تواب سازی نکردم
گفتگو با عبدالمجید معادیخواه
عبدالمجید معادیخواه، کسی که در اوج پیروزیهای انقلاب یکی از چهرههای مطرح بود این روزها در گوشهای از شهر مشغول چاپ و نشر کتاب است و دل خود را به تاریخ ایران و اسلام گرده زده است. بهانه گفتگو با او، گروه فرقان بود؛ گروهی که تفاسیر عجیبی از قرآن داشتند و روحانیت ستیزی را با دست بردن به اسلحه پیشه کردند. معادیخواه میگوید که سه بار یا چاشنی بمب عمل نکرد یا آنها موفق نشدند. او در آن روزها رئیس دادگاه سه تن از اعضای گروه فرقان بود و رهبر این گروه را به اعدام محکوم کرد. با توجه به اینکه نام شما در این پرونده نقش بسته، میخواستم بپرسم که چطور شد شما را برای قضاوت این پرونده انتخاب کردند؟
کسی من را انتخاب نکرد. پس نحوه ورود شما به پرونده چگونه بود؟
من داوطلب شدم. چرا؟
وقتی ما باخبر شدیم که این روه دستگیر شدند، اولین چیزی که برایم اهمیت داشت این بود که قاتل شهید مطهری را ببینم. به همین دلیل خیلی سریع به زندان اوین رفتم. آقای حمید نقاشان یکی از کسانی بود که برای دستگیری این افراد تلاش کرده بود. مگر کسان دیگری هم بودند؟
بله. دو گروه به صورت همزمان فعال بودند تا گروه فرقان را کشف کنند. آنها جدا از هم کار میکردند و هر دو گروه به آقای هاشمی رفسنجانی مراجعه کرده بودند. ایشان این دو گروه را یکی کرد تا کارها خنثی نشود. دو گروه را معرفی میکنید؟
یکی گروه آقای حمید نقاشان بود. اینها جمعی بودند که دور هم جمع میشدند و اینجور کارها را دنبال میکردند. عقبه اینها به چه کسی برمیگشت؟ شخصی بود که از آنها حمایت کند؟
آقای ناطق نوری اینها را بهتر میشناسد. موقعی که من اینها را دیدم، با آقای ناطق رفیق بودند. شخصی به نام هنردوست بود که او نیز همراه گروه بود من قبلاً آنها را در مدرسه علوی دیده بودم. چون آقای ناطق در مدرسه علوی مسوول انتظامات بود و نیروهایی که در کار انتظامات فعال بودند، همین گروه بودند. اصلاً حمید نقاشان خیلی وقتها در کنار امام مینشست. عکسها را اگر ببینید، او را در کنار امام میبینیم. گروه دوم چه کسانی بودند؟
آنها بچههای سازمان مجاهدین انقلاب بودند. البته جریان راست مجاهدین انقلاب بودند. کسانی که بعداً جدا شدند. شاخه نظامی سازمان؟
بله. من با گروه اول خیلی در ارتباط نبودم. فقط حمید نقاشان را میشناختم و زمانی که به زندان اوین رفتم، با او گفتگو کردم. شما هم برای ورود به پرونده، به آقای هاشمی مراجع کردید؟
نه. آن زمان وضع به گونهای بود که اگر میخواستم به زندان اوین بروم، مشکلی نبود. ولی میدانستم که افرادی در تلاش برای کشف گروه فرقان هستند و آقای هاشمی نیز در جریان هست. کی به زندان رفتید؟
شاید 24 ساعت از دستگیری این افراد نگذشته بود که رفتم. بند خاصی بودند؟
بله. همین بند 209 که الان زبانزد است، احتمالاً کارش را با همین گروه شروع کرده است. آنجا از آقای نقاشان سراغ قاتل شهید مطهری را گرفتم. گفت اعدامش کردیم. من شوکه شدم. برایم عجیب بود که در فاصله حدود 24 ساعت او را اعدام کردهاند. آقای ناطق نوری در کتاب خاطراتشان گویا روایت دیگری دارند.
