نگاه مهرورزانه به تشكل هاي دانشجويي
با روي كار آمدن دولت نهم ، در محيط هاي علمي و دانشگاهي كشور اميد مي رفت که شعار مهرورزي و عدالت رئيس جمهور همه دانشجويان كشور را شامل گشته و اين شعار به علامت و نمادي براي تزريق مهرباني و نگاه پدرانه دولت بدون نگاه تبعيض آميز به همه تشكل هاي دانشجويي مبدل گردد. ولي آنچه در دو سال گذشته نمود عيني يافت چيزي غير از آن بود كه بتواند اكثريت دانشجويان و اساتيد را به ادامه كار علمي و حضور منتقدانه تشكل هاي دانشجويي ترغيب نمايد و اخراج برخي از اساتيد به اصطلاح دگرانديش ، عدم ثبت نام دانشجويان كارشناسي ارشد تحت عناوين دانشجويان ستاره دار و برخورد ناصحيح و غير اصولي با تخلفات دانشجويي اسباب هر چه بيشتر فرار نخبگان علمي را از كشور موجب گشت ، چنانچه آمارهاي ارائه شده در مورد فرار مغزها در سالهاي اخير موجبات كاسته شدن بار علمي دانشگاه ها و مراكز علمي و آموزشي كشور را فراهم ساخت. حضور طلب كارانه دانشجويان از حاكميت در جهت تحقق نهايي عدالت و آزادي دو آرمان بي بديل جمهوري اسلامي در كنار توجه به وظيفه علم آموزي نقش منقشي بوده كه امام راحل در وصيت نامه خويش بدان تاكيد كرده و بر آن صحه گذارده اند ، امري كه همواره از جانب
مقام معظم رهبري نيز پي گيري شده و معظم له بر هوشياري و آگاهي علمي و سياسي نسل جوان و دانشجوي كشور اهتمام ويژه اي مبذول داشته و دارند. كار سياسي بدون پرداختن به وظيفه عمده علم آموزي و فراگيري علم بدون داخل شدن در مسائل سياسي و فرهنگي و دور ماندن از فعاليت سياسي از آفت هاي دانشگاه هاي كشورمان در ساليان اخير بوده و مخالفين و موافقين هر يك از آنها ره به خطا برده و به دليل نقش اثرگذاري كه قشر دانشجو و نخبه كشور در تحولات سياسي سالهاي اخير داشته لذا هراس برخي از گروه هاي سياسي كشور از عدم كسب وجهه و جايگاه ويژه در ميان دانشجويان به دليل نداشتن برنامه ها و راهبردهاي علمي و دانشگاهي پسند سبب گرديده تا تشكل هاي دانشجويي با بي مهري روبرو شوند و در ادامه تلاش گرديد تا با بگير و ببند تعدادي از آنها از نقش ايشان كاسته شده و ازسوق دادن دانشجويان در جريانات سياسي و ملي كشور جلوگيري بعمل آيد. آنچه روشن است جنبش هاي دانشجويي در دانشگاه ها بهترين مرجع پيگيري آرمان هاي اسلامي در كشورمان بوده و به خاطر استقلال نسبي كه از لابي هاي قدرت و ثروت دارند داراي ويژگي پيشتازي نسبت به ساير جنبش ها بوده و بايد اذعان نمود اين جنبش ها
نقش اثرگذار خويش را در سرنگوني رژيم طاغوتي پهلوي نشان داده و بي گمان اگر نبود هدايت و رهبري دو جريان فكري دانشجويي به رهبري شهيدان مطهري و شريعتي و خيزش و حركت دانشجويي ، به قطع انقلاب اسلامي به همين زودي وآساني تحقق نمي يافت و بالطبع اگر بسترسازي جنبش ها و گروه هاي دانشجويي به همراهي نقش بي بديل علما نبود حركت هاي توده اي مردم شكل نمي گرفت. در جوامع مدرن ، نقش دانشگاهيان در بسترسازي و جهت دهي به افكار عمومي غير قابل انكار مي باشد. حضور دانشگاهيان به ويژه دانشجويان ، اين قشر فرهيخته جامعه به عنوان پايه گذار مستقيم يا غير مستقيم در بسياري از نهادهاي مدني مثمر ثمر بوده و همچنين گروه ها و اجتماعات دانشجويي به دليل برخورداري از پتانسيل جواني و روحيه اي عمدتاً آرمان خواه در صدر توجهات جامعه قرار گرفته اند. لذا فعاليت هاي دانشجويي عمدتا در يك تخصص و تك بعدي نبوده و جنبه هاي علمي ، فرهنگي ، سياسي، مطبوعاتي و صنفي، در مرحله تفكيك همانند کلافي پيچيده مي باشند. لذا بايد تاكيد نمايم به دليل اثرات بالقوه و بالفعل دانشگاهيان اينگونه برخوردهاي جفا کارانه چه زخم هاي روحي عميقي در استادان و بويژه در دانشجويان به جا
گذاشته و مي تواند در بلند مدت چه كينه ها و دشمني ها در اذهان جوانان نسبت به حاكميت ايجاد نمايد. گسترش موج برخوردهاي اخير با فعالان دانشجويي سايه نگران كننده اي را بر آينده فعاليت دانشجويان و تشكل هاي دانشجويي كشيده است . در اين ميان اما تفاوت چندان زيادي در برخورد با ديدگاه هاي مختلف وجود ندارد، يك اصل كلي در برخورد با دانشجويان حاكم است و آن اينكه گويي وزارت علوم دولت نهم تصميم دارد حوزه عمل دانشجويان و تشكل هاي دانشجويي غير همسو با دولت نهم را با محدوديت هاي شديدي مواجه كند. شدت يافتن برخوردهاي اخير با فعالان دانشجويي و ايجاد محدوديت براي تشكل هاي دانشگاهي ، فضاي دانشگاه هاي كشور را در ماه هاي اخير بسيار منفعلانه و سرد نموده و به نظر مي رسد وزارت علوم با هدف بستن فضاي دانشگاه ها به قصد مأيوس ساختن ودلزده كردن دانشجويان از فعاليت هاي سياسي واجتماعي برنامه اي ويژه را تدارك ديده و اكنون با رهگيري اين هدف فعاليت هاي خود را سر وسامان مي دهد.لذا نظر به اهميت آثار مخرب اينگونه برخوردها لازم مي دانم نكاتي را متذكر گردم : 1- محدود كردن دانشجويان در فضاي دانشگاه و كلاس هاي درس نه تنها آرامش را بر مراكز علمي و
آموزشي كشورحكمفرما نخواهد كرد كه هيجانات محدود شده جوانان را به آتشي تبديل مي كند كه سرانجام از زير خاكستر زبانه خواهد كشيد. زبانه هاي اين آتش نيز ديگر تنها گريبان مسوولان دانشگاه ها را نخواهد گرفت بلكه جامعه اي را متاثر از خويش خواهد كرد كه ممكن در دراز مدت تامين كننده منافع و مصالح ملي كشور نباشد لذا بالا بودن متوسط تب سياسي در دانشگاه ها به متوسط تب سياسي کل کشور ايجاب مي كند تا با نگاه مهرورزانه و پدرانه به آنان اعتماد كنيم و سعي كنيم مشوقشان بوده و خطاهايشان را با نگاه دلسوزانه و بدون زدن انگ هاي سياسي متذكر شده و بدانيم كه دانشجويان فرزندان اين مرز و بوم بوده و به عبارتي دست شكسته وبال گردن مي باشد و متهم ساختن جوانان و دانشجويان به ارتباط با بيگانگان و دشمنان نظام اسلامي نمي تواند در يافتن راه حلي جهت حل معضلات صنفي و خواسته هاي سياسي دانشجويان مؤثر افتد اگرچه هرگز نمي توان از طمعي كه كشورهاي امپرياليستي همواره جهت تصاحب افكار دانشجويان كشورهاي مورد نظر داشته اند چشم پوشي نمود ولي از متوليان و دولتمردان كشور مي پرسم چرا با نگاه تبعيض آميز و تندروانه كارمان را به جايي رسانده ايم كه عده اي در صحن
دانشگاه ها احساس غريبي نموده و براي عده قليلي ازدانشجويان چنين القا گردد كه افكار و دستهاي بيگانه احساس و افكار آنها را بهتر از مسئولين نظام درك نموده و برايشان اهميت قائل مي باشند؟ 2- تاکنون هيچ کس نتوانسته است سياسي بودن را از خصلت هاي دانشجويي دور کند، شايد در مقاطعي به تعليق درآمده باشد اما محو نشده است.لذا به زعم اين قلم به صلاح کشور نيست که با هدف سياست زدايي از دانشگاه ها با جامعه دانشگاهي اين گونه برخورد شود چرا که اولا انعکاس داخلي و خارجي آن منفي بوده و در ثاني چنين برخوردهايي تشكل هاي دانشجويي را جري تر و فعاليتهاي سياسي دانشگاهي را از شكل آشكار به حركت هاي مخفي و زيرزميني مبدل مي سازد. 3- به نظر مي رسد دولت نتوانسته است در بخش اقتصاد به شعارهاي انتخاباتي خويش جامه عمل پوشاند لذا پي گيري شعارهاي انتخاباتي و برگزاري جلسات نقد دولت توسط دانشجويان ، برخي از دولتمردان و حاميان دانشگاهي دولت را عاصي نموده لذا با برخوردهاي ناصواب با تشكل هاي دانشگاهي قصد جلوگيري از طرح انتقادات موثر را داشته و تلاش مي گردد تا از نقش آگاه كننده دانشگاه ها كاسته شود.لذا در اين قسمت به متوليان فرهنگي و علمي متذكر مي
گردم كه اگر فکر مي کنند با شيوه محدودسازي مي توانند به نتيجه دلخواه خويش برسند در اشتباه تام بوده و نمي توان با اينگونه برخوردها در جذب افكار و آراي مردم نقش اساسي ايفا نمود و بايد گفت كه شرايط توسعه کشور فقط با تضارب آرا ميسر بوده و فضايي كه امروز بر دانشگاههاي ما حاكم است شرايط خاصي است كه بيانگر عدم فعاليت سياسي است در حاليكه دانشگاه بايد مركز تضارب آرا و افكار و سلايق مختلف باشد و تجربه نشان داده در شرايط محدودسازي ضريب خطاي دولتمردان هم بالا مي رود. لذا شايسته است مديران و مسئولان دانشگاه و مديران اجرايي كشور خود را از نقطه نظرات و انتقادات دانشجويان و تشكل هاي دانشجويي محروم نكنند و نظرات تشكل ها در بحث انتخاب رؤساي دانشگاه ها و معاونين وزير، وضع قوانين و تدوين آيين نامه هاي تشكل هاي دانشجويي را لحاظ كنند تا ضمن بهره گيري از اين نظريات، تشكل هاي دانشجويي نيز سهم خود را در جنبش نرم افزاري دانشگاه ها پيدا كنند. 4- اين کشور را نخبگان و آگاهان بايد اداره کنند و دانايان همانها هستند که از محيط علمي بيرون ميآيند و توشه و سرمايه معرفتي مياندوزند يا اينکه توانايي دستگيري از ديگران را دارند. لذا توجه به
نخبگان علمي كشور و تشكل هاي دانشجويي نه تنها از قدرت دولت نمي كاهد بلكه بر مقبوليت و شاخص مدنيت آن مي افزايد، ليكن بي توجهي به صداي تشكل هاي دانشجويي و در برخی مواقع ساكت نمودن آنها موجب تبديل صداي آنها به فريادهاي معترض كوبنده و همچنين كاهش مقبوليت دولت می شود. 5- تعامل ناپذيري مديران وزارت علوم از يك طرف و روحيه استقلالي وآرمان خواه دانشجويان از طرف ديگر موجب شده تنش هايي ميان فعالين صنفي تشكل هاي دانشگاهي و مسئولان دانشگاه ها به وجود آيد و اين تنش ها موجب اعمال فشار مستقيم يا غير مستقيم بر دانشجويان منتقد گرديده و مسوولان فعلي دانشگاه ها راه را بر هرگونه تعامل با دانشجويان بسته و در اين رهگذر محاكمه ، تعليق و اخطار را بر هر منطق گفت وگويي ترجيح مي دهند. اينكه امروز در دانشگاه ها دانشجويان در سكوت سر كلاس ها مي روند، نه نشانه اي مثبت كه اخطاري جدي براي آينده كشور و سياستگذاران دانشگاه هاي كشور است . لذا دانشجويان در چنين فضايي ، بايستي بکوشند تا نشان دهند که تحت تاثير جو موقتي وكوتاه مدت فوق قرار نگرفته و ميتوانند با همدلي وصبر و در پيش گرفتن سياست تعامل به آرمانهاي تشكل هاي دانشجويي نائل گردند و در
وادي كارهاي سياسي بهتر است منتقد باشند تا اينكه فساد را دنبال كنند و بر آنان فرض است كه نه تنها نبايد چشم خود را بر كار دولت نهم و هر دولت ديگري ببندند بلكه بر كار قواي مقننه و قضائيه نيز اشراف داشته باشند و در اين مسير از هيچ تهديد و تشري هراسي به خود راه نداده و عقب نشيني ننمايند و به دور از مصلحت انديشي ها، قله ها و آرمانها را يادآور شده، همواره سعي داشته باشند تا با پيگيري نقد درون گفتماني و رعايت جانب انصاف و جامع نگري پس از مشورت با اساتيد دلسوز به نقد قواي سه گانه بپردازند و نقاط ضعف موجود در عملكردشان را تذكر دهند تا با اصلاح آن، شاهد رشد و پويايي شان باشيم. 6- فقدان قالب هاي قانوني مناسب براي گرايش هاي متفاوت با در نظر گرفتن اصل تنوع و تكثر در محيط هاي دانشگاهي، منجر به از هم پاشيدگي تشكل هاي قانونمند با سلايق مختلف مي شود لذا لازم است تا نمايندگان مجلس و شوراي عالي انقلاب فرهنگي با تدوين قوانين مدون فعاليت تشكل هاي دانشجويي را قانونمند كنند. 7- متاسفانه در سالهاي اخير تشكل هاي دانشجويي به پياده نظام احزاب سياسي تبديل شده و احزاب مختلف به جاي مشاركت دادن آنها در تصميم گيريها با بهره گيري از
دانشجويان ، شأن و جايگاه اين تشكل ها را تا سر حد چسباندن پوستر هاي انتخاباتي شان تنزل داده اند . دانشگاه بايد محل رفت و آمد افراد و گروههاي سياسي با افكار و سلايق مختلف باشد و تشكلهاي دانشجويي ضمن مشورت و ارتباط فكري با احزاب و جريانات سياسي بايد استقلال و هويت صنفي و سياسي خود را حفظ كرده و اجازه بهره كشي احزاب را از تشكل هاي دانشجويي ندهند . و نقد جريانات و گروههاي سياسي را جزو وظايف خود بدانند و با بالا بردن اطلاعات و سطح دانش سياسي مسايل و حوادث داخلي و بينالمللي را مورد تجزيه و تجليل قرارداده و نسبت به آنها موضع گيري متقن داشته باشند. 8- و در نهايت توصيه اي كه به دوستان دانشجويم دارم اينست كه در مرحله نخست بايستي علم آموزي را وظيفه و تكليف اصلي خويش بدانند و بر اين نكته پافشاري نمايند و كارهاي صنفي و سياسي را در مراحل بعدي قرار دهند. اميد است تشكل هاي دانشجويی به يمن ايمان، اميد و صبر دانشجويان عزيز و تجربه و همراهی و همکاری استادان گرانقدر و کمک و حمايت مديران و مسئولان اجرايی به صورت نهادهای ارجمند و عميق، ريشه در تمامی رشته ها و حوزه های علم بدوانند و پايدار و استوار در عرصه ترويج و توسعه علم و
تعميق رفتار جمعی و فرهنگ مدنی نقش آفرين و پيش آهنگ شوند. نویسنده : وحید کاظم زاده قاضی جهانی
دیدگاه تان را بنویسید