سفر هاینونن به تهران؛ آغاز تدوین مدالیته جدید؟

کد خبر: 50569

حامد وفایی

باید دید آیا آنچه تحت عنوان "طراحی مکانیزم برای بررسی مطالعات ادعایی" از سوی یک مقام آگاه ایرانی اعلام شده است، به منزله آغاز طراحی "مودالیته ای جدید" این بار برای رفع ابهامات مندرج در مطالعات ادعایی است؟ در صورت تحقق این گمانه، تهران با تبعیت از فرمول "طرح اقدام"، روندی جدید را آغاز می کند که طرف ایرانی آن با شکست مواجه نخواهد شد. در خصوص سفر معاون محمد البرادعی به ایران که هنوز هدف اصلی انجام آن به طور شفاف اعلام نشده است، توجه به چند نکته لازم می نماید: 1- با توجه به آخرین مواضع اعلام شده از سوی کانال های رسمی، غیر رسمی و یا مقامات آگاه درباره اهداف این سفر، به نظر می رسد آنچه تحت عنوان مطالعات ادعایی در گفتمان موضوع هسته ای ایران وارد شده، اختلافات جدیدی را بین ایران و آژانس برانگیخته است. در حالی که رسانه های غربی سفر هاینونن به تهران را در راستای مذاکره در خصوص مسائل مطرح شده در چارچوب مطالعات ادعایی عنوان کرده اند، موضع تهران در این باره به دو بخش تقسیم شده است: بخش نخست، دلیل انجام این سفر را "نیل به مکانیزم های رسیدگی به این موضوع ضمن نمایش حسن نیت کشورمان" دانسته و بخش دیگر سفر هاینونن به تهران را "سفری عادی" توصیف کرده و ارتباط مطالعات ادعایی با آن را تائید نکرده است، هر چند که سخنگوی وزارت خارجه به عنوان بانی بخش دوم این موضع، از آمادگی ایران برای شنیدن نظرات آژانس در این خصوص خبر داده است. 2- آنگونه که مشخص است اهرم اصلی اجرای تاکتیک جدید گروه کشورهای موسوم به 1+5 در مقطع کنونی مواجهه با موضوع هسته ای ایران، اولی هاینونن است؛ نباید از یاد برد که معاون پادمانی البرادعی در حالی که مسئله هسته ای ایران بر اساس توافق سه ضلعی "ایران - آژانس - 1+5" پایان یافته تلقی می شد، در آستانه انتشار گزارش مدیرکل، به نمایش اسلایدهایی از آنچه تاسیسات اتمی مخفی ایران می خواند پرداخت. در این اسلایدها سعی شده بود تا برنامه غنی سازی اورانیوم در ایران به گونه ای زیرکانه با عناوینی چون "آزمایش های انفجاری قوی" و "طراحی موشک هایی که قابلیت حمل کلاهک های هسته ای را دارند"، مرتبط گردد؛ واژه مطالعات ادعایی نیز از این زمان به گفتمان هسته ای ایران وارد شد. 3- از همان زمان که تاثیر نشست هاینونن با برخی اعضای شورای حکام در قالب بندهای 35 و 42 گزارش البرادعی عیان شد، مشخص بود که 1+5 سعی دارد با پرش از موانع حقوقی متصل به البرادعی، ضمن بهره برداری از هاینونن به عنوان اهرمی سیاسی که عنوانی حقوقی را نیز به دنبال دارد، فشارهای جدیدی را بر مسئله هسته ای ایران وارد کنند؛ لذا از این پس باید در انتظار حضور پررنگ تر هاینونن در مسئله هسته ای ایران باشیم. مردی که علاوه بر آگاهی از بسیاری از زوایای ویژه فعالیت های هسته ای ایران، خصلت یک "دیپلمات خاکستری" را به طور کامل داراست. 4- هر چند که گزارش ماه مارس البرادعی بسته شدن شش موضوع مورد سوال آژانس درباره فعالیت های هسته ای ایران را به صراحت اعلام کرد اما طبعا نشستی که هاینونن مدیریت آن را برعهده داشت و آمریکا و انگلیس از شرکت کنندگان فعال در آن محسوب می شدند، تاثیرات منفی خود را بر این گزارش نهاد و لذا بند‌های 35 تا 42 گزارش مذکور روند رسیدگی به آنچه در چارچوب مطالعات ادعایی درباره بخش‌هایی از فعالیت‌های ایران مطرح شده بود را مورد اشاره و توضیح قرار دادند. 5- اما انشقاق ایران و آژانس در این مقطع زمانی و پس از رفع کامل ابهامات این نهاد بین المللی در خصوص فعالیت های هسته ای کشورمان، نیز قابل توجه است. کاملا مشخص بود که پس از آنکه ایران با ابتکار طرح اقدام، به حذف 1+5 از روند هسته ای خود اقدام کرد، این گروه به راحتی این موضوع را نخواهد پذیرفت و با برگزاری جلساتی در خصوص اقدامات بعدی علیه ایران خواهند اندیشید؛ بنابراین با توجه به مسدود شدن مسیر مذاکره هسته ای با این کشورها، غرب این بار انتظارات ولو فراحقوقی خود از ایران را با "ظاهری حقوقی" و در قالب "توقعات آژانس" به ایران تحمیل خواهند کرد. 6- بدون شک برای روشن تر شدن زوایای سفر فرستاده ویژه آژانس به ایران باید در انتظار گذشت زمان بود؛ از این رهگذر باید دید آیا آنچه تحت عنوان "طراحی مکانیزم برای بررسی مطالعات ادعایی" از سوی یک مقام آگاه ایرانی اعلام شده به منزله آغاز طراحی "مودالیته ای جدید" این بار برای رفع ابهامات مندرج در مطالعات ادعایی است؟ که در صورت تحقق این گمانه، تهران با تبعیت از فرمول "طرح اقدام"، روندی جدید را آغاز می کند که طرف ایرانی آن با شکست مواجه نخواهد شد. چرا که در این مسیر، ایران در حاشیه تداوم پیشرفت های هسته ای خود، ضمن ادامه مذاکره با دیده بان هسته ای سازمان ملل، چارچوبی جدید برای پاسخگویی به ادعاهای جدید را نیز فراهم آورده است. ادعاهایی که حتی اگر طرح آن ها به هیچ وجه مبنای قانونی نداشته اما به جهت نفوذ و میزان تاثیر بانیان آن در مجامع بین المللی، مشروعیت می یابند. 7- در این میان گویا1+5 پس از رفع کلیه ابهامات آژانس، با تمرکز ویژه بر عنوان "مطالعات ادعایی" به نوعی در پی پر کردن خلاء اتهامی ایجاد شده پس از طرح اقدام به ایران بر آمده است؛ ضمن آنکه این کشورها می توانند با توجه به واژه آرایی خاص گنجانده شده در پرونده مطالعات ادعایی، در ادامه روند تخاصم با تهران، ضمن بازسازی آرایش سیاسی شان، روند رو به اضمحلال صدور قطعنامه ها علیه ایران را نیز احیا نمایند. (یادآوری این نکته هم لازم است که پس از بروز سکته یک ساله در روند صدور قطعنامه های شورای امنیت علیه ایران و عدم وجود نکاتی برجسته تر از قطعنامه های پیشین در 1803، ماشین قطعنامه ساز 1+5 با مشکلات جدی مواجه شده است.) * تحلیلگر مسائل هسته‏ای خبرگزاری مهر منبع: الف

۰

دیدگاه تان را بنویسید

 

تازه های سایت