خب. آقای ناطق اینطور قضایا را تعریف میکند؛ آقای بهشتی به ایشان پیشنهاد دادستان بودن را دادهاند. در حالی که من تا همین سالهای اخیر اصلاً خبر نداشتم. کتاب خاطرات ایشان را خواندم و متوجه شدم که ایشان به عنوان دادستان وارد این پرونده شدهاند. مگر حکم دیگری برای ایشان زده بودند؟
حکم ایشان اصلاً حکم دادستان نیست. حکم قاضی است به همین خاطر وقتی کتاب خاطرات ایشان را خواندم تعجب کردم. دادستان نمیتواند قاضی باشد. تصور من این بود که آقای ناطق به علت رفاقت با آقای نقاشان به اوین رفت و آمد میکند و بعداً نیز آقای منتظری یک حکم مشترک برای من و ایشان صادر و هر دو را قاضی پرونده کردند. مگر میشود یک پرونده دو تا قاضی داشته باشد؟
برای ما هم معما بود. چنین چیزی سابقه نداشت. وقتی حکم را گرفتیم، تصور من این بود که هم من و هم آقای ناطق قاضی پرونده گروه فرقان هستیم. الان آقای منتظری باید جواب بدهد که چنین چیزی امکانپذیر است یا نه. وقتی آقای نقاشان به شما گفت که قاتل را اعدام کردند، شما اعتراض نکردید که چرا بدون دادرسی این اتفاق افتاده؟
من گفتم که این کار از هر جهت خیلی بد است. ایشان گفت بقیه را هم میکشیم. حکم اعدام قاتل شهید مطهری را چه کسی داده بود؟
نمیدانم. هنوز هم مشخص نیست. بعداً هم که مشغول کار شدم، دیگر نپرسیدم چه کسی این حکم را صادر کرده است احتمالاً آقای محمدی گیلانی باید حکم را داده باشد. چون اوین یک افرادی را برای این کارها داشت. آن افرادی که آن زمان در اوین مشغول بودند، در راسشان محمدی گیلانی بود. بقیه نیروهی ایشان بودند. آقای نقاشان در زندان اوین سمت داشت؟
209 دست ایشان بود. یعنی بند 209 برای کار این گروه در نظر گرفته شده بود. یپیش از اینکه اعضای گروه فرقان دستگیر شوند، جایی برای شنود لازم بود. بند 209 برای چنین کاری تعبیه شده بود و دست اینها بود. من طبیعتاً در فعالیت قبلی آنها نیستم و نبودم. فقط از همین مقطع وارد شدم. وقتی آقای نقاشان گفت همه را میکشیم واکنش شما چه بود؟
تعجب کردم. گفتم من خودم میایستم و با آنها صحبت میکنم. شما که حکمی نداشتید؟
اصلاً مسئولیتی نداشتم. از همان ساعت گفتوگو با اینها را شروع کردم. اولین کاری که انجام دادم، گشتی زدم و چهره اینها را در سلولها دیدم. یک چهره عجیب و دلپذیری را میان آنها دیدم. هنوز آن چهره در ذهنم هست و خیلی برای او ناراحتم. کی بود؟
مرحوم عباس عسگری. گفتم او را بیاورید تا صحبتی با او داشته باشم. در همان بند 209؟
بله. یک اتاقی را به ما دادند. عباس عسگری را آوردند. قیافه بسیار معصوم و ترحمبرانگیزی داشت. از دانشجویان پلی تکنیک بود. گفتم میگویند شما حاضر نیستید با ما حرف بزنید. گرچه اشتباه میکنید حالا من نشستم در کنار شما.
