نقد نظريه كودتاي خزنده
|
نويسنده : وحيد كاظم زاده قاضي جهاني
تعطيلي قديمي ترين ايستگاه تلويزيون خصوصي ونزوئلا و تنها شبكه مخالف دولت به دستور هوگو چاوز رئيس جمهور اين كشور كافي بود تا 15 درصدي از محبوبيت وي در ميان هوادارانش كاسته شود ، چنانچه سازمانهاي حقوق بشرغيردولتي در سراسر دنيا كه معمولا در كش و قوس ناشي از جنگ قدرت در اين كشور مسير سكوت در پيش گرفته بودند اينبار سكوت را شكسته و اين كار وي را تقبيح نموده و آن را اقدامي در جهت ضايع كردن حق آزادي بيان و بر خلاف دموكراسي دانسته و به شدت محكوم نمودند ، چه اينكه مطبوعات و رسانه ها به عنوان ركن چهارم دموكراسي در عالم سياست شناخته شده و به عنوان چشمان باز و مورد اعتماد مردم در نظارت بر عملكرد دولتمردان شناخته مي شوند و در اين وادي ، اينگونه اهرم ها هرچقدر كه از منظر وابستگي مالي ازدولت و حاكميت فاصله گرفته اند توانسته اند نقش مؤثر و تعيين كننده اي در كنترل حاكمان از سوق يافتن ايشان به سمت ديكتاتوري ايفا نمايند و تأثير رسانه ها در نقد مسئولان از چنان اهميتي برخوردار است كه امام راحل « نقد ولو تخطئه را از الطاف خفیه الهی » مي دانستند . رسانهها با نقد صحيح حاكمان مي توانند به تك صدايي و تكگويي پايان داده و تنوع و
تكثر را جايگزين يكنواختي سازند. جامعه رسانهاي شده، جامعه چندگانگي سليقهها و عقيدهها بوده وشهروندان اين جوامع ناگزير نيستند با يك سليقه و يك صدا خو بگيرند. از سوي ديگر درست است كه رسانهها از اختيار و اراده دولتها كاسته و بر قدرت جامعه و مردم ميافزايند اما در مقابل، صاحبان قدرت را در مرحله تصميمگيري از پشتوانه جديدي به نام «آگاهي و همراهي ملتها» بهرهمند ميكنند و به دغدغه ثبات و مشروعيت آنها پايان ميبخشند. علاوه بر اين رسانهها با رواج بازار نقد ، جدل و پرسشگري فضاي جامعه را تبآلود و چرخه بيدغدغه تصميمگيري و حكومت راني آسان را دشوار ميكنند ، اما در مقابل به بحران دوري مردم از حاكميت و جداافتادگي ساختار اجتماع از قدرت پايان ميبخشند. در جامعه برخوردار از رسانههاي برومند و بصير، قدرت مداران و حاكمان به راحتي نميتوانند دروغ گفته و همواره توريه نمايند . رسانهها با گرفتن لكنت از زبان مردم و زدودن ابهام از لسان حاكمان مانع از آن ميشوند كه جامعه و حكومت در دام فريب و دورويي گرفتار شوند. و تاريخ حكومت ها نشان داده است كه هر فرد و دولتي به آزادي رسانه ها اهتمام داشته و عنايت ويژه مبذول نموده از
محبوبيت ويژه اي در ميان مردم و نخبگان چه در دوران زمامداري و چه در ايام پس از ترك قدرت برخوردار بوده و در قضاوت اين امر مردم خود داوران خوبي به شمار رفته اند . و اما در اين دنياي سياست بي پدر و مادر ، ديواري كوتاه تر از رسانه ها نبوده و هرازگاهي با شكست دولتمردان در تحقق شعارهاي انتخاباتي و اجراي برنامههايشان باعث مي شود طبق معمول بر سر مطبوعات بكوبند و با فرافكني و جوسازي ، تمامي كاسه كوزه ها را بر سر رسانه ها بشكنند، زيرا در كشورمان ديواري كوتاهتر از مطبوعات و روزنامهنگاران وجود