بادهاي جديد در بادبان فرانسه!
سرمقاله اعتمادملي 25 شهريور 1386
اخباري كه از همراهي فرانسه با سياستهاي آمريكا درخصوص پرونده هستهاي ايران ميرسد هم براي ايران و هم براي فرانسه نگرانكننده است. فرانسه را كشوري ميشناختيم كه به الگوي استقلال در سياست خارجي شهره بود. فرانسه در ديگر امور مربوط به فرهنگ و تمدن نيز چنين ادعايي داشت. خود را ميراثدار فرهنگ اروپايي ميدانست. زبان فرانسوي را شايسته منزلتي بالاتر از ديگر زبانهاي اروپايي ميدانستند و هرچند در چند جنگ بزرگ سرزمينشان اشغال و تحقير شدند، اما خود را شايسته فضايلي ميدانستند كه به آنها حق ميداد براي خويش داعيه رهبري جهان را داشته باشند. جدا از اين حقيقت كه چنين خواستي تا چه ميزان با حقايق دنياي بينالملل همخواني داشته باشد، نميتوان روياهاي فرانسوي را ناديده گرفت. اين سياست پس از جنگ دوم جهاني سرلوحه سياست خارجي دولت فرانسه شد. مارشال دوگل پس از سقوط حكومت ويشي اگرچه مديون سربازان آمريكايي بود، اما هيچگاه خود را تابع سياستهاي آمريكايي قرار نداد. دوگل در سياست داخلي به جناح محافظهكار راست تعلق داشت. عصر گليستها هرچند معطوف به همراهي با آمريكاييها بود، اما فرانسويها براي خود شأني برتر قائل بودند. لذا
فرانسه در هيچكدام از منازعات خاورميانه در كنار آمريكا قرار نگرفت. اين سياست در عصر سوسياليستها و در دوران دوساله فرانسوا ميتران نيز ادامه يافت. سياست دوستي با عراق عليه ايران و برخي مدعيات درباره شيوه و گستره ناتو از مجادلات عصر وي نيز بود. با اين همه شايد جامعه جهاني عادت كرده باشد كه فرانسه را دولتي مستقل و با سياستي منحصر به فرد بشناسد. ميراث و منزلت تاريخي و سابقه تمدني فرانسه به همگان باورانده است كه نبايد از فرانسه انتظار تابعيت و دنبالهروي از قدرتهاي بزرگ را داشت. بر اساس همين باور بود كه فرانسه برخلاف انگلستان كه از منزلت اقتصادي ضعيفتري به نسبت فرانسه در اروپا برخوردار است، از سياست آمريكا در خصوص جنگ عليه عراق استقبال نكرد. آنها سياست آمريكا را اشغالگرانه و ناقض حقوق بينالملل ميدانستند. فرانسه محور برنامهها، ميتينگها، راهپيماييها و تظاهرات ضدجنگ در اروپا بود. جرايد فرانسه فارغ از راست و چپ از سياست شيراك عميقا استقبال كردند. اين سياستها موج مثبتي در سراسر جهان در ميان مدافعان صلح و مخالفان جنگ به وجود آورد. موج اين حملات به جايي رسيد كه سران دو كشور و حتي بخشهايي از جامعه آمريكا و
فرانسه، به تقابل با يكديگر پرداختند.اما ظاهرا با آمدن ساركوزي به كاخ اليزه سياست سنتي فرانسه در حال تغيير است. ساركوزي اگرچه وارث ميراث شيراك است، اما سياستي تقابلآميز با گذشته در پيش گرفته است. او برخلاف سنن روساي پيشين به مزرعه شخصي بوش ميرود و در سياستهاي منطقهاي و بينالمللي، خود را پيرو سياستهاي آمريكا نشان ميدهد. نمونه بارز اين سياست، كنار گذاشتن سياست بيطرفي و استقلال سياسي در منازعات بينالمللي است. از دولت فرانسه همواره اين انتظار ميرفته و ميرود كه خود را مستقل از برنامههاي استراتژيك آمريكا قرار دهد و مشي و سياست مستقلي را در خصوص پروندههاي بينالمللي، خاصه ايران در پيش گيرد. چنين روشي ناقض آن سابقه قابل اعتنا و جايگاه قابل احترامي است كه سياستهاي فرانسه براي آن كشور به ارمغان آورده است. حال نه انگلستان متحد استراتژيك آمريكا، بلكه فرانسه كه مشهور به سياست استقلال در حوزه بينالملل بوده، محور فشارهاي جديد عليه دولت ايران در امر پرونده هستهاي شده است. اين سياست براي فرانسه تاسفبار است. اين روش ميتواند فارغ از نتيجه پرونده هستهاي ايران، استقلال، هويت مشخص و سابقه سياسي دولت
فرانسه را به زير سؤال ببرد. اين تغيير نگرش در دولت فرانسه از ديگر سو براي ايران نيز نگرانكننده است، زيرا تا به حال سابقه نداشته است كه دولتهاي اروپايي در طراحي و هدايت لابيهاي ضدايراني همپا و يا فراتر از آمريكاييها گام بردارند. چنين تحولي بايد از سوي مقامات سياسي و بينالمللي و متوليان پرونده هستهاي ايران به خوبي رصد شده و براي مقابله با آن طرحي نو درانداخته شود.
دیدگاه تان را بنویسید