شما با چه دیدگاهی میخواستی فردی مثل من را بکشی؟ چه ضرری دارد که معلوم شود آیا شما درست فکر میکردی یا نه؟ علاوه بر این من یک سوال دارم. این پدیده انقلاب اسلامی را چقدر میشناسید که ببا آن مخالفت میکنید؟ او سکوت کرده بود؟
بله. حرف نمیزد تا اینکه چند تا سوال از او کردم و او قانع شد که خیلی چیزها را نمیداند. چه سوالاتي؟
مثلا درباره نوع نگاه رهبري اين جنبش، نيروهايي كه در آن فعال بودند داستان اين جنبش و از اين چيزها. برايش تازگي داشت. گفت: من نميگويم كه ما صحبت نميكنيم بلكه شرايطي داريم. پرسيدم شرايط شما چيست؟ گفت من در شوراي مركزي بودم و بالاتر از من اكبر گودرزي است.
شما اكبر گودرزي را هم ديديد و با او صحبت كرديد؟
بله. اما از او اصلا خوشم نميآمد. يعني به همان نسبتي كه من نسبت به اين عباس عسگري عواطف مثبت دارم (از آن زمان تا حالا)، نسبت به اكبر گودرزي نفرت داشتم و دارم. مجموعه اين گروه آميزهاي از دو عنصر بود. يك عنصر ترحمبرانگيز است و عنصر ديگر نفرتبرانگيز. اين دو عنصر خودشان را در عباس عسگري و اكبر گودرزي نمايان ميكردند. عباس عسگري، فردي بود كه وقتي يك مسئلهاي برايش روشن ميشد، به راحتي قبول ميكرد كه اشتباه كرده است. عباس عسگري نفر دوم تشكيلات بود؟
بله. از نظر معنوي، موثرتر از اكبر گودرزي بود چون بسياري به خاطر جاذبه عباس جذب تشكيلات شده بودند اما از نظر تشكيلاتي، بعد از اكبر قرار ميگرفت. از قرار معلوم معلمي كه در مسجد قلهك فعاليت ميكرد، كاريزماتيكتر بود و بسياري را او جذب كرده. درست است؟ او علي حاتمي بود. بين اين دو قرار ميگرفت. نه به زلالي عباس عسگري بود و نه به تيرگي اكبر گودرزي. شرط عباس عسگري براي گفتوگو با شما چه بود؟
گفت اگر در گفتوگو من گير كردم، بايد آن را با اكبر در ميان بگذارم و از او بپرسم. گفتم مسئلهاي نيست. هر وقت خواستي بگو تا او بيايد و مشاركت كند. از اينجا گفتوگوي ما شروع شد. اين اتفاق كه افتاد، تعجب همه را برانگيخت. باورشان نميشد اينها با كسي حرف بزنند. در اين مرحله اصلا آقاي ناطقنوري حضور نداشتند. ايشان بعدها آمدند. اما آقاي نقاشان بود. تعجب كرده بود. حتي اعضاي گروه فرقان نيز متعجب بودند كه عباس چگونه با من وارد صحبت و گفتوگو شده است. در واقع شما زمينههاي توبه گروه را فراهم كرديد؟
درست است. اين فرآيند توبه بود و برگ زريني است در دستگاه قضايي. چون يك ويژگيهايي دارد كه الان به دشواري ميتوان آن فضا را بازسازي كرد. مجموعه توبه اين گروه بسيار زيباست اما همين برگ زرين نقطههاي سياهي هم دارد كه اگر بخواهيم بازخواني كنيم، آن قسمتها را نيز بايد ديد. چه مدت طول كشيد؟
حدود دو ماهي طول كشيد. اصلا حضور من در دستگاه قضايي منحصر به همين پرونده است. يك پيافزود هم دارد كه آن قضيه تقي شهرام است. با خواست خودم وارد شدم و بعد آمدم بيرون. اگر شما نميرفتيد چه اتفاقي ميافتاد؟
طبق آنچه آقاي نقاشان گفته بودند، همه بلافاصله اعدام ميشدند اما حاصل گفتوگوي من و عباس عسگري باعث توبه خيليها شد و برخي از آنها نجات پيدا كردند. ميدانيد چرا ميگويم برگ زرين دستگاه قضايي است؟ به خاطر اينكه تعداد اعداميهاي گروه فرقان، كمتر از تعدادي است كه اين گروه، شخصيتها را ترور كرده بودند. برخي از آنها ترورهاي مكرر داشتند. آن مجموعهاي كه توبه كردند، توبه واقعي نبود. امري كه بعدها به آن گفتند تواب سازي؟
