رویای بازتولید سلطانیسم عثمانی/ سوریه،مسیری برای تسلط بر منطقه

کد خبر: 177369

با شدت گرفتن بحران سوريه، سياست خارجي تركيه در يك چرخش 180درجه اي از سياست خارجي «صفر مشكلات با همسايگان» به سياست پر تنش تغيير جهت داد و همگام با دولت هاي غربي رويكرد متخاصمانه اي را نسبت به رفتار بشار اسد اتخاذ كرد. اردوغان می گوید؛ « ما موضوع سوريه را صرفاً يك مسله خارجي نمي دانيم چرا كه ما مرزهاي طولاني در حدود850 كيلومتر با سوريه داريم، ما پيوند هاي فرهنگي و تاريخي با سوريه داريم»

رویای بازتولید سلطانیسم عثمانی/ سوریه،مسیری برای تسلط بر منطقه
سرویس بین الملل«فردا» محمد بابایی: خاك تركيه هم اكنون تبديل به مركزي براي شورشيان مسلح سوري و پناهگاهي براي گروه هاي سياسي مخالف دولت سوريه گرديده است و اين كشور به نوعي رهبري اقدامات بين المللي و منطقه اي را كه در جهت ساقط كردن حكومت بشار اسد صورت مي گيرد، را به عهده گرفته است. به طوري كه اين كشور در هفته هاي گذشته پيشرو كشورهاي غربي و عربي بود كه طيف گسترده اي از تحريم ها را بر عليه سوريه اعمال كردند اين تحريم ها شامل ممنوعيت سفر براي رهبران سوريه و مسدود كردن دارايي هاي آنها، تحريم بانك مركزي سوريه، جلوگيري از فروش تسليحات و غيره بود. علاوه بر اين تركيه تحريم هاي وسيعي را به صورت يكجانبه نيز بر عليه سوريه اعمال كرده است و از همه مهتر اينكه سوريه را تهديد به حمله نظامي كرده است. تهاجم بی منطق اين رويكرد متخاصمانه تركيه نسبت به سوريه در حالي است كه اين كشور از زمان بدست گرفتن قدرت توسط حزب عدالت و توسعه و اعلام دكترين «سياست صفر مشكلات با همسايگان» در سياست خارجي توسط احمد داوود اغلو، از موفقيت زيادي در بهبود روابط خود با همسايگان خود برخوردارشده است و اين سياست باعث شد از اين كشور به عنوان يكي از مهمترين بازيگران منطقه اي ياد شود. هدف اين سياست افزايش روابط اقتصادي، سياسي و اجتماعي با همسايگان و كاهش وابستگي تركيه به آمريكا بود. در نتيجه اين سياست روابط سياسي و اقتصادي اين كشور با كشور هاي اسلامي بويژه با همسايگان خود بويژه با سوريه به بالاترين سطح خود در طول چند دهه اخير رسيد. برهمين اساس روابط تجاري تركيه و سوريه در دوره هشت ساله حزب عدالت وتوسعه سه برابر گرديد، اخذ رواديد براي شهروندان دو كشور لغو گرديد، نشست هاي ديپلماتيك در سطح وزيران بيشتر گرديد( به طوري كه احمد داوود اغلو مي گويد در طول اين دوره او بيش از 60بار از سوريه ديدن كرده است) و اينكه سوريه به حمايت هاي خود از حزب كارگران كردستان پايان داد. اما با شدت گرفتن بحران سوريه، سياست خارجي تركيه در يك چرخش 180درجه اي از سياست خارجي «صفر مشكلات با همسايگان» به سياست پر تنش تغيير جهت داد و همگام با دولت هاي غربي رويكرد متخاصمانه اي را نسبت به رفتار بشار اسد اتخاذ كرد. هرچند اردوغان با گفتن اينكه؛ « ما موضوع سوريه را صرفاً يك مسله خارجي نمي دانيم چرا كه ما مرزهاي طولاني در حدود850 كيلومتر با سوريه داريم، ما پيوند هاي فرهنگي و تاريخي با سوريه داريم» و هر اتفاقي كه در آنجا مي افتد بر امنيت ملي ما تاثير مي گذارد، سعي كرده است با نشان دادن بحران سوريه به عنوان يك موضوع داخلي، رفتار تركيه را توجيه كند اما واقعيت اين است كه ريشه اين تغيير رفتار تركيه را بايد در تحولات جغرافياي سياسي و استراتژيكي منطقه كه در اثر خروج نيروهاي آمريكايي