جوانان و رسانه ها
مرتضی طلایی
واقعیتهایی از دنیای رسانه: 1ـ رسانهها دامنه تاثیرات گستردهای دارند: - لباسی که میپوشیم تابع پیشبینی وضع هوا از رسانه است. - گزینش فعالیتهای اوقات فراغت (سینما، پارک و ...) بر اساس الگوهای ارایه شده در رسانه شکل میگیرد. - سرچشمه بسیاری از عقاید و افکار مردم و رسانههاست. - الگوی مصرف، الگوی پوشش و بسیاری از الگوهای رفتاری، الگوهایی برگرفته از رسانه است یا حداقل رسانهها در آن نقش مهمی دارند. البته در هیچ یک از این موارد نمیتوان رسانه را به عنوان علت منحصر به فرد قلمداد کرد زیرا عوامل اجتماعی متعددی در پیدایش این امور دخالت دارند. اما در هر حال باید بپذیریم رسانهها ابزار قدرتمند فرهنگ سازی و ترویج الگوهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی میباشند. 2ـ هنگام بحث از رسانهها باید بپذیریم: ـ رسانههای جمعی صنعتی روبه رشد و در حال تحول هستند که: - الف) تامین کننده اشتغال - ب) تولید کننده کالا و خدمات - ج) تغذیه کننده سایر منابع و صنایع هستند ـ رسانههای جمعی به نهادی اجتماعی تبدیل شدهاند که با قواعد و هنجارهای خود این نهاد را به جامعه و سایر نهادهای اجتماعی پیوند میدهد. ـ رسانههای جمعی یکی از منابع مهم قدرت
محسوب میشوند و میتوان آنها را در نقش ابزاری برای کنترل مدیریت و نوآوری در جامعه تلقی کرد. ـ رسانهها جایگاه بروز ظهور تحولات فرهنگی هستند هم در معنی هنر و اشکال نمادین آن و چه در معنای مدها، خلق و خو، شیوه زندگی و هنجارها. ـ رسانهها منبع غالب تعاریف و تصاویر و واقعیت اجتماعی نزد گروهها هستند. رسانهها این توانایی را دارند که داوری ارزشی و هنجاری خود را مخلوط با اخبار و برنامههای سرگرم کننده بیان کنند. 3ـ در کنار مضوعاتی که طرح شد میباید به مسایل زیر نیز توجه داشته باشیم: - جامعه ما جامعهای جوان است و به طور طبیعی نیازهای رسانهای عمده کشور میباید در ارتباط با این گروه سنی تعریف شود. - وجود ویژگیهای خاص این مقطع سنی باعث میشود تا هنگام بحث پیرامون موضوع جوان و رسانه ویژگیهایی چون: هویت یابی ـ حقیقتجویی ـ پرسشگری و دینباوری و مشارکت جویی را مدنظر قرار دهیم. (در مقیاس کلان) - در سطح روشها میباید ویژگیهایی نظیر تنوعطلبی ـ زیبا دوستی ـ بهره گیری از عنصر هنر ـ استفاده از قالبهای جذاب و ... را مدنظر قرار داد. 4ـ با این اوصاف من بنا دارم در این جلسه به طرح موضوعاتی در قالب پرسشهایی بپردازم که
پاسخ هر یک از آنها میتواند زمینهای برای بحثهایی گسترده و راهگشا در جهت نیل به یک الگو و مدل بومی توسعه رسانههای کشور ما به عنوان کشوری جوان باشد: الف) تصویر جوان در رسانههای ما چگونه تصویری است؟ ب) این تصویر تا چه حد با تصویر جوان آرمانی مورد تاکید در فرهنگ دینی و ملی ما مطابقت دارد؟ ج) فاصله این تصویر با واقعیتهای روز جامعه تا کجاست؟ د) منابع ارایه این تصویر کدامند؟ (منابع درون فرهنگی یا منابعی بیرونی پدید آورنده این تصویرند؟) ه) مسایل جوانان از منظر رسانههای ما چیست؟ و) آیا این مسایل، مسایل واقعی جوانان ما محسوب میشوند؟ ز) مسایل طرح شده از سوی رسانهها در ارتباط با جوانان تا چه حد بر مبنای مساله یابی و به چه میزان بر اساس مساله سازی شکل گرفته است؟ ح) آیا میتوان از مدلی علمی برای چگونگی انعکاس مسایل جوانان در رسانهها سخن گفت؟ ط) آیا جوان در رسانههای ما به صورت فرصت و تهدید ادراک میشود یا به عنوان مفهومی مستقل؟ ی) جوان باوری رسانههای ما تا چه میزان است؟ ک) سهم و نقش جوانان در تولیدات رسانهای کشور به چه میزان است؟ (در حوزههای برنامهریزی ـ سیاستگذاری و اجرا) ل) چه میزان از تولیدات رسانهای
کشور برای جوانان است؟ سهم جوانان از تولیدات رسانهای کشور به چه میزان است؟ م) نگاه جوانان به رسانهها چگونه است؟ تا چه حد نسبت به رسانهها از سوی جوانان اعتماد وجود دارد؟ ن) جایگاه رسانه در سبد مصرف کالاها و محصولات فرهنگی جوانان به چه میزان است؟ س) نقش و سهم مطبوعات عامه پسند و چگونگی اثرگذاری آن بر جوانان به چه شکلی است؟ این سوالات و سوالات مهم دیگری که در این حوزه مطرح است همگی سوالاتی اساسی محسوب میشوند که اگر بخواهیم نسبت به مساله جوان و رسانه با دیدی وسیع نگاه کنیم عملاً از این منظر میباید وارد شویم. من این پرسشها را به بحث بین شما میگذارم و انتظار دارم مقالات پژوهشی شما در این مسیر راهگشای مساله باشد.
لینک مطلب
دیدگاه تان را بنویسید