چرا مسکن در تهران گران شد
مرتضي الويري
جهش قيمت مسکن در تهران در دو سال اخير يکي از موضوعات مورد توجه آقاي رئيس جمهور در مصاحبه تلويزيوني اخير بود. ايشان در بخشي از صحبت هاي خود فرمودند؛ «در تهران مسائل ديگري در گراني مسکن دخيل بوده است. به طور مثال بحث سنگين عوارض تاثير مستقيمي در مسکن دارد. بنده زماني شهردار بودم و با بحث عوارض بازي مي کرديم و زماني که اين عوارض بالا مي رفت آن را پايين مي آورديم تا اين عامل بر مساله مسکن تاثير نگذارد. در ضمن برخي آقايان در شميران نشسته اند و با کمک مسوولان شهرداري قيمت مسکن را بالا بردند.» ترديدي نيست که افزايش قيمت مسکن در تهران يکي از بارز ترين جلوه هاي رشد تورم در دو سال اخير به شمار مي آيد، اگرچه بانک مرکزي در محاسبه نرخ تورم قيمت مسکن را در سبد کالاهاي مورد بررسي منظور نمي کند. عوامل رشد قيمت مسکن در تهران را مي توان به دو قسمت تقسيم کرد؛ دسته اول عواملي که در سراسر کشور مشترک است و موجب رشد قيمت مسکن در کليه شهرها شد و دسته دوم عوامل اختصاصي شهر تهران. 1- عوامل افزايش قيمت مسکن در کشور در اينجا پنج عامل اصلي افزايش قيمت مسکن را مورد بررسي قرار مي دهيم. ملاحظه خواهيد کرد که برخي از اين عوامل نتيجه اشتباهات گذشته است که امروز گريبانگير ما شده و برخي ديگر در اثر اتخاذ سياست هاي نسنجيده دولت فعلي است که به جاي حل معضلات قبلي در جهت تشديد آن قدم برداشته است. الف- بالا بودن تقاضاي مسکن به دليل رشد جمعيت متولدين دهه اول انقلاب اکنون جوانان 19 تا 28 ساله اند که جوياي کارند و سرپناه. به موجب آمار موجود، در طول ده سال مورد اشاره (58 تا 67) جمعاً 21 ميليون کودک به دنيا آمده اند و رشد 92/3 درصد جمعيت را که بالا ترين نرخ رشد جمعيت در کشور ما بوده رقم زده اند. اين کودکان ديروز که امروز حدود 800 هزار زوج را شکل مي دهند، به همين تعداد مسکن نياز دارند، که با احتساب جايگزيني واحدهاي مسکوني فرسوده، ساخت ساليانه حدود 1/1 ميليون مسکن جديد را اجتناب ناپذير مي کنند. اگر سياست هاي کنترل جمعيت که از سال 68 به اجرا درآمد و موجب شد ميزان مواليد به ميزان زيادي تقليل يابد در طول سال هاي 60 تا 67 به کار گرفته شده بود، ما امروز به جاي 1/1 ميليون مسکن جديد 770 هزار مسکن احتياج داشتيم و طبيعتاً پايين آمدن تقاضاي مسکن موجب تعديل سهم مسکن در سبد هزينه خانوار مي شد. رشد 9/3 درصدي جمعيت در دهه اول انقلاب پديده يي است که دولتمردان امروز بايستي تاوان آن را در حوزه هاي مختلف از جمله مسکن بپردازند. اين پديده اوج خود را در سال هاي 91 تا 93 به نمايش مي گذارد که پيش بيني مي شود سالانه 930 هزار ازدواج جديد به ثبت برسد. به هوش باشيم که بي تدبيري در اين زمينه و دامن زدن به رشد جمعيت، که در اثر مصوبه زمستان 67 دولت و سياست هاي برنامه اول توسعه مهار شده است، مي تواند عواقب وخيمي در دهه آغازين 1400 به وجود آورد. ب- الگوي مسکن قبل از تدوين و تصويب برنامه اول توسعه در سال 1368 هيچ گونه الگويي براي مسکن خانوار نه از نظر سطح زيربنا و نه از نظر نوع مصالح و نه از نظر تبادل انرژي و... وجود نداشت. در برنامه اول توسعه اصلاح الگوي مصرف در حوزه هاي مختلف از جمله مسکن به تصويب مجلس رسيد و به دنبال آن بررسي هايي براي اصلاح الگوي مسکن به عمل آمد. به عنوان مثال يکي از عوامل بالا بودن تقاضاي مسکن، بالا بودن سطح زيربناي سرانه مسکن در کشور است که نسبت به بسياري از کشورهاي دنيا حتي نسبت به کشورهاي توسعه يافته بالاتر است. به عنوان مثال مردم ژاپن با درآمد سرانه حدود 40 هزار دلار در سال در خانه هاي با مساحت متوسط 48 مترمربع زندگي مي کنند، اما مردم ايران با درآمد سرانه حدود 3 هزار دلار در خانه هاي متراژ متوسط140 مترمربع. جالب اينکه بخش قابل توجهي از فضاي خانه بلااستفاده است و فقط براي پذيرايي از ميهمان و حفظ آبرو، که فقط چند بار در سال مورد استفاده قرار مي گيرد. اين امر هزينه مسکن را در سبد هزينه خانوار بالا برده و در نهايت به تشديد تقاضاي بازار مسکن در سطح کلان دامن مي زند. طبيعتاً با سياستگذاري مناسب براي تغيير اين الگوي غيرمنطقي مي توان تقاضاي مسکن را کاهش داد. ج- تکنولوژي عقب افتاده توليد مسکن متاسفانه بخش عمده توليد مسکن در کشور ما به روش عمله بنايي و تک سازي صورت مي گيرد. به کارگيري تکنولوژي زمان قاجاريه و رضاخان در امر توليد مسکن يعني روش عمله بنايي، هم سرعت ساخت و ساز را کند مي کند و هم هزينه هاي تمام شده مسکن را بالا مي برد. اين در حالي است که در اغلب کشورها حتي کشورهاي در حال توسعه، روش هاي قديمي را کنار گذاشته و ضمن انبوه سازي مسکن از تکنولوژي هاي جديد و اتوماسيون کمک مي گيرند. به عنوان مثال در پي روش هاي سنتي مسکن سازي، دو نسل جديد تکنولوژي براي توليد انبوه مسکن به کار گرفته شد. نسل اول روش هاي پيش ساخته Pre- fabricated system بود که قبل از انقلاب نيز در بخش هايي از کشورمان به کار گرفته شد و نمونه آن مجموعه اکباتان است که توانست 70 هزار نفر جمعيت را در 18 هزار واحد مسکوني با کيفيت خوب و مقاوم در مقابل زلزله جاي دهد. نسل بعدي که حدود دو دهه از عمر آنها مي گذرد سيستم بتن ريزي درجاست. در اين روش بر مبناي محاسبات قبلي، قالب هاي ساختماني (حداقل 500 واحد) به صورت کدبندي شده آماده مي شوند. آنگاه قالب ها براي يک طبقه مونتاژ و در يک روز بتن ريزي درجا صورت مي گيرد. به دليل افزودني هاي بتن، قالب ها پس از 24 ساعت قابل بازکردن هستند تا براي قالب ريزي مجموعه ديگري به کار گرفته شود. منبع: اعتماد
دیدگاه تان را بنویسید