ندارد تا هر ناكامي و شكستي را به آنان نسبت دهند و در ادامه تلاش مي كنند تا با فيلترينگ رسانه هاي منتقد مجازي و حذف رسانهها و مطبوعات غيردولتي از صحنه رقابت با رسانههاي دولتي ، تنها رسانههايي باقي بمانند كه يا حامي دولت بوده و يا در كنترل خود دولت هستند. افرادي از جنس دولتمردان همچون آقايان صفار هرندي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي ، علي اكبر جوانفكر مشاور مطبوعاتي و از نزديكان رئيس جمهور و مهدي كلهر از دوستان رئيس جمهور(مشاور رسانه اي رئيس جمهور) در هفته ها و روزهاي اخير تلاش خويش را صرف ساختن پازلهاي يك تصوير دلخواه از
يك كودتاي خزنده بينام و نشان مطبوعاتي از جنس همان كيف هاي پراز دلار استاد مصباح يزدي و اتهامات مخصوص كيهانيان نموده و با گمانهزني و طرح اتهامهايي كوشيدهاند به هر نحو ممكن توجه و باور محافل داخل و خارج را به پيشگوييهاي خود درباره خطر برخي از مطبوعات جلب كنند. به اين جملات و افاضات وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي توجه كنيد: « كودتاي رسانه اي همان حمله نرم از سوي دشمن است كه اخيرا شدت گرفته و نيازمند هوشياري و آگاهي آحاد افراد جامعه به خصوص رسانه هاست ... تعبير كودتاي خزنده متناسب با موضوع است. وقتي مي گوييم كودتاي خزنده در رسانه يعني اينكه شخصي در چارچوب يك اقدام براندازانه حركت مي كند، تعبير ما از كودتا اينگونه نيست كه عده اي در پادگان جمع شده اند و قصد حمله دارند » و يا مشاور رسانه اي رئيس جمهور مي گويد: « يك كودتاي خزنده توسط برخي رسانه هاي داخلي عليه دولت اخيرا آشكار شده است.» متاسفانه هم اينك ايده و تز يا همه با من هستند يا عليه من در ميان مديران دولتي تقويت شده و در شرايطي قرار گرفته ايم كه اگر افرادي نظرات و ديدگاه هاي مخالف خود را بيان كنند و انتقادي نسبت به عملكرد دولت ابراز كنند، مي گويند اينان
عليه ما هستند، حال آنكه رسانه هاي مخالف دولت، مخالفي عنود نبوده و نيستند و اينکه دولت رقابت رسانه ها به عنوان ابزارهاي حزبي يا انتقادات رسانه هاي مستقل را كودتاي خزنده مي نامد و چنين تلقي دارد ناشي از اين است که دولت انتقادات مطبوعات را براي خود بزرگنمايي مي کند و چنين تلقي نازيبايي از رسانه ها توسط وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي که در حكم متولي اصلي رسانه ها محسوب مي گردد و بايد در هيئت دولت از نقد مطبوعات دفاع نمايد پذيرفتني نمي باشد و وزير محترم نبايستي حتي انتقادات منطقي خود را از مطبوعات به نحوي مطرح کند که بهانه اي به دست تندروان بيفتد و آنها به مطبوعات فشار بياورند که آزادي قلم در جامعه محدود شود. كشور بايد به سمتي برود كه مخالف و منتقد بتوانند آزادانه انتقاد كنند و در سايه انتقاد رسانه ها است كه كشور رشد و توسعه مي يابد، البته انتقاد كردن نيز بايد با رعايت ادب و اخلاق باشد، حال اگر انتقاد درست بود بايد مشكل رفع شود و اگر انتقاد نابجا بود، لازم مي آيد با ادله متقن و معقول براي منتقدين توضيح داد. آقايان مسئول در اين قسم دچار توهم توطئه و كودتا آنهم از جنس خزنده و مخملي اش شده اند و اگر دولتمرداني همچون
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در دولت به كودتاي رسانه اي معتقد هستند بايد مصاديق و ابعاد آن را مشخص كنند تا معلوم شود چه كساني قصد كودتاي رسانه اي دارند. وزارت ارشاد تا آنجا كه توانسته مانع فعاليت رسانه هاي منتقد شده و شنيده ها حاكي از آنست كه با توقيف قضايي روزنامه هم ميهن به بهانه واهي وتنها بواسطه يك سرمقاله آن تحت عنوان « آخرين اصولگرا» در مورد رئيس جمهور و فيلترينگ سايت هاي خودي و منتقد همچون انتخاب و بازتاب ، تا آنجا پيش رفته كه عليه رسانه شنيداري و راديو جوان بواسطه طرح يك نظرسنجي در مورد انتخابات آتي رياست جمهوري بيانيه منتشر مي كند و تحت عنوان ساماندهي سايت ها با برخي از رسانه هاي سايبر برخورد مي كند. و اخيرا وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با جذب و گماردن دوستان هم كيهانيش در مسئوليت هاي مطبوعاتي و روي كار آمدن يك تيم و گروه باسابقه رسانه اي و مطبوعاتي در مجموعه اطلاع رساني و ارتباطات دفتر رئيس جمهور و انتصاب خبرنگار سابق كيهان به حركت ها و برخورد هاي خويش شدت بخشيده است. توهم و سوژه پراز ابهام كودتاي خزنده كيهانيان در حالي مطرح مي شود كه سيداحمد خاتمي اخيرا در همايش بزرگداشت ربع قرن شهادت آيتالله مدني،
دومين شهيد محراب در تبريز از شكست كودتاي خزنده فرهنگي و سياسي طراحي شده در يك دهه گذشته با انتخابات نهم رياست جمهوري خبر داده بود. متوليان فرهنگي قبل از همه مي دانند كه مطبوعات طبق قانون اساسی و قانون مطبوعات در بیان مطلب و نظر خود آزاد هستند مگر آن که مخل امنیت ملی کشور باشند. البته در برخی از معدود روزنامههای اصلاحطلبان عزم در نقد وتخریب چهره دولت وجود دارد، اما با وجود آن نمیتوان از واژه کودتای خزنده در موردشان استفاده کرد وسابقه مطبوعاتي و كيهاني وزير ارشاد و تجربه سيمايي مشاور رسانهاي رئيسجمهور ميآموزد كه بايد با نهاد «رسانه » از سر حسن ظن كريمانهتر و همدلانهتر كنار آمد، اينك پرسش اصحاب قلم اين است كه آيا دولتمردان رسانهاي ايران، به موازات استفاده از تجربيات مطبوعاتيشان امكان آن را دارند كه از تجربيات خود به عنوان يك مقام اجرايي هم بهره بگيرند و سخناني بر زبان نياورند كه چنانچه مسبوق به نقد غيرمنصفانه نباشد، احتمالاً مبتني بر غفلت در شناخت رسانه و عدم آگاهي از نقش رسانه خواهد بود. رسانههاي موجود در كشور يا دولتي و به نوعي وابسته به جريان حاكم هستند و يا توسط جريانها و افراد داخل نظام و
خانواده انقلاب اداره ميشوند، بنابراين بايد پذيرفت كه براي وزير ارشاد و مشاور رئيس جمهور كه با رسانه ها اينگونه تند سخن مي گويند ، سوء برداشت حتمي عارض شده ومقاومت آنان در برابر نقدهاي عالمانه و منطقي ارباب جرايد، قطعا ناشي از بيتجربگي آنان نمي باشد. نقدي كه از سوي رسانهها و مطبوعات صورت ميگيرد، نقدهايي از سر دلسوزي است و نبايد اسم اين نقدهاي دلسوزانه را سياهنمايي و كودتا گذاشت.
دیدگاه تان را بنویسید