نه اين توابسازي نبود. توابسازي كپي ناقصي از كاري بود كه من انجام داده بودم. البته آقاي ناطقنوري جوري در خاطرات خودشان سخن گفتهاند كه گويي اين كار را آقاي لاجوردي انجام دادند، در حالي كه آقاي لاجوردي، بعدا روش من را در مورد ديگران كپي كرد. در اين مرحله، ايشان حضور فعالي نداشت. آقاي ناطق خبر ندارد. مواردي بود كه گفتوگوهاي من با اينها بيش از 12 ساعت طول كشيده. گفتوگوها مكتوب ميشد؟
ضبط شده. اميدوارم كه آنها را نگه داشته باشند. زمستان بود. من نماز مغرب و عشا را در سلول آقاي عسگري ميخواندم و بعد مينشستيم به گفتوگو. گفتوگويي كه او نيز عاشقانه آن را تعقيب ميكرد. وقتي بلند ميشدم، نماز صبح را ميخواندم و ميرفتم خانه. مكرر اين اتفاق افتاد. اميدوارم ضبط شده باشد. اعضاي ديگر گروه فرقان ميآمدند در جمع شما دو نفر؟
برايشان محال بود. ميآمدند و روبهرو ميشدند با عباس. از او ميپرسيدند كه آيا گفتوگو ميكني. تا عباس نميگفت كه بله من دارم گفتوگو ميكنم، باور نميكردند. بلوف تلقي ميكردند. يادم ميآيد كمال ياسني يك روز به سلول عباس آمد. كمال ياسني چند نفر را ترور كرده بود. مرحوم شهيد مفتح و دو پاسدارش، مرحوم مهدي عراقي و پسرش احسان و... اين فرد فكر ميكرد كه در راه خدا در حال جهاد است.
نوع روحيه و فرهنگش مثل عباس عسگري بود. كمال به سلول عباس آمد. با او روبهرو شد و پرسيد عباس ما واقعا اشتباه كرديم؟ عباس گفت متاسفانه اشتباه كرديم. كمال ياسني بياختيار دست انداخت گردن عباس عسگري و نزديك به يك ساعت اين دو نفر گريه ميكردند. باورش نميشد. اين منظره براي من هم دشوار بود و هم باارزش. نميخواستم دخالت كنم. اين گريه توبه است. اينها به تنها چيزي كه فكر نميكردند اعدامشان بود و تنها نكته مهم اشتباهشان بود. شما محاكمه اينها را انجام داديد؟
نه. جز اكبر گودرزي مطلقا در محاكمه ديگراني كه محكوم به اعدم بودند، دخالت نميكردم. مگر قاضي پرونده نبوديد؟
تا مرحله گفتوگو بيشتر پيش نميرفتم. راي صادر نميكرديد؟
نه. فقط براي اكبر گودرزي و دو نفر ديگر حكم صادر كردم. براي آن دو نفر هم حكم اعدام داديد؟
بله. ولي محاكمه عباس عسگري و كمال ياسني و ديگران را نپذيرفتم. چرا؟
نميتوانستم. در جريان احكام هم بوديد؟
نكته جالبش همين جا بود. وقتي قضيه تمام شد، يك شب ليستي را آوردند كه من احكام را امضا كنم. گفتم من كه اصلا در محاكمه اينها نبودم كه امضا كنم. گفتند كه آقاي منتظري به شما حكم داده است. گفتم اگر در آن حكم، دو نفر قاضي وجود داشته، پس چرا محاكمه تنهايي انجام شده است؟ يعني آقاي ناطق آنها را محاكمه كرده و حكم دادند؟
عليالقاعده اينگونه بوده. حالا من دقيق نميدانم. شما در جريان نبوديد كه اين افراد در حال محاكمه هستند دارند حكم ميگيرند؟
نه. آن چيزي كه براي من مهم بود، شكستن طلسم آنها بود و اينكه بر سر موضع خود نمانند. من گفتوگو را انجام ميدادم. با اكبر گودرزي هم صحبت كرديد؟
