ترکیه باتصوررفتن اسددرجبهه غرب قرارگرفته

کد خبر: 224024

یکی از نویسندگان و روزنامه نگاران ترکیه تصریح کرد که ترکیه با تصور رفتن بشار اسد در جبهه غرب قرار گرفته است.

فارس: «کورشاد آتالار» در سال 1965 متولد شد. در سال 1990 از رشته مدیریت دانشگاه فنی خاورمیانه آنکارا فارغ التحصیل شد و در سال 2002 درجه دکترا گرفت. وی از سال 1987 در روزنامه زمان شروع به نوشتن کرد. وی مقالات متعددی در باره مسائل اسلامی به رشته تحریر درآورده است. وی در گفت‌وگو با فارس با اشاره به اینکه خاورمیانه مانند دیگ جوشان جهان است گفت که غرب به دلیل اینکه می‌خواست ترکیه در مسئله سوریه جلودار باشد این کشور را به جلو انداخت و صد البته در این امر نقش سیاستمدارانی که در آرزوی بردن سهمی از سوریه هستند نیز بی تاثیر نبود. وی تصریح کرد: از آنجایی که ترکیه با آمریکا قرارداد همکاری استراتژیک دارد، لذا قرار گرفتن این کشور در کنار غرب در روند موسوم به بهار عربی باعث شد تا روابطش با ایران و سوریه بهم بخورد. ترکیه به دلیل اینکه در باشگاه غرب قرار دارد به نوعی دست و بالش بسته است و حتی اگر بخواهد حرکتی صورت دهد، غرب اجازه این کار را نمی‌دهد، کما اینکه آخر و عاقبت سیاست "مشکل صفر" با همسایگان ترکیه واقعیت‌ها را به طور روشن نشان می‌دهد. آتالار در مورد ایران نیز می‌گوید غرب تصمیم گرفت بعد از انقلاب اسلامی در ایران به دولت روی کار آمده درسی جدی بدهد. وی افزود که به عقیده وی جنگی بین ایران و ترکیه صورت نمی‌گیرد، چونکه مردم ترکیه خواهان جنگ با ایران نیستند. در ذیل مشروح مصاحبه با کورشاد آتالار به نظر خوانندگان می‌رسد. فارس - ارزیابی شما از روابط ایران و ترکیه و نیز ترکیه با سوریه در دوران اخیر چیست؟ آتالار - به عقیده من روابط ترکیه و ایران، یا ترکیه و سوریه را باید در چارچوب طرحی که در جغرافیای خاورمیانه به اجرا گذاشته شده ارزیابی کرد. این طرح در چارچوب پروژه‌ای که ماهیت جهانی دارد به اجرا گذاشته شده است. لذا این طرح فوق العاده بزرگ است و اجزایی دارد که یادآور بازی برزگ است و این امر به همین سادگی نیست. چونکه خاورمیانه به تعبیری دیگ جوشان جهان است و آنچه توانسته آتش زیر این دیگ را روشن نگه دارد دینامیسمی که در زیر حساسیت‌های اسلامی نهفته و یک قرن اخیر مسلمانان را تحت الشعاع قرار داده است. به همین دلیل غرب و در راس آن آمریکا خواهان بدست گرفتن کنترل این دینامیسم در منطقه است. البته این امر را باید کاملا طبیعی دانست، چونکه احساس تهدید باعث می‌شود تدبیر اندیشید. قدرت‌های غربی از آنجایی که احساس می‌کنند اسلام تهدیدی علیه آنهاست مکانیزم‌های کنترلی خود را وارد مدار کرده‌اند. بهار عربی را نیز باید به عنوان نتیجه این نگرانی‌ها ارزیابی نمود. لذا باید گفت قدرت‌های جهانی در مقایسه با قدرت های منطقه ای دستشان پرتر است. وقتی آمریکا و دیگر قدرت های غربی کارت‌های خود را رو می کنند دیگر کار چندانی از دست قدرت های منطقه ای بر نمی آید. چونکه موازنه قدرت ها اجازه چنین کاری را نمی دهد. دلیل فروپاشی سیاست مشکل صفر ترکیه با همسایگان همزمان با آغاز بهار عربی نیز همین است. یا اینکه دلیل به بن بست رسیدن مسئله هسته ای ایران نیز جدای از این موضوع نیست. از این منظر درک برهم خوردن روابط ترکیه و ایران و یا ترکیه و سوریه در دوران اخیر چندان سخت نیست. ترکیه به عنوان کشوری که متحد استراتژیک آمریکا است در روند بهار عربی در کنار این کشور قرار گرفته و برهم خوردن روابطش با ایران و یا سوریه را می توان به این شکل توجیه نمود. فارس - ارزیابی شما از سیاست‌های ترکیه در قبال تحولات سوریه چیست؟ بعد از این مرحله ترکیه دیگر چه کاری می‌تواند صورت دهد؟ آتالار - مسئولین و استراتژیست هایی که در ترکیه عاقبت این امر را تجزیه و تحلیل کردند با تصور اینکه اسد بالاخره رفتنی است ترجیح دادند که در جبهه غرب قرار گیرند... از این منظر باید گفت که هر کشوری به منافع خود می اندیشد و این منافع عمدتا ماهیت اقتصادی دارد. دولت ترکیه هم از حالا با فکر کردن به آینده سوریه می خواهد در شکل گیری این آینده ایفای نقش کند. البته این کار ترکیه را باید در چارچوب سیاست خارجی حزب حاکم عدالت و توسعه ارزیابی کرد. از آنجایی که حزب حاکم عدالت و توسعه اعمال سیاست فعالانه در قبال کشورهای منطقه را به سود ترکیه می داند، در مورد سوریه نیز ترجیح داد در قلب این روند جای بگیرد. از این منظر می توان گفت ترکیه هنوز کارهای دیگری می تواند صورت دهد. اما بنده فکر نمی کنم در میان این گزینه ها گزینه جنگ وجود داشته باشد. حتی اگر دولت اسد بخواهد وارد چنین عرصه ای بشود، ترکیه خیلی تمایل نشان نخواهد داد. فارس - نظرتان در مورد روابط ایران و سوریه چیست؟ به عقیده شما با توجه به تحولات اخیر در منطقه، ایران باید چگونه موضعی از خود نشان دهد؟ آتالار - روابط ایران و سوریه را می توان به صورت مشارکت استراتژیک تعریف کرد. این رابطه را می توان به رابطه بین ترکیه و آمریکا تشبیه کرد. به طور طبیعی شرکای استراتژیک از یکدیگر دفاع می کنند. دفاع ایران از بشار اسد در وقایع اخیر نیز از این نقطه نشات می‌گیرد. این امر به معنای این نیست که ایران در هر نقطه از بشار اسد دفاع می کند. اما دفاع کشورها از یکدیگر در نقاط استراتژیک را باید امری طبیعی قلمداد نمود. اما به عقیده بنده در اینجا باید بگویم از منظر ایران نکته های ظریفی وجود دارد. چونکه دولت سوریه از ایران در سیاست های این کشور در قبال حزب الله و لبنان حمایت کرده و این امر برای ایران خیلی مهم است. در سایه این حمایت ایران توانسته به خصوص در سیاست هایش در قبال اسرائیل با حمایت از حزب الله پرستیژ کسب کند. اگر این نکات را از منظر ایران ارزیابی کنیم، غیر ممکن است که بگوییم حمایت سوریه از ایران برای ایران مهم نبوده است. لذا وقتی از این منظر به قضیه نگاه می کنیم می‌توانم بگویم انتقاد برخی محافل اسلامی از ایران به دلیل حمایت این کشور از سوریه کمی افراطی بوده است. برخی از برادران ما در درک حمایت ایران از سوریه دچار مشکل شده اند. این در حالی است که کسانی که حتی اندکی از بحث سیاست دولت سر در می‌آورند در درک این مطلب دچار مشکل نمی شوند. در اینجا می توان به صلح حدیبیه اشاره کرد... به عقیده من روابط ایران و سوریه را باید در این چارچوب ارزیابی کرد و فکر می کنم موضوع همبستگی شیعه بیش از اندازه اغراق شده است. به عقیده من همبستگی بین ایران و سوریه حول محور شیعه خیلی ممکن به نظر نمی رسد. اگر حزب الله مطرح بود، قضیه فرق می کرد، اما دولت بشار اسد را حتی نمی توان در چارچوب شیعه میانه دید و فکر می کنم دولت ایران هم چنین دیدگاهی نسبت به سوریه ندارد. یک نکته