اخراج مردگان از دنیای مدرن
گروه اندیشه - مراسم بزرگداشت مرحوم دكتر يحيي امامي، پژوهشگر فقيد مركز تحقيقات سياست علمي كشور، از پيشگامان علمسنجي در ايران و دانشجوي دكتري جامعهشناسي دانشگاه تهران در سالن ابنخلدون دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران برگزار شد.
در ابتداي اين مراسم دكتر جمشيدها، رياست دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران، با تشكر از برگزاركنندگان اين مراسم و همچنين شركتكنندگان در جلسه از دكتر امامي به عنوان دانشجويي داراي روح آرام و متعادل و نه استكباري ياد كرد كه با علاقه بسيار كار پزشكي را كنار گذارده و طبق ضرورتي كه احساس ميكرد به جامعهشناسي پرداخت. دكتر جمشيدها ضمن تاكيد بر غير قابل تبیین بودن اتفاقي كه بر مرحوم امامي رخ داده، از اينكه به جاي شركت در برنامه دفاع دكتري او در مجلس ختمش شركت كرده ابراز تاسف كرد. بعد از صحبت مقدماتي دكتر جمشيدها، دكتر ناصر فكوهي با موضوع ديالكتيك مرگ و فراموشي به سخنراني پرداخت. دكتر فكوهي با اشاره به مناسك مرگ، هدف از مشاركت در اين مناسك را درك پديده مرگ دانست. مرگ در جوامع باستان ارتباط نزديك و تنگاتنگي با زندگي انسان داشته و اين ارتباط نزديك باعث پذيرفتنيتر شدن آن در بين مردم بوده است. اما با حضور مدرنيته، كمكم مرگ از بطن زندگي مردم به حاشيه رفت و خصوصا با بردن گورستانها به بيرون از شهرها مردگان از شهر اخراج شدند. در واقع دنياي مدرن نتوانست مرگ را در تعريف خود بگنجاند و به اين ترتيب گروهي از نهادهاي
اجتماعي ديده و محدود شدند. دكتر فكوهي با اشاره به اينكه مرگ در يونان باستان به معناي آدم بدون نام بوده است، كسي كه ميميرد را با فراموش كردنش يكي دانست. او به ارتباط ديالكتيكي بين كالبد فراموش شده و ياد و خاطرهاي كه نبايد فراموش شود را یادآورد وبه ناپاكي اين كالبد پرداخت. روحي كه در اين كالبد جاري است به آن هستي داده و با عدم وجود اين روح، كالبد نيز فاقد ارزش ميشود. در ادامه دكتر فكوهي به شباهت بين متولد شدن و مرگ پرداخت. به تحليل اين استاد دانشگاه همان گونه كه انسان متولد شده، شسته ميشود و لباس پوشانده ميشود، انسان از دست رفته را نيز ميشويیم، معطر ميكنيم و لباس ميپوشانيم. با اين شباهتي كه در اين دو رخداد وجود دارد ميتوان هر دو را شروعي دانست. يكي شروع توليد ياد و خاطره و ديگري شروع باز توليد ياد و خاطره. كسي كه از دنيا ميرود، جهان زيسته شدهاي را به يادگار ميگذارد كه به همراه آن حافظهاي زيستي همواره در حال بازتوليد به جاي ميماند. البته اگر انسان آثار و نوشتههايي از خود به يادگار گذاشته باشد قطعا اين بازتوليد، با هر ارجاعي كه به نوشتههاي او ميشود، در حال تكرار خواهد بود. به اين ترتيب انسان
كالبدي از خود به جاي گذاشته، بسيار با اهميتتر از كالبد فيزيكياش. دكتر فكوهي با خواندن شعري از حافظ و مولانا، به عنوان زبانهاي غيبي، ياد و نام مرحوم امامي را گرامي داشت و گفت؛ مرگ واقعي وقتي اتفاق ميافتد كه انسان از يادها و خاطرهها فراموش شود. بعد از دكتر فكوهي، دكتر پايا، با ذكر تلاشهاي علمي دكتر امامي از فقدان او در جامعه علمي اظهار تاسف كرد و ابراز اميدواري كرد كه دوستان و همراهان دكتر امامي با تلاشهاي پايدار خود ميتوانند روح حركتي كه دكتر امامي به آن معتقد بود را زنده نگه دارند. در ادامه دكتر شروين وكيلي، از دوستان نزديك دكتر امامي، با عنوان انضباط و مخاطره، به سخنراني پرداخت. او با اشاره به ورود مدرنيته در كشور ما و عدم وجود فرهنگ و چگونگي استفاده از اين فرآوردههاي مدرنيته، ضايعه رخ داده را از عوامل چنين ناهماهنگي دانست. اين مراسم با پخش كليپي از دكتر يحيي امامي به پايان رسيد. منبع: تهران امروز
دیدگاه تان را بنویسید