از گودرزي بدم ميآمد. او نيز حاضر نميشد گفتوگو كند. او در جريان گفتوگوي شما و عباس عسگري بود؟
بله. برحسب شرطي كه با عباس داشتم، يك موردي پيش آمد كه او را به سلول عباس آورديم. مساله اين بود كه من به عباس عسگري گفتم شما در نوشتههايتان از فردي در تاريخ اسلام نام برديد و ذكر كرديد اين فرد منافق، سرمايهدار يهودي است. طبق گفته شما نامش كعب ابنعبير است. ميگويد تمام تفاسير شيعه از اين منافق سرمايهدار يهودي گرفته شده. پرسيدم اين فرد وجود داشته؟ گفت: بله. گفتم: يك رفرنس به من بده كه نامش در چه كتابي و مطلبي آمده است. گفت زياد است. گفتم بگو. گفت: اكبر ميداند. اكبر گودرزي را آورديم. گفتيم رفرنس بده كه كجا نام اين فرد آمده. گفت: مجمعالبيان. كتاب را آورديم. نگاه كرد. ديديم عبيرابن كعب است نه كعب ابنعبير. قبول نكرد كه اشتباه است. اسم كتابهاي ديگري را آورد كه فكر ميكرد پيدا نميشود. ما از مدرسه سپهسالار كتابها را پيدا ميكرديم و ميآورديم. چنين اسمي را پيدا نكردند. عباس عسگري باورش نميشد فردي كه رهبر خودش ميداند، اينقدر بياطلاع باشد. بعد اكبر گودرزي به عباس ميگفت مگر من نگفتم با اينها صحبت نكن. عباس ميگفت آخر از ما سوال كرده اين فردي كه ما معرفي كرديم كيست و نامش كجاست. مگر ميشود به آن جواب
نداد. بالاخره معلوم نشد كه اين فرد كيست؟
نه. ما سه شخصيت در تاريخ اسلام داريم. اول كعبالاحبار است. يك فرد يهودي است كه مسلمان شده. ديگري عبدالله عبير داريم. اين منافقي است كه روايتي نيز از او نقل نشده است. سومي هم عبيربنكعب داريم. اين نه سرمايهدار است، نه منافق است و نه هيچكدام از ويژگيهاي ذكر شده آنها را داشت. اكبر گودرزي ويژگيهاي كعبالاحبار و عبدالله عبير را در هم ادغام كرده و روي فرد سومي كه مورد احترام تمام شيعيان است، سوار كرده. اين خيلي براي عباس عسگري عجيب بود. يعني معتقديد كه گودرزي آگاهانه اين كار را كرده بود؟
اين به بحثهاي معرفتي برميگردد. به احتمال زياد كارش آگاهانه بوده. نميدانم. آثار و علايم نشان ميداد كه مسايل رواني بود. گويي از جايي عقدهاي پيدا كرده و كمر به قتل روحانيت بسته است. خودش كه روحاني بود. چطور؟
بله. مسجد جمعه تهران تحصيل ميكرد. مجموعه مرحوم حاج حسن آقاي سعيد. اين اتفاقا زنگ خطر است كه اين مدرسه علميه يا نبايد تشكيل شود يا اينكه بايد خوب مديريت شود. شما گفتيد كه فقط در گفتوگوها شركت داشتيد نه در ارايه احكام. در اوين با چند نفر از اعضاي گروه فرقان گفتوگو كرديد؟
فقط با عباس عسگري. چون عباس روي بقيه نفوذ داشت و تمام كساني كه برگشتند، تحتتاثير عباس برگشتند. مثلا كمال ياسني ميآمد در سلول عباس و با اشتياق بحثها را دنبال ميكرد. همزمان آقاي ناطق بازجوييها را انجام ميداد؟
نه. ايشان فقط در محاكمهها شركت ميكرد. در اين قسمتها نبود. آقاي لاجوردي نيز بعدا از روش ما استفاده كرد. اما ظرافتهاي بحثها را نميديد. اصلا اعضاي گروه فرقان مرحله بازجويي داشتند؟
بله. اما من دخالت نميكردم. كي بود؟ همان آقاي نقاشان بود؟