دیگر که باید به آن توجه کرد این است که در قتل عام سال 1982 در حماء علیرغم شرایط مشابه، اکثریت اسلام گرایان در آن تاریخ از ایران انتقاد نکردند، چونکه در آن ایام ایران مورد هدف قدرت های غربی برای نابود کردن بود و به فکر هیچکس نمی رسید که گناه دولت اسد را به گردن ایران بیاندازد. این در حالی است که دولت سوریه در آن سال ها هم همین بود. می خواهم توجه شما را به این نکته جلب کنم که وقتی به مسئله از زاویه ای که من نگاه می کنم نگاه کنید متوجه می شوید که رعایت مفاد یک موافقتنامه با یک دولت اسلامی و یا مشرک و یا کافر در آن دوران نیز صادق بود. یعنی از منظر ایران وقایع 1982 حماء با وقایع امروز از لحاظ موضع سیاسی در قبال سوریه هیچ فرقی ندارد. یعنی سیاست ایران از این منظر پایدار بوده است. اما برخی اسلام گرایان که امروز از ایران انتقاد می کنند معتقدند بین مواضع 1982 ایران با امروز فرق و حتی تضاد وجود دارد. البته درک این تضاد چندان دشوار نیست ولی پذیرش آن دشوار است. از آنجایی که اسلام گرایان در تحلیل استراتژیک ضعیف هستند، من ترجیح می دهم این تضاد را بدین گونه بیان کنم. فارس - آنکارا و تهران در روزهای اخیر بیانات تندی علیه یکدیگر عنوان می‌کنند. نظر شما در این باره چیست؟ آتالار - به عقیده من این قبیل اظهارات نشان می دهد که فشار روی دولت اسد افزایش یافته و ایران هم متوجه این موضوع شده است. اصولا بر اساس طرح پیاده شده بعد از سوریه نوبت ایران است، یعنی من این طور ارزیابی می کنم. ممکن است قبل از ایران عربستان سعودی را در اولویت قرار دهند، اما به عقیده من ایران هدف اولویت دار غربی هاست. از این منظر اظهارات یک مقام ایرانی مبنی بر اینکه بعد از سوریه نوبت ترکیه است را نمی توان یک ارزیابی استراتژیک قلمداد کرد. اگر در دولت ایران کسانی هستند که این گونه می‌اندیشند، اینان به شدت در اشتباه هستند. ترکیه در این روند در کنار غرب قرار می گیرد و لذا به نوعی به ضدیت با ایران خواهد افتاد. به عقیده من اظهارات متقابل اخیر دوره ای است و نباید خیلی زیاد جدی گرفته شود. در واقع باید روی آنچه که بعد از سرنگونی دولت سوریه رخ خواهد داد متمرکز شد. فارس - آیا ترکیه در مورد سوریه باید در کنار آمریکا و اسرائیل یا اینکه در کنار ایران قرار گیرد؟ آتالار - ترکیه به طور طبیعی به دلیل ساختار دولت - ملت خود در پی منافع خویش است و به عقیده من این منافع عمدتا اقتصادی است. یعنی رژیم ترکیه بر خلاف ایران در سیاست های خود در قبال کشورهای منطقه موضعی ایدئولوژی محور ندارد. اما وضعیت ایران و حزب الله از این منظر متفاوت است. ایران کشوری است که انقلاب کرد و به طور طبیعی می خواهد انقلاب خود را صادر کند. البته اگر شرایط اجازه دهد می تواند این کار را هم بکند. فارس - چرا ترکیه در مورد تحولات سوریه تا این حد جلودار شد؟ اهمیت مسئله سوریه از منظر ترکیه چیست؟ آتالار - به طور طبیعی در این مسئله فشار غربی ها مطرح است. ترکیه هم تا حدی می تواند مقاومت کند. وقتی فشارها از مرز این مقاومت فراتر رفت، این مسائل پیش می آید. سوریه در حقیقت برای غرب اهمیت دارد، نه ترکیه. به همین دلیل هم ترکیه را به جلو می‌رانند. البته در ترکیه هم سیاستمدارانی هستند که خواهان سهم از ماجرای سوریه هستند. اما به عقیده من دلیل اصلی خواسته‌های غرب است. ترکیه هم نمی تواند خیلی در برابر این خواسته ها مقاومت کند. فارس - در ترکیه محافل اسلامی در مورد قضیه سوریه به دو دسته جدا شدند. گروه اول می گویند غرب توسعه طلب در تلاش برای تحت فشار قرار دادن ایران از طریق سوریه بوده و دولت اردوغان تابع سیاست های ناتو شده است. گروه دوم با تاکید بر جلوگیری از کشتار انسان ها از سیاست های دولت آنکارا حمایت می کنند. نظر شما در این باره چیست؟ آتالار - من مانند گروه اول فکر می کنم. البته باید جلوی کشتار را گرفت اما تغییر رژیم ها به این سادگی ها نیست. متاسفانه در این قبیل موارد هم بیشتر از همه غیرنظامیان متضرر می شوند. فارس - آیا می توانید نظر شخصی خود را در مورد تحولات سوریه بیان بفرمایید؟ آتالار - می توان گفت تحولات سوریه در حقیقت توقف آنچه که در روند بهار عربی مورد هدف بود، است. اصولا از ابتدا هم معلوم بود که چنین می شود. از ابتدا معلوم بود روندی که با سرنگونی رژیم های مصر و تونس آغاز شد در سوریه به بن بست می رسد. الان هم همینطور شده است. اما در اینجا من با این دیدگاه موافق نیستم که سوریه نقطه شکست این روند می شود. به عقیده من از این نقطه به سختی عبور می شود، اما بهرحال می شود. چونکه در اینجا هدف اصلی ایران است. غرب در صدد دادن درسی جدی به ایران است. این امر از بدو انقلاب ایران تاکنون مطرح بوده است. غرب می داند اگر بتواند در این امر موفق شود در این صورت می تواند امید تمام ملت های مظلوم را در هم بشکند. غربی ها در این راستا از دست دادن میلیاردها دلار سود نفتی و حتی تغییر رژیم ها و غیره را پذیرا شده اند. به همین دلیل ایران باید عاقبت این روند را به خوبی تحلیل کرده و تدابیر لازم را بیاندیشد. نتیجه چه خواهد شد، این را فقط خدا می داند. در خلال جنگ ایران و عراق هم شرایط برای ایران دشوار بود، اما در نهایت ایران سرنگون نشد. حتی می توان گفت برنده این جنگ ایران بود. چونکه صدام که دشمن امام خمینی بود در نهایت توسط آمریکایی ها اعدام شد. یعنی به عبارتی امام خمینی هر دو دشمن خود را مغلوب کرد. شاید در پایان روند بهار عربی هم چنین اتفاقی بیافتد. فارس - نظر شما در مورد ایجاد یک لابی در ترکیه که حامی مداخله نظامی ترکیه در سوریه است، چیست؟ آتالار - می توان گفت چنین لابی ای تشکیل شده، اما فکر نمی کنم مداخله ای صورت گیرد. ترکیه هرگز به فکر مداخله نظامی در سوریه نخواهد افتاد. شاید اگر تحت فشار قرار گیرد عملیات هایی کوچک در حد پاسخ صورت دهد، اما اصلا احتمال نمی دهم مداخله نظامی بکند. حتی می توانم بگویم این مسئله از سوی کسانی مطرح می شود که خواهان ایجاد اختلاف و جدایی بین ایران و ترکیه هستند. فارس - نظر شما در مورد اظهارات نخست وزیر اردوغان مبنی بر مداخله در تشکل کرد در سوریه در صورت نیاز چیست؟ آتالار - مسئله تشکل کردهای سوریه مسئله ای متفاوت است. چونکه این مسئله در عین حال مسئله داخلی ترکیه محسوب می‌شود. لذا مداخله در تشکل کردهای سوریه را باید از مداخله در خود سوریه جدا دید. شاید مورد اول تحقق پیدا کند، اما مورد دوم را محتمل نمی دانم. البته حمایت از مخالف های داخلی چیز خوبی است. این کار را همه دولت ها انجام می دهند و انجام هم خواهند داد. اما مداخله نظامی آشکار امری متفاوت است و باید تکرار کنم این امر را ممکن نمی بینم.

۰

دیدگاه تان را بنویسید

 

تازه های سایت