج گرفتند، روابطي كه به علت «غير ديني» بودن خصلت استبدادي به خود گرفته بودند. در چارچوب هويت يك كشور مسلمان ديانت مترادف با آزادي است و اين بيديني است كه استبداد و طاغوت را در حكومت به ارمغان ميآورد. بنابراين اين انقلابها برعكس آنچه كه غربگرايان مي گويند جنبشهاي عميقا ديني و عميقا ملي محسوب ميشوند و افق نگاهشان معطوف به «حقيقتگرايي سياسي» نه «نسبيگرايي»و در چارچوب اين حقيقتگرايي است كه آزادي سياسي و اجتماعي حاصل ميشود. در اين ميان آسيبهايي نيز قطعا بر سر راه اين انقلابات وجود دارد. غرب همانند انقلاب ايران، با يك خصم معرفتي در اين انقلابها مواجه است؛ «نفي بيگانه» و «تاكيد بر مباني بومي و ديني». بنابراين پرواضح است كه غرب ميكوشد با تاويلهاي آنچناني از اين رخدادها آنها را در ماهيت اصلي خود تهي كند و امري «ديگر» را به جاي آنها بنشاند. اين «ديگر» فيالجمله در مصر بهبست خورده است و استمرار عقلانيت انقلابي مردم مصر اجازه يكهتازي به اين قشر نداده است. با اين وصف بايد به انتظار نشست و در انتظار فتوحات ديگري بود، تحولات يمن، تونس و حتي مراكش و الجزاير و اردن اين روزها نويدهاي جديدي را به پيروان بيداري اسلامي ميدهند؛ نويد روزهايي بدون استبداد و ديكتاتوري.
دیدگاه تان را بنویسید