گروهي بود كه اين كار را انجام ميداد. آقاي لاجوردي نيز با بچههاي ديگر صحبت ميكرد. اما نقطه كليدي قضيه اينجاست كه عباس عسگري نقش سرنوشتسازي در مجموعه و بازگشت آنها داشت. عباس يك شرط ديگر نيز داشت. شرط كرد كه مشمول عفو نشود. چرا؟
براي دو دليل. ميگفت همه اينها كه آمدند و دست به ترور زدند، به خاطر من آمدند و به اين راه كشيده شدند. اينها چون مستقيما در ترور نقش داشتند، طبيعتا مشمول عفو نميشوند. آن وقت اگر من عفو بشوم و بخواهم بعد ازاين بچهها زندگي كنم، هر لحظه زندگي برايم از مرگ بدتر است. شرط عجيبي نبود؟
بود. و به خاطر همين ميگويم مهم بود. چون قبول كرد كارشان جنايت بود و اشتباه كردهاند. شما شرط را پذيرفتند؟
پذيرفتم اما مدتي در فكر بودم تا راهي پيدا شود و اين بچهها اعدام نشوند. به همين خاطر رفتم با مرحوم امام صحبت كردم. منتها امام بنا بر روش خود، در اين ماجرا ورود نكردند. زمان ديدار با امام، بعد از پايان گفتوگو با عباس عسگري بود؟
تقريبا. نزديك به يك ساعت شرايط اين افراد را براي امام تشريح كردم و گفتم اگر از اختيارات شما استفاده شود و راهي پيدا كنيد، آنها زنده ميمانند. چون اين افراد قرباني اين جريان هستند. آنها به شدت تحتتاثير ادبيات حماسي دكتر شريعتي بودند. سني هم نداشتند؛ حداكثر 24 سال. عاشق دكتر شريعتي و ناراحت از رفتار روحانيون با دكتر شريعتي بودند. گفتم مجموعهاي دست به دست هم داده و اينها به اين راه كشيده شدند و قرباني اين قضيه هستند، اما امام دخالت نميكردند. امام براي رسيدگي به هيچكس ديگري هم ارجاع ندادند؟
به خود ما واگذار كردند. من هم نميتوانستم اين افراد را محاكمه كنم. اما آقاي ناطق در كتاب خاطرات خود از جلسهاي دادگاهي سخن ميگويند كه شما در حال گفتوگو با يكي از اعضاي گروه هستيد. ايشان از زير ميز به پاي شما ميزنند كه ادامه نده و تمامش كن. جريان آن دادگاه چي بود؟
آن دادگاه اصلا جلسه مهم و جدي نبود. مجموعهاي كه آن جريان را اداره ميكرد، به اين نتيجه رسيده بود كه يك صحنه تبليغاتي براي افكار عمومي درست كنند. فيلمبرداري هم ميشد؟
بله. اما كار تبليغاتي بود. يعني دادگاه نمايشي بود؟
نه. دادگاه يكي از همين افراد بود منتها من اصلا در آن دادگاه نقش فعالي نداشتم. فقط همان يك دادگاه بود؟
بله. آن هم فقط به خاطر پيشنهاد آنها بود. چون شبهههايي در جامعه توسط منافقان مطرح شده بود كه گروه فرقاني وجود ندارد و همه چيز دروغ است. خب شما ميگوييد دادگاه تبليغاتي بود و اين همان شائبهها را تاييد ميكرد؟
نه. آن چيزي كه داشت تاثير ميگذاشت، رفتار برادر شهيد مفتح بود. اين فرد از گروه رجوي بود. ايشان متاسفانه با تعصب آن چيزي را كه گروه رجوي ميخواست، تعقيب ميكرد و تلاشش اين بود، به عنوان يكي از خانوادههاي قربانيان اين قضيه، در كار ما دخالت كند. من هم با او برخورد تندي كردم. اما او ميخواست روند كار را به هم بزند. به همين خاطر مجموعه تصميم گرفت، يك جلسهاي مثل دادگاه علني برگزار شود كه خانواده قربانيان نيز در آن حاضر باشند. بيشتر كار تبليغاتي - سياسي بود. گرچه دادگاه هم بود. چون يكي از متهمين را محاكمه ميكرديم. شما اطلاعات خودتان را به ديگران منتقل ميكرديد؟ مثلا به بازجوها.
