تعطیلی پایتخت، تنها پیشنهاد دولت!
ریسمان آلودگی آنقدر نفس تهران را تنگ کرده است که مسئولان برای رهایی از طنابی که هر روز بر گردن پایتخت تنگ و تنگ تر می شود راه حل های عجیب و غریب پیشنهاد می دهند.
تهران امروز: از طرح زوج و فرد خودروهاو کاهش مدت معاینه فنی گرفته تا الزام یه تولید خودروها و بنزین باکیفیت، انگار معمای پیچیده آلودگی هوای تهران خیال حل شدن ندارد. طرح شکست خورده آیپاشی تهران با هواپیماهای سمپاش کم بود، استانداری تهران طرح های دیگری را پیشنهاد داده است که کارشناسان آن ها را علمی نمی دانند. ریسمان آلودگی آنقدر نفس تهران را تنگ کرده است که مسئولان برای رهایی از طنابی که هر روز بر گردن پایتخت تنگ و تنگ تر می شود راه حل های عجیب و غریب پیشنهاد می دهند. همه چیز با سی و چهار روز آلودگی پی در پی هوا در سال گذشته بالا گرفت. اگرچه پیش از آن هم پایتخت نشینان، با هر دم، هزاران تن آلودگی را به ریه های می کشیدند اما به محض آنکه انگشتها به سوی طرح جامع کاهش آلودگی هوای تهران نشانه رفت و حرف از شکست این طرح به میان آمد، مسئولان تا تدوین و تصویب طرح جدید دست به دامان راه حل های کوتاه مدت شدند که در صدر آن آبپاشی تهران با 5 فروند هواپیمای سمپاش قرار داشت. اما این بار خبر رسیده که خبرهای دیگری در راه است. دستگاه های سنجش آلودگی هوا، میزان ذرات معلق در هوای پایتخت را در روز گذشته تا 142 میکرو گرم نشان دادند. به این ترتیب همین ذرات میکروسکوپی خطرناک، صبح دیروز اعضای کارگروه کاهش آلودگی هوای تهران را به صورت فوری در استانداری جمع کرد تا راه حل های اضطراری برای آن بررسی شود. گزارش های رسیده حاکی از آن است که محمدرضا محمودی، معاون استاندار در این جلسه عنوان کرده است که«اقدامی شجاعانه لازم است تا استفاده از خودروهای شخصی در تهران محدود شود.» او در تشریح این طرح تنها بیماران، معلولان و مسئولان را مجاز به استفاده از خودروی شخصی دانسته و گفته است:«در شرایط فعلی چاره ای جز این نداریم.» محمودی همچنین از مسئولان دولتی استمداد طلبیده است تا برای حل این معضل پیش قدم شوند. احتمال تعطیلی پایتخت در روز دوشنبه در صورت تشدید آلودگی هوا وجود دارد. این در حالی است که در پی تعطیلی های پی در پی سال گذشته میلیاردها تومان به کشور خسارت وارد شده است بااین همه بازهم مسئولان برای مقابله با آلودگی هوا گزینه دیگری جز دعا برای تغییر شرایط جوی و اعلام تعطیلی شهر، ندارند. این در حالی است که در سال گذشته یوسف رشیدی مدیر عامل شرکت کنترل کیفیت هوا میزان خسارت وارده از آلودگی هوا به تهران را بیش از 3میلیارد و 300 میلیون دلار دانسته بود. از سوی دیگر بانک جهانی اعلام کرده بود که شهروندان تهرانی روزانه 22 میلیون دلار خسارت آلودگی هوای پایتخت را متحمل شده اند. امسال آلوده ترین سال پایتخت طی 12 سال گذشته بوده است. همین چندروز پیش بود که سازمان هواشناسی تهرانی را متوجه آن ساخت که هوایی را نفس میکشند که در سالهای گذشته میزان آلودگی در آن بیسابقه بوده است. از سوی دیگر به نظر میرسد تهرانیها دیگر نخواهند توانست آزادانه از خودروی شخصی خود استفاده کنند. چرا که «تهران بهزودی به پارکینگ تبدیل خواهد شد!» اگرچه این جمله را محمودی معاون استاندار تهران روز گذشته در جلسه کارگروه کاهش آلودگی هوای تهران بر زبان آورده است اما سالهاست که کارشناسان محیط زیست و شهری از این لفظ برای آینده پایتخت استفاده میکنند. آنها معتقدند در صورتی که همه چیز به همین منوال پیش برود، بنا به گفته محمودی «ترافیک تهران به اژدهایی مبدل شده که همه را در خود میبلعد.» محمودی در این جلسه گفته است:«باید شهروندان را به سمت حمل و نقل عمومیسوق داد و اگر لازم شد، برای تردد هر خودرو عوارض سنگین(یک میلیونتومان) معین کرد. اگرچه ما هرچه از دستمان برآمده است انجام داده ایم و بیش از این دیگر کاری از دستمان برنمیآید. شهرداری هم هر کاری توانسته، کرده است اما مشکلات بر سر پول است. به نظر من پول پیشرفت مترو و اتوبوسرانی را باید کسانی بدهند که خودخواهانه همچنان از خودروی شخصی استفاده میکنند.» او البته اشاره ای به رد پای اهمال کاریهای مسئولان که در ماجرای چند ساله کشمکشهای توسعه مترو دیده میشود، اشاره ای نکرد. پروفسور علی یخکشی، فوق دکترای مدیریت محیط زیست و استاد دانشگاه آلمان، در این باره به تهران امروز میگوید:«مشکل این است که مسئولان آنقدر دست روی دست میگذارند تا مسئله حاد شود آن وقت از راه حلهای غیر منطقی و افراطی استفاده میکنند.» او در ادامه میگوید:«کارشناسان و متخصصان از 10 سال پیش تاکنون همواره فریاد زده اند که وضعیت آلودگی هوای تهران هر روز وخیم و وخیم تر میشود اگر چاره ای برای آن اندیشیده نشود اما متاسفانه همچنان شاهد برخوردها و کشمکشهایی چون عدم پرداخت بودجه برای گسترش مترو هستیم.» یخکشی میگوید:«در کشورهای توسعه یافته بهترین خودروها از بهترین کارخانههای خودروسازی پس از 10 سال فرسوده اعلام میشوند اما عمر خودروی فرسوده در کشور ما 25 سال است! در نظر داشته باشید که معاینه فنی تا حدی میتواند جلوی آلوده شدن هوا توسط خودروی فرسوده را بگیرد. در بهترین حالت اگر خودرو کاملا سالم باشد، بازهم استانداردهای روز دنیا را ندارد. مثلا خودرو باید در هر 100 کیلومتر 6 لیتر بنزین مصرف کند اما خودروی 12 سال پیش بنزین بیشتری مصرف میکند که این هوا را آلوده میکند. راه حل دوم برقراری موج سبز است که امروزه در کشورهای توسعه یافته اجرا میشود و کاری سخت نیست تنها برنامهریزی میخواهد. در این روش یک فرد میتواند از طریق اینترنت برنامه ریزی کند که چه وقت از منزل راه بیفتد که به هیچ چراغ قرمزی برخورد نکند.» او میگوید:«در فرهنگ سازی هم کمکاری کردهایم. در همین فصل سرد، ایرانیها یک ربع، ماشین خود را گرم میکنند و هوا را هر روز آلوده تر! این در حالی است که این روش در هیچ کجای جهان اجرا نمیشود. سرانه فضای سبز تهران با توجه به مشکلاتی که در هر شهر صنعتی وجود دارد باید برای هر فرد 30 تا 50 مترمربع باشد اما در تهران با احتساب کمربند سبز، برای هر فرد حدود 11 متر مربع است.» قرار است در 1404 تهران شهری نمونه باشد. این را سند چشم انداز میگوید اما محدودیتها سبب شده است تا سیستم حمل و نقل عمومیکشور همچنان میلنگد. یخکشی در این باره میگوید:«وقتی مترو و اتوبوس بهاندازه کافی وجود ندارد چطور طرحی ارائه میشود که استفادهکنندگان از خودروهای شخصی عوارض سنگین بپردازند؟ فشار مضاعف بر مردم چاره کار نیست. باید مردم را تشویق کرد و نه جریمه! مثلا ماشینهایی که تکسرنشین حرکت نمیکنند را تشویق کرد. به جای جریمه مردم باید به کار آنهایی که بنزین با اکتان بالا تولید میکنند رسیدگی شود. در صداوسیمای رسمیکشور شاهد بودم خودروی نویی که تازه تحویل داده شده بود از لحظه تحویل تا خیابان اصلی موتور سوزاند! این وضعیت خودروسازی در کشور است.» اما محمدرضا محمودی معاون امور عمرانی استانداری تهران و رئیس این کارگروه ازرویه ای که برای پنجساله شدن مدت زمان معاینه هم انتقاد کرده است:«ما به شدت در حال پیگیری موضوع از نمایندگان مجلس شورای اسلامی هستیم تا بتوانیم بهزودی و همزمان با تشدید آلودگی هوای تهران این قانون را اصلاح کنیم.»
دیدگاه تان را بنویسید