کارشناسان اقتصادی از رکود اقتصادی شدید در آمریکا خبر می دهند.
به گزارش «فردا» و به نقل از "اکونومیست" وقوع رکود اقتصادی شدید در آمریکا در حالی به شدت افزایش می یابد که این سوال مطرح می شود . آیا بازارهای نوظهور در حال رشد توانایی حفظ اقتصاد جهانی را دارند؟ بنا بر این گزارش درسال 1929 ٬ مدتی پس از سقوط بازارسهام٬ انجمن اقتصادی هاروارد به مشترکان خود اطمینان می داد که: "احتمال وقوع یک بحران اقتصادی بسیار کم است". در یک نظرسنجی درماه مارس سال 2001 ٬ 95 درصد از اقتصاددانان امریکایی بیان کردند که رکوداقتصادی اتفاق نخواهد افتاد٬ اگرچه این رکود ازمدتی پیش آغاز شده بود. این روزها بیشتراقتصاددانان وقوع یک رکوداقتصادی رادرامریکا پیش بینی نمی کنند٬ اما نمی توان به سابقه ی نه چندان مناسب پیش بینی ها در این زمینه تکیه کرد. ارزیابی های اخیر بیانگراین است که ایالات متحده به سمت یک رکود اقتصادی پیش می رود.
درست است که تولید ناخالص داخلی (GDP )درسه ماهه سوم سالانه رشد 3.9 درصدی داشته است و ممکن است در بازبینی ها این رقم بالاتر نیز برود، اما این مربوط به گذشته است. نشانه های جدیدتر بیانگر احتمال پیشرفت نکردن اقتصاد در سه ماهه کنونی است. درابتدای سال آینده ممکن است میزان تولیدات و محصولات کاهش پیدا کند. علتِ اصلی٬ بازار در حال انفجار مسکن است.
در حالی که کارشناسان اعلام کردند هرگزاحتمال سقوط قیمت مسکن درسرتاسر آمریکا وجود ندارد؛ این قیمت ها در12ماه گذشته 5% کاهش داشته است. سرمایه گذاری درزمینه ی مسکن دچارسقوط شده است٬ اما انبوهی از خانه های به فروش نرفته به این معنی است که قیمت ها بازهم افت خواهند داشت. میزان مخارج مردم امریکا به دلیل افت قیمت مسکن احتمالاً بیشترازسال 2001 درپی سقوط بازار سهام کاهش خواهد داشت. با قیمت پایین تر مسکن و وضعیت مالی سخت تر٬ خانواده ها دیگر قادربه وام گرفتن برای تقویت قدرت خرید خود نیستند.
بالارفتن قیمت نفت موجب افزایش فشار بر خانواده ها شده است. اطمینان مصرف کنندگان نیزبه شدت کاهش یافته است. مدت زیادی طول نمی کشد که میزان مخارج مصرف کنندگان هم کاهش می یابد که به ترتیب به منافع شرکت ها و میزان سرمایه گذاری صدمه می زند. ضعیف بودن دلار باعث افزایش صادرات میشود٬ اما صادرات تنها 12% ازتولید ناخالص داخلی را تشکیل می دهد بنابراین توانایی جبران کاهش میزان مخارج مصرف کنندگان که 70 % ازGDP را تشکیل می دهد ندارد. آیا رکوداقتصادی امریکا بقیه ی کشورهای جهان را همراه خود پایین خواهد کشید؟ اقتصاد اروپا و ژاپن در سه ماهه ی سوم دوباره رونق بسیارخوبی یافتند٬ اما احتمالاً ازسرعت پیشرفت آنها کاسته خواهد شد. اگرچه هردو کشورباید بتوانند به حرکت آهسته ی خود ادامه دهند٬ اماهیچکدام به نظرگام بزرگی برنخواهند داشت. ارزهای در حال قدرت گرفتن به صادرکنندگان در هر دو کشور ضرر می رساند.
تنها قدرت های اقتصادی نوظهورهستند که می توانند به رشد جهانی برای حفظ قدرت خود کمک کنند. یک دهه پیش٬ این تفکرتا این حد وابسته به مناطق بحران خیز هراس انگیز بود. با این حال درنتیجه ی اصلاحات اقتصادی٬ نرخ رشد سالانه ی آنها به حدود 7% رسیده است. درسال جاری این کشورها نیمی از رشد GDP جهانی را تأمین کرده اند که در ارزیابی نرخ مبادلات ارزی در بازار سه برابربیشتر از امریکا بوده است.
درگذشته قدرت های اقتصادی نوظهور اغلب نیازمند کمک کشورهای ثروتمند برای نجات از وضعیت بد مالی بودند اما این بارآنها خود می توانند نجات دهنده باشند.
بدون تردید٬ رکود اقتصادی در امریکا باعث کاهش میزان صادرات قدرت های اقتصادی نوظهور خواهد شد٬ اما آسیب پذیری آنها نسبت به گذشته بسیار کمتر شده است. بدیهی است که درباره ی اهمیت امریکا به عنوان موتور رشد جهانی اغراق شده است. ازسال 2000 سهم امریکا از واردات جهان از 19% به 14% تنزل یافته است. کسری بودجه جاری بسیار زیاد امریکا رو به کاهش می رود٬ بدین معنی که امریکا دیگر بقیه ی دنیا را به دنبال خود نمی کشد. درعین حال رشد قدرت های اقتصادی نوظهور تا حدی درنتیجه ی تقاضای داخلی سرعت گرفته است.
در نیمه ی نخست سال جاری افزایش میزان مخارج مصرف کنندگان (به دلار) درچین و هندوستان در مقایسه با امریکا مقدار بیشتری به رشد GDP جهانی افزوه است.
در حال حاضر بیشتر قدرت های اقتصادی نوظهور در بهترین وضعیت خود قرار دارند. آنها دیگر وابسته به بقیه کشورها نیستند٬ اما دارای ذخیره های عظیم مبادلات ارزی هستند که حداقل سه چهارم از کل ذخایر جهان است. به غیر از چند مورد استثنای قابل توجه٬ اغلب آنها دارای کسری بودجه پایینی هستند (تغییر دیگری نسبت به گذشته)٬ بنابراین اگرلازم باشد می توانند برای جبران ضعف برخی کالاهای صادراتی٬ مخارج را بالا ببرند.
این بدین معنی نیست که قدرت های اقتصادی نوظهور به اندازه ی کافی سریع رشد خواهند کرد تا بتوانند تمامی جوانب افت میزان تولیدات امریکا را جبران کنند. بیشتر آنها در سال آینده آهنگ پیشرفت کندتری خواهند داشت٬ برای مثال نرخ رشد چین احتمالاً به 10% کاهش خواهد یافت. بنابراین رشد جهانی کمی آرامش می گیردکه -پس از 5 سال با میانگین رشد تقریباً 5%٬ نزدیک به سریعترین آهنگ رشد خود تاکنون- به آن نیاز دارد. اما در نتیجه ی قدرت غول های اقتصادی جدید٬ فراتر از میانگین 30 ساله ی خود یعنی 3.5% باقی خواهد ماند. اهمیت رو به افزایش غول های اقتصادی جدید دنیا تنها رشد جهانی را تقویت نمی کند بلکه قیمت های مرتبط٬ به ویژه قیمت نفت و دلار را نیز تغییر می دهد و پیامدهای این امر چندان مطلوب کشورهای پیشرفته به خصوص امریکا نیست.
قیمت نفت عمدتاً به دلیل تقاضای بسیار شدید قدرت های اقتصادی نوظهورکه چهارپنجم از کل افزایش مصرف نفت در پنج سال گذشته را به خود اختصاص داده اند٬ بالا رفته است. با اینکه در زمان رکودهای اقتصادی پیشین امریکا معمولاً قیمت نفت افت می کرد؛ این بار اما به نظر می رسد که نفت قیمت خود را حفظ کند. این امر نه تنها به وضعیت مالی مصرف کنندگان غربی آسیب می رساند٬ بلکه احتمالاً کار بانک های مرکزی آنها را با ترکیب فشارهای ناشی از تورم و افت اقتصادی مشکل ترنیز می کند.
دلار تضعیف شده (که ارزش برابری آن به 1.5$ دربرابرهر یورورسیده) بدون خریدهای عظیم توسط بانک های مرکزی کشورهای دارای اقتصاد نوظهور بازهم ضعیف ترخواهد شد. حمایت آنها ازهم اکنون رو به کاهش گذاشته است. چین و دیگر کشورها سهم کمتری از افزایش ذخایر خود را به دلار امریکا تبدیل می کنند.
کشورهای آسیایی و خاورمیانه با داشتن ارزهای مرتبط با دلار٬ تورم فزاینده ای را تجربه می کنند اما نرخ سود کاهنده ی امریکا موجب ناتوانی آنها در سروسامان دادن به سیاست های پولی خود می شود. آنها ممکن است مجبورشوند به ارزهای خود در برابر دلار ضعیف شده اجازه ی افزایش ارزش بدهند٬ بدین معنی که نیاز به خرید دلار کمتری خواهند داشت.
ازاین مهمتر٬ هنگامی که سرمایه گذاران بین المللی از تضعیف نسبی قدرت اقتصادی امریکا باخبرشوند٬ مطمئناً از خود سوال می کنند که چرا باید بخش عمده ی ثروت خود را به دلار نگاه دارند. سقوط ارزش دلار بزرگترین سقوط درتاریخ است که ارزش سرمایه های افراد خارجی را بیش از هر بازار درحال قدرت گرفتن کاهش داده است.
قدرت اقتصادهای نوظهور٬ خبرخوبی برای اقتصاد جهان است زیرا که برای رشد خود نیاز بسیار کمتری به یک امریکای قدرتمند دارد. درنتیجه خبر نامطلوب برای امریکا این است که جهان نیاز کمتری به دلار خواهد داشت.
دیدگاه تان را بنویسید