بله. همه ميدانستند، چون ضبط ميشد. پس چرا توبه آنها كه به گفته شما صادقانه بود، مورد توجه قرار نگرفت؟
ببينيد محاكمه داستان خودش را دارد. ميخواهم ببينم كه حكم اعدام به صرف ترورهايي كه داشتند اعلام شد يا نه حكم اعدام به خواست عباس عسگري اجرا شد؟
خب در هر محاكمهاي بحثهاي مختلفي به وجود ميآيد. من هم فقط دادگاه اكبر گودرزي و علي حاتمي را عهدهدار شدم. چون مجموعا علي حاتمي را دودوزهباز ديدم. خيلي بدم آمد و به همين دليل محاكمهاش را قبول كردم. در جريان دادگاه گودرزي با خود ايشان هم صحبت ميكرديد؟
بله. مبناي تفكرش چه بود؟
اصلا وارد گفتوگو نميشد. نميپرسيديد كه روحانيتستيزي او از كجا آمده؟
حرفهاي شعاري ميزد. وارد بحث نميشد. پرخاشگري ميكرد. ميگفت كور خوانديد. جوانها چنين و چنان ميكنند. چون يقين داشت جان سالم به در نميبرد و برايش تلخ بود كه فضاي سكوت آنها شكسته است. براي من هنوز هم معماست كه يك آدم چگونه ميتواند چنين پر از نفرت باشد. شما اشاره كرديد كه روحانيتستيزي اين افراد از مخالفت با دكتر شريعتي به وجود آمد. آيا فقط روحانيوني را كه مخالف دكتر شريعتي بودند، ترور ميكردند؟
نه. اصل براي اينها زر و زور و تزويري بود كه دكتر شريعتي ميگفت. چون همه آنها عاشق شريعتي بودند، فكر ميكردند كه روحانيون اكنون محصولي را درو ميكنند كه شريعتي بذر آن را كاشته بود. يعني دشمنان شريعتي دارند محصول او را درو ميكنند. از اين ناراحت بودند. با خود دكتر شريعتي هم در ارتباط بودند؟
نه. ارتباط تنگاتنگي نداشتند اما شريعتي را پيامبر انقلاب ميدانستند. آگاهي نداشتند. مثلا دو تا برادر بودند؛ يكي به نام حاجكاظم آشترخاني و ديگري به نام حاج تقي آشترخاني. اولي فردي بازاري بود و علاقهمند به شهيد مطهري و تقي از مريدان دكتر شريعتي بود. چون در روشن شدن چراغ حسينيه ارشاد كلي نقش داشت. اينها ميخواستند حاج كاظم را بكشند اما رفتند حاج تقي را ترور كردند. يعني تشخيص نميدادند. وقتي بعدا متوجه اين موضوعات شدند، خيلي تكان خوردند. عباس عسگري اينها را در وصيت خودش گفت كه وقتي قرار است يك حركت آغاز شود، شالوده بايد محكم باشد. چون راه، راه باريكي است. وصيتنامهاش منتشر شد؟
نه. متاسفانه آن را پخش نميكنند. به نسل جوان تاكيد كرده كه وقتي ميخواهيد در راه خدا حركت كنيد، بدانيد كه راهي نيست كه در آن شلنگتخته بيندازيد. راه باريكي است و بايد آن را بشناسيد.
منبع: شهروند امروز
دیدگاه تان را بنویسید