در حال وقوع است و همچنين سقوط حكومت حسني مبارك در مصر جستجو كرد. تغييراتي كه بطور كلي چهره خاورميانه را دگرگون مي كند. به عبارت ديگر بحث سوریه موضوع معادلات و موازنات منطقه‌ای و بین‌المللی است. توازن قدرت در منطقه جورج فريدمن در مقاله اي با عنوان «سوريه، ايران و توازن قدرت در خاورميانه» كه در سايت اينترنتي استارت فور(Start For) انتشار داده است، نسبت به عواقب خروج نيروهاي آمريكاي از عراق هشدار مي دهد و مي نويسد آمريكا به شدت نگران اين عقب نشيني است چرا كه اين عقب نشيني منجر به برهم خوردن توازن قدرت در منطقه به نفع ايران است تا حدي كه ايران را مستعد مي كند تا به يك قدرت مسلط منطقه اي تبديل شود. وي در ادامه اشاره مي كند كه اوضاع سوريه اين مسله را پيچيده تر كرده است و اگر بشار اسد بر سر حكومت بماند بدون شك برنده بزرگ اين بحران ايران خواهد بود. چرا كه با خروج آمريكا از عراق و گسترش نفوذ ايران در اين كشور و از طرفي با حمايتي كه ايران از بشار اسد كرده است - در حالي ساير كشور ها سعي كرده بودن اين كشور را منزوي كنند- اين كشور مديون ايران خواهد بود و در نتيجه حوزه نفوذ ايران از غرب افغانستان تا مديترانه به راحتي گسترش مي يابد و بدين ترتيب مرزهاي شرقي عربستان سعودي، اردن و همچنين مرز هاي جنوبي تركيه در حيطه نفوذ ايران قرار خواهند گرفت. به نظر مي رسد اين نگراني مهمترين عامل سفر جو بايدن معاون رييس جمهور آمريكا به تركيه در دو هفته گذشته بود. بنا به گزارش سايت «تودي زمان» تركيه مهمترين محور گفتگو هاي دو ساعته در ملاقاتي كه با رييس جمهور عبدالله گل داش ت در رابطه با نگراني هاي آمريكا از تحولات منطقه در اثر خروج نيروهاي آمريكا از عراق بوده است. بايدن همچنين به منافع مشترك دو كشور در خاورميانه و شمال آفريقا تاكيد كرده و خواستار افزايش همكاري بين دو كشور شده است. بنا به گزارش سايت استارت فور براي تضعيف نفوذ ايران ائتلافي از آمريكا، اسراييل ،- هرچند اسراييل نگران اين است كه بعد از بشار اسد مسلمانان تندرو قدرت را بدست بگيرند اما اين نگراني كمتر از ترس اسراييل از نفوذ ايران در سوريه است- اتحاديه اروپا، كشور هاي عربي و تركيه شكل گرفته است تا با اجرايي عملياتي سياسي، اقتصادي و نظامي حكومت بشار اسد سرنگون كنند. در همين زمينه يك كارشناس مسايل خاورميانه و شمال آفريقا در مصاحبه با فارس مي گويد؛ «عملیات اجرایی این اتاق جنگ را ترکیه و قطر بر عهده دارند و عمده پشتیبانی مالی بر عهده عربستان و قطر است. عملیات لجستیکی، آموزشی و سازماندهی توسط ترکیه انجام می‌شود و تأمین نیروی انسانی توسط اخوان المسلمین، سلفی‌ها، القاعده و جریان ۱۴ مارس سعد حریری است. طراحی و هدایت هم توسط آمریکا، فرانسه و اسرائیل است. پس از شکست طرح آمریکا در شورای امنیت و ناتو برای گرفتن مجوز حمله به سوریه، این مأموریت در یک نسخه دیگر به اتحادیه عرب واگذار شد.» به نظر مي رسد كليدي ترين عامل در تغيير رفتار تركيه نسبت به سوريه اين فرض سياستمدارن ترك است كه در هرصورت حكومت بشاراسد سقوط خواهد كرد و اگر اين اتفاق بيافتد تركيه جاي ايران را در حكومت جديد خواهد گرفت و اين كشور تبديل به دروازه تركيه براي تسلط بر منطقه خواهد بود. نقشي كه سوريه در زمان امپراطوري عثماني براي اين كشور داشت. امری که البته با توجه به سیر حوادث بسیار بعید است...
۰

دیدگاه تان را بنویسید

 

تازه های سایت