وقتي مريدان از مراد جلو مي افتند

کد خبر: 33678

احمد حسيني

وقتي ميان دو شخصيت بزرگ نزاعي در مي گيرد، به طور طبيعي برخي از هواداران طرفين دعوا، شمشيرهاي خود را برهنه مي كنند و در مقابل هم به صف آرايي مي پردازند و به گونه اي هماورد مي طلبند و رجز مي خوانند و كينه توزانه بر عليه هم مي تازند كه طرفين اصلي ماجرا هرگز بدان راضي نمي باشند. اما چه مي توان كرد وقتي اختيار حفظ دوستداران از كف مي رود و مريدان از مراد جلوتر مي افتند و آتش بيار معركه مي شوند؟ و اختلافات عالي و با قاعده را با بداخلاقي هاي خود تا سطح تخريب يكديگر تنزل مي دهند. ماجراي اختلاف نظر ميان آيت الله هاشمي رفسنجاني و آيت الله مصباح يزدي نيز رويكردي از اين سنخ است. ايشان به عنوان دو شخصيت بزرگ و ارزشمند نظام اسلامي در مباحثي داراي اختلاف نظر هستند كه اين اختلاف نظر محترم، طبيعي، معمول و حتي موجب بالندگي و شكوفايي است. كما اينكه اعاظم علماي شيعه در طول تاريخ، همواره داراي تفاوت ديدگاه بوده و با ارائة برداشت هاي متفاوت از موضاعات واحد، بر دامنه و ژرفاي انديشة اسلامي افزوده اند. امام خميني(ره) در نامة مبسوطي كه به منشور برادري شهرت يافته است، در شرح اين جدال ها و اختلافات طلبگي مي فرمايد: «كتاب هاي فقهاي بزرگوار اسلام پر است از اختلاف نظرها و سليقه ها و برداشت ها در زمينه هاي مختلف نظامي، فرهنگي و سياسي و اقتصادي و عبادي، تا آنجا كه در مسائلي كه ادعاي اجماع شده است قول و يا اقوال مخالف وجود دارد و حتي در مسائل اجماعي هم ممكن است قول خلاف پيدا شود، از اختلاف اخباري ها و اصولي ها بگذريم. از آنجا كه در گذشته اين اختلافات در محيط درس و بحث و مدرسه محصور بود و فقط در كتاب هاي علمي آن هم عربي ضبط مي گرديد، قهراً توده هاي مردم از آن بي خبر بودند و اگر با خبر هم مي شدند، تعقيب اين مسائل برايشان جاذبه اي نداشت. حال آيا مي توان تصور نمود كه چون فقها با يك ديگر اختلاف نظر داشته اند- نعوذبالله- خلاف حق و خلاف دين خدا عمل كرده اند؟ هرگز ... لذا در حكومت اسلامي بايد باب اجتهاد باز باشد و طبيعت انقلاب و نظام همواره اقتضا مي كند كه نظرات اجتهادي- فقهي در زمينه هاي مختلف و لو مخالف با يكديگر آزادانه عرضه شود و كسي توان و حق جلوگيري از آن را ندارد... اختلاف اگر زير بنايي و اصولي شد، موجب سستي نظام مي شود و اين مسئله روشن است كه بين افراد و جناح هاي موجود وابسته به انقلاب اگر اختلاف هم باشد، صرفاً سياسي است و لو اين كه شكل عقيدتي به آن داده شود، چرا كه همه در اصول با هم مشتركند.» 1 بنابراين اختلاف نظر امري بديهي و ماية رشد و شكوفايي است، اگر برخي مريدان تندرو و كاسه هاي داغ تر از آش، مرزهاي آن را نگاه دارند و به طرد و تكفير هم نپردازند. در اين رابطه با نقل دو خاطرة مجزا، به نمو نه اي از پيش گرفتن هاي طرفداران تندرو آقايان هاشمي و مصباح از ايشان مي پردازيم. حجت الاسلام و المسلمين ناطق نوري در بخشي از خاطرات خود مي گويند: «در زندان مناظره اي بين شهيد محمد منتظري و بازرگان صورت گرفت. يك طرف مناظره، مهندس بازرگان و يك طرف آقاي منتظري كه كتاب راه طي شدة بازرگان را نقد مي كرد و مرحوم محمد اشكالات اساسي وارد مي كرد. بنده هم در كنار محمد آقا بودم. احمد علي بابايي كه ناظر اين مناظره بود، خيلي عصباني شد و به شهيد محمد منتظري گفت: بچه چه مي گويي؟ حضرت آيت الله طالقاني اين جا نشسته و اشكال نمي كند، تو اشكال مي كني؟ محمد هم آدمي رك بود، يك دفعه برگشت و گفت: برو بابا دنبال كارت. مگر به هر كسي مي شود گفت آيت الله؟ يك مرتبه فضا به هم ريخت و جلسه تعطيل شد.» 2 خانم طاهره باقرزاده عضو تائب سازمان منافقين نيز، در خاطرات خود مي نويسد:« وقتي كه در سال 58، هنگامي كه آقاي خامنه اي مسئول سپاه پاسداران بودند، در حالي كه همة مريدان ايشان، لقب حجت الاسلام را به ايشان اطلاق مي كردند، ما كه در واقع هميشه كاسة داغ تر از آش بوديم ايشان را در اعلا ميه هاي مكرمان« آيت الله » خطاب مي كرديم. اما پس از انقلاب نوين تغيير موضع هايمان و پس از ده سال از اين موضع گيري كه منطقاً رشد علمي و سياسي و معنوي ايشان كمال پذيرفته و فرصت كافي براي تقويت، و وقتي كه ايشان به رهبري جامعه بر اساس آراي اعضاي خبرگان منصوب مي شوند، ما موذيانه مي پرسيم كه چطور شد كه يك شبه حجت الاسلام به آيت الله ارتقاء يافت؟» 3 با كمك گرفتن از اين خاطرات به برخوردهاي تاسف انگيز برخي از پيروان آقايان هاشمي و مصباح در همين رابطه اشاره مي كنيم. هفته نامة پرتو سخن، ارگان مؤسسه امام خميني(ره) تحت رياست آيت الله مصباح يزدي در يكي از شمارگان خود مي نويسد:« روزنامة جمهوري اسلامي كه سال هاست به تربيون آقاي هاشمي تبديل شده و اولين روزنامه اي است كه پيشوند (آيت الله) به ايشان داده و مي دهد.» 4 و اين در حالي است كه خود اين هفته نامه قبل از تيره شدن روابطش با آقاي هاشمي، همواره از ايشان با عنوان « آيت الله » نام مي برده است. همچنينن خبر گزاري انتخاب كه به طور دل بخواهي خط حمايت از آيت الله هاشمي رفسنجاني را دنبال مي كند، چندي است كه در نوشتجات خود آيت الله مصباح يزدي را با عنوان «حجت الاسلام و المسلمين» خطاب مي كند. در صورتي كه پيشتر از ايشان با عنوان «آيت الله» نام مي برد. حال اين كه اگر هواداران دو طرف مرجعيتي براي نظرات مقام معظم رهبري و مراجع عظام قايل باشند، خواهند ديد كه ايشان اجتهاد هر دو شخصيت مزبور را تاييد كرده اند، ولي با اين حال همچون شهيد بزرگوار اسلام محمد منتظري گاه اختيار از كف مي دهند و حتي توثيقات رهبري و مراجع را نيز ناديده گرفته و به انكار جايگاه علمي طرفين مي پردازند و بدين ترتيب بر بي ثباتي شخصيت سياسي خود صحه مي گذارند. البته وقتي آتش اختلاف روشن مي شود، به طور طبيعي منافقين در صدد شعله ور كردن آن بر مي آيند و از افراد ساده لوح و غير متعادل براي پيشبرد اميال خود سود مي جويند كه طرفداران پا كباخته بايد هشيار باشند و هيزم بيار آتش شبهات منافقين نشوند. داستان اختلاف نظر ميان آقايان هاشمي و مصباح مي تواند به شكوفايي و بسط انديشه هاي اسلامي در موارد اختلافي منجر شود و به طرح و تدوين مباحث نو ظهوري بيانجامد، اگر هواداران افراطي طرفين از مرادشان پيشي نگيرند و به نفي و انكار همديگر نپرداخته و يكديگر را متهم به خيانت، جنايت و آمريكا يي بودن نكنند. بدون ترديد مريدان آقايان هاشمي و مصباح به تبع مرادشان جزو مدافعان جدي نظام اسلامي مي باشند، از اين رو آنان كه متشرع ترند، بايد التزام بيشتري به تقوي سياسي از خود نشان داده و فضاي شاداب جامعه را با عملكرد خود تلخ و ناگوار نكنند. پي نوشت: 1-صحيفة امام (ره)، ج 21، ص 176- 178. 2- خاطرات حجت الاسلام و المسلمين ناطق نوري، ج 1، ص 81. 3- قدرت و ديگر هيچ (بيست سال با سازمان مجاهدين خلق)، انتشارات اطلاعات، ص 161، 162. 4-هفته نامة پرتو سخن، 16دي 1383، ص 3.
۰

دیدگاه تان را بنویسید

 

تازه های سایت