اهرم نفتي عربستان و تاثير معكوس
روز گذشته بيانيه مشترك ايران و گروه 1+5 جهت رفع تحريمها به عنوان نخستين و مهمترين گام ممكن از سوي دولت اعلام شد
آرمان: روز گذشته بيانيه مشترك ايران و گروه 1+5 جهت رفع تحريمها به عنوان نخستين و مهمترين گام ممكن از سوي دولت اعلام شد. گامي كه ميتواند به طور هدفمند و با برنامهريزي مشخص تحولي اساسي نه تنها در حوزه اقتصاد و ديپلماسي بلكه در ساير حوزهها نيز ايجاد كند. از اين رو در شرايطي كه دولت بهشدت نيازمند برداشته شدن چالشهاي موجود بر سر راه اقتصاد است، لغو تحریمها و اجرای برجام ميتواند اثر مثبت اوليه نيز داشته باشد و نكته ديگر آن كه فضاي بينالمللي را براي جلب سرمايه گذاران خارجي مساعد کرده و انتقال تكنولوژي پيشرفته را - كه ما در برخي زمينهها، منافع يا حوزههاي مشتركي كه داريم مانند پارس جنوبي ميتوانیم از اين ابزارهاي پيشرفته استفاده بهينه کنیم - میسر کند. بنابراين مشكلات دولت در درجه نخست کمی برطرف خواهد شد و فراتر از آن تعاملات جديدي در عرصه اقتصادي، تجاري و مالي بهويژه جلب سرمايههاي خارجي كه نه تنها در زمينه انرژي بلكه در عرصه فعاليتهاي توليدي و اشتغالزايي میتواند باشد، پديدار ميشود. اما تاثير رفع تحريمها در عرصههاي اجتماعي تا حدودي بستگي به فرآيند انتخاباتي دارد. عملكرد نمايندگان منتخب مردم در مجلس و همسويي آنها با دولت ميتواند يكي از مولفههاي موثر در اثرگذاري تحريمها روي عرصههاي اجتماعي باشد. بدينترتيب ايجاد همسويي ميان دولت و قوه مقننه بسيار مهم خواهد بود چراكه در این صورت دست دولت براي انجام برنامههاي موردنظرش بازتر است اما اگر آزاديعمل مورد نظر فراهم نشود و مجلس دهم مانند مجلس كنوني در راستاي همسويي با برنامههاي دولت حركت نكند و به دنبال كارشكني در مسير برنامهها و اقدامات دولت پيش برود بهطور قطع نميتوان به اثرگذاري رفع تحريمها در همه زمینهها بويژه امور اقتصادي دلخوش بود. قيمت فعلی نفت به علت افزايش عرضه كاهش پيدا كرده است؛ البته پيشبيني ميشود باز هم قيمت نفت تعديل یابد. بنابراين براي يك اقتصاد بدون مكمل نفت يا به عبارتي تكمحصولي بايد دولت مجرا و منابع موجود اقتصادي را حتما مورد بازنگري قرار دهد. همانطور كه ملاحظه ميشود حدود 48درصد نهادها و بنيادهايي كه اقتصاد كلان را در دست دارند ماليات و عوارض پرداخت نميكنند و علاوه بر آن سالانه در ايران بر اساس گزارش مقامات دولتي حدود 38ميليارد دلار كالا قاچاق ميشود به عبارتي نوعي اقتصاد پنهان هم در كشور وجود دارد. بنابراين براي اينكه دولت بتواند يك اقتصاد تكميلي بدون درآمدهاي نفتي درپيش بگيرد و تنها به اقتصاد نفتي متكي نباشد بايد سيستم مالياتي و گمركي كشور را مورد بازنگري قرار دهد. در سالهاي پاياني جنگ ايران و عراق، عربستان باز هم مانند امروز رفتار و سياست منفي نفتي در منطقه در پيش گرفته بود بهطوري كه قيمت هر بشكه نفت در آن زمان به 10دلار رسيده بود؛ در شرايطي كه ايران نيز در حال جنگ بوده و بهشدت به درآمدهای نفتي خود نياز داشت اما كاهش قيمت نفت از سوي عربستان اهرم فشاري تلقی شد كه حتي برخي معتقدند يكي از دلايل عمده و بزرگ فروپاشي شوروي، سقوط قيمت نفت در آن زمان بود. براي اينكه دولت تحتتاثير این اهرم فشار عربستان قرار نگيرد بايد مجراي ديگر درآمدهاي خود را به صورت مطلوب مورد بازنگري قرار دهد. هنگامي كه بسياري از نهادها و سازمانها با وجود داراييهاي فراوان از زير بار ماليات و عوارض شانه خالي ميكنند براي دولت چارهاي جز بهرهبرداري از ساير درآمدها و منابع موجود اقتصادي باقي نميماند. از سويي دولت بايد به جاي اقتصاد واسطهگري و دلالي تاكيدش را روي فعاليتهاي توليدي و اشتغالزايي بگذارد؛ زيرا بزرگترين معضل فعلی كشورم ساله بيكاري است كه با افزايش تورم و ركود اقتصادي نيز ارتباط تنگاتنگی ميتواند داشته باشد.
دیدگاه